Voorwoord
Met genoegen presenteer ik hierbij mijn afstudeeronderzoek voor de opleiding Social Work.
Tijdens dit traject heb ik me verdiept in een onderwerp dat mij sterk aanspreekt: de rol van
jongerenparticipatie binnen Leiden-Noord en de bijdrage die SOL Leiden hierin kan leveren.
Gedurende de afgelopen vier maanden heb ik in samenwerking met SOL Leiden onderzoek
gedaan dat gericht is op het versterken van de positie van jongeren in deze wijk. Dit was een
leerzaam en intensief traject waarin ik veel ervaring heb mogen opdoen met
onderzoekvaardigheden, literatuurstudie en het opstellen van een academisch verslag.
Mijn dank gaat uit naar mijn scriptiebegeleider voor de waardevolle ondersteuning en
constructieve feedback. Ook wil ik mijn waardering uitspreken richting de jongeren,
buurtbewoners, professionals en medewerkers van SOL Leiden die bereid waren hun ervaringen
en inzichten met mij te delen. Dankzij hun betrokkenheid heb ik een dieper inzicht gekregen in de
kansen en obstakels die jongeren in deze buurt ervaren op het gebied van maatschappelijke
participatie.
Met dit onderzoek hoop ik een bijdrage te leveren aan een beter begrip van de uitdagingen die
spelen binnen de leefwereld van jongeren in Leiden-Noord. Ook hoop ik dat mijn aanbevelingen
aanknopingspunten bieden voor het verbeteren van hun positie binnen de wijk.
Ik wens je veel plezier met het lezen van dit verslag.
Leiden, mei 2025
1
,Inhoudsopgave
1 Probleemstelling 5-9
1.1 Organisatiebeschrijving 5-6
1.2 Aanleiding 6
1.3 Doelgroepanalyse 7
1.4 Probleemanalyse 7-8
1.5 Doelstelling 8-9
1.6 Hoofdvraag 9
2 Onderzoeksmethode 10-12
2.1 Type onderzoek 10
2.2 Literatuuronderzoek 10
2.3 Praktijkonderzoek 10
2.4 Interviews 11
2.5 Voorwaarden 11-12
3 Analyse 13-19
3.1 Jongeren in kwetsbare posities 13-14
3.2 Voorwaarden effectieve begeleiding 14
3.3 Aanknopingspunten 14-15
3.4 Perspectief jongerenwerkers 15-16
3.5 Perspectief jongeren 16-17
3.6 Eind Conclusie 17-18
3.7 Programma van eisen 18-19
4 Ontwerpscenario’s 20-24
4.1 Verantwoording ontwerpscenario’s 20
4.2 Ontwerpscenario 1 21-22
4.2.1 Beschrijving 21
4.2.2 Onderbouwing 21
4.2.3 Realisatie 21
4.2.4 Bijdrage 21-22
4.2.5 Voordelen en nadelen 22
4.2.6 Feedback 22
4.3 Ontwerpscenario 2 23-24
4.3.1 Beschrijving 23
4.3.2 Onderbouwing 23
4.3.3 Realisatie 23
4.3.4 Bijdrage 24
4.3.5 Voordelen en nadelen 24
4.3.6 Feedback 24
5 Definitieve ontwerp 25-27
2
,6 Literatuurlijst 28-29
7 Bijlage 30-42
Hoofdstuk 1 Probleemstelling
In dit hoofdstuk geef ik een duidelijke uitleg over het probleem dat ik in dit onderzoek wil aanpakken. Het
is belangrijk om goed in kaart te brengen wat het probleem precies inhoudt en welke factoren invloed
hebben op het ontstaan ervan. Dit zorgt ervoor dat het onderzoek goed gericht is en de juiste antwoorden
oplevert. Ik bespreek in dit hoofdstuk de volgende onderdelen: de aanleiding, de organisatiebeschrijving,
de probleemanalyse, doelgroep analyse, de betrokken partijen, de doelstelling van het onderzoek, de
hoofdvraag, het type onderzoek en tot slot de voorwaarden.
In de aanleiding geef ik aan waarom ik dit onderzoek heb gekozen en wat de reden is om hier dieper op in
te gaan. In de organisatiebeschrijving wordt uitgelegd om welke organisatie het gaat en wat de
belangrijkste kenmerken daarvan zijn. In de probleemanalyse breng ik het vraagstuk in kaart door te
kijken naar de ervaringen en behoeften van de jongeren, de werkwijze van de betrokken professionals en
de invloed van bredere maatschappelijke ontwikkelingen in de praktijk. Daarbij onderzoek ik hoe
3
, jongeren zich verhouden tot het bestaande aanbod, welke knelpunten zij ervaren en welke betekenisvolle
aanknopingspunten er zijn voor verbetering. Tegelijkertijd bekijk ik hoe professionals hun rol en opdracht
vormgeven binnen de context van de wijk, en welke belemmeringen zij daarin tegenkomen. In de
doelgroep analyse staat centraal welke jongeren worden bereikt en welke juist buiten beeld blijven. Ik
onderzoek op basis van literatuur en praktijkgegevens hoe jongeren met specifieke achtergronden en
ervaringen worden beïnvloed door het huidige aanbod, en wat dit betekent voor hun participatie en
ontwikkeling. Door deze verschillende perspectieven te verbinden, ontstaat een breed gedragen en
realistisch beeld van het probleem, dat richting geeft aan de verdere uitwerking van het onderzoek en het
uiteindelijke ontwerp. Daarna bespreek ik de doelstelling van het onderzoek en formuleer ik de
hoofdvraag die het onderzoek moet beantwoorden. Vervolgens beschrijf ik het type onderzoek en de
voorwaarden waaronder het onderzoek wordt uitgevoerd.
1.1 Organisatiebeschrijving
Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het jongerenwerk in Leiden-Noord, dat onderdeel
is van SOL Leiden. SOL staat voor Samen Ondernemend Leren en is een welzijnsorganisatie die
actief is in verschillende wijken van Leiden en Rotterdam. De organisatie richt zich op het
ondersteunen van bewoners, het stimuleren van participatie en het versterken van de sociale
samenhang in de buurt. SOL werkt met bewoners, vrijwilligers, lokale partners en professionals aan
een samenleving waarin iedereen mee kan doen en waarin talenten tot bloei komen. SOL Leiden heeft
in de afgelopen jaren een breed netwerk opgebouwd in de stad en biedt ondersteuning op
verschillende leefgebieden. Denk hierbij aan jongerenwerk, opvoedondersteuning, talentontwikkeling,
participatieprojecten en wijkgerichte activiteiten (SOL, 2024).
Het doel van de organisatie is om bewoners te activeren en te ondersteunen bij het verbeteren van hun
leefomgeving en hun eigen situatie. Daarbij ligt de nadruk op het versterken van de eigen kracht van
mensen en het stimuleren van betrokkenheid bij de buurt. In Leiden-Noord, en specifiek in buurthuis
Het Gebouw, worden dagelijks activiteiten georganiseerd die gericht zijn op jongeren uit de wijk. Het
buurthuis fungeert als ontmoetingsplek waar jongeren samenkomen, hun verhaal kwijt kunnen,
ondersteuning krijgen of gewoon kunnen ontspannen. De activiteiten zijn gericht op het bevorderen
van positieve ontwikkeling, het ontdekken van talenten en het versterken van sociale vaardigheden.
De jongerenwerkers binnen SOL werken nauw samen met scholen, ouders en andere organisaties om
jongeren te begeleiden in hun persoonlijke groei. Daarbij wordt ingezet op preventie en vroeg
signalering, zodat jongeren op tijd de hulp krijgen die ze nodig hebben. Door jongeren een stem te
geven en hen te betrekken bij de ontwikkeling van de wijk, groeit hun gevoel van
verantwoordelijkheid en betrokkenheid. Het buurthuis in Leiden-Noord speelt een belangrijke rol in
het verbinden van jongeren met hun omgeving. Via sport, spel, educatie en cultuur worden jongeren
gestimuleerd om actief deel te nemen aan de samenleving en zich in te zetten voor hun eigen
toekomst en die van hun buurt (SOL, 2024).
1.2 Aanleiding
Dit onderzoek is uitgevoerd op basis van signalen uit de wijk Leiden-Noord, een gebied in de stad
Leiden dat bekend staat om zijn culturele diversiteit, sociale uitdagingen en een relatief jonge
bevolking. In Leiden-Noord wonen ongeveer 15.000 inwoners, waarvan een aanzienlijk deel jonger is
dan 26 jaar (Leiden in Cijfers, 2024). De wijk bestaat onder andere uit De Kooi, Noorderkwartier en
Groenoord-Noord, en kent een verleden van sociaaleconomische achterstand in combinatie met
4
Met genoegen presenteer ik hierbij mijn afstudeeronderzoek voor de opleiding Social Work.
Tijdens dit traject heb ik me verdiept in een onderwerp dat mij sterk aanspreekt: de rol van
jongerenparticipatie binnen Leiden-Noord en de bijdrage die SOL Leiden hierin kan leveren.
Gedurende de afgelopen vier maanden heb ik in samenwerking met SOL Leiden onderzoek
gedaan dat gericht is op het versterken van de positie van jongeren in deze wijk. Dit was een
leerzaam en intensief traject waarin ik veel ervaring heb mogen opdoen met
onderzoekvaardigheden, literatuurstudie en het opstellen van een academisch verslag.
Mijn dank gaat uit naar mijn scriptiebegeleider voor de waardevolle ondersteuning en
constructieve feedback. Ook wil ik mijn waardering uitspreken richting de jongeren,
buurtbewoners, professionals en medewerkers van SOL Leiden die bereid waren hun ervaringen
en inzichten met mij te delen. Dankzij hun betrokkenheid heb ik een dieper inzicht gekregen in de
kansen en obstakels die jongeren in deze buurt ervaren op het gebied van maatschappelijke
participatie.
Met dit onderzoek hoop ik een bijdrage te leveren aan een beter begrip van de uitdagingen die
spelen binnen de leefwereld van jongeren in Leiden-Noord. Ook hoop ik dat mijn aanbevelingen
aanknopingspunten bieden voor het verbeteren van hun positie binnen de wijk.
Ik wens je veel plezier met het lezen van dit verslag.
Leiden, mei 2025
1
,Inhoudsopgave
1 Probleemstelling 5-9
1.1 Organisatiebeschrijving 5-6
1.2 Aanleiding 6
1.3 Doelgroepanalyse 7
1.4 Probleemanalyse 7-8
1.5 Doelstelling 8-9
1.6 Hoofdvraag 9
2 Onderzoeksmethode 10-12
2.1 Type onderzoek 10
2.2 Literatuuronderzoek 10
2.3 Praktijkonderzoek 10
2.4 Interviews 11
2.5 Voorwaarden 11-12
3 Analyse 13-19
3.1 Jongeren in kwetsbare posities 13-14
3.2 Voorwaarden effectieve begeleiding 14
3.3 Aanknopingspunten 14-15
3.4 Perspectief jongerenwerkers 15-16
3.5 Perspectief jongeren 16-17
3.6 Eind Conclusie 17-18
3.7 Programma van eisen 18-19
4 Ontwerpscenario’s 20-24
4.1 Verantwoording ontwerpscenario’s 20
4.2 Ontwerpscenario 1 21-22
4.2.1 Beschrijving 21
4.2.2 Onderbouwing 21
4.2.3 Realisatie 21
4.2.4 Bijdrage 21-22
4.2.5 Voordelen en nadelen 22
4.2.6 Feedback 22
4.3 Ontwerpscenario 2 23-24
4.3.1 Beschrijving 23
4.3.2 Onderbouwing 23
4.3.3 Realisatie 23
4.3.4 Bijdrage 24
4.3.5 Voordelen en nadelen 24
4.3.6 Feedback 24
5 Definitieve ontwerp 25-27
2
,6 Literatuurlijst 28-29
7 Bijlage 30-42
Hoofdstuk 1 Probleemstelling
In dit hoofdstuk geef ik een duidelijke uitleg over het probleem dat ik in dit onderzoek wil aanpakken. Het
is belangrijk om goed in kaart te brengen wat het probleem precies inhoudt en welke factoren invloed
hebben op het ontstaan ervan. Dit zorgt ervoor dat het onderzoek goed gericht is en de juiste antwoorden
oplevert. Ik bespreek in dit hoofdstuk de volgende onderdelen: de aanleiding, de organisatiebeschrijving,
de probleemanalyse, doelgroep analyse, de betrokken partijen, de doelstelling van het onderzoek, de
hoofdvraag, het type onderzoek en tot slot de voorwaarden.
In de aanleiding geef ik aan waarom ik dit onderzoek heb gekozen en wat de reden is om hier dieper op in
te gaan. In de organisatiebeschrijving wordt uitgelegd om welke organisatie het gaat en wat de
belangrijkste kenmerken daarvan zijn. In de probleemanalyse breng ik het vraagstuk in kaart door te
kijken naar de ervaringen en behoeften van de jongeren, de werkwijze van de betrokken professionals en
de invloed van bredere maatschappelijke ontwikkelingen in de praktijk. Daarbij onderzoek ik hoe
3
, jongeren zich verhouden tot het bestaande aanbod, welke knelpunten zij ervaren en welke betekenisvolle
aanknopingspunten er zijn voor verbetering. Tegelijkertijd bekijk ik hoe professionals hun rol en opdracht
vormgeven binnen de context van de wijk, en welke belemmeringen zij daarin tegenkomen. In de
doelgroep analyse staat centraal welke jongeren worden bereikt en welke juist buiten beeld blijven. Ik
onderzoek op basis van literatuur en praktijkgegevens hoe jongeren met specifieke achtergronden en
ervaringen worden beïnvloed door het huidige aanbod, en wat dit betekent voor hun participatie en
ontwikkeling. Door deze verschillende perspectieven te verbinden, ontstaat een breed gedragen en
realistisch beeld van het probleem, dat richting geeft aan de verdere uitwerking van het onderzoek en het
uiteindelijke ontwerp. Daarna bespreek ik de doelstelling van het onderzoek en formuleer ik de
hoofdvraag die het onderzoek moet beantwoorden. Vervolgens beschrijf ik het type onderzoek en de
voorwaarden waaronder het onderzoek wordt uitgevoerd.
1.1 Organisatiebeschrijving
Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het jongerenwerk in Leiden-Noord, dat onderdeel
is van SOL Leiden. SOL staat voor Samen Ondernemend Leren en is een welzijnsorganisatie die
actief is in verschillende wijken van Leiden en Rotterdam. De organisatie richt zich op het
ondersteunen van bewoners, het stimuleren van participatie en het versterken van de sociale
samenhang in de buurt. SOL werkt met bewoners, vrijwilligers, lokale partners en professionals aan
een samenleving waarin iedereen mee kan doen en waarin talenten tot bloei komen. SOL Leiden heeft
in de afgelopen jaren een breed netwerk opgebouwd in de stad en biedt ondersteuning op
verschillende leefgebieden. Denk hierbij aan jongerenwerk, opvoedondersteuning, talentontwikkeling,
participatieprojecten en wijkgerichte activiteiten (SOL, 2024).
Het doel van de organisatie is om bewoners te activeren en te ondersteunen bij het verbeteren van hun
leefomgeving en hun eigen situatie. Daarbij ligt de nadruk op het versterken van de eigen kracht van
mensen en het stimuleren van betrokkenheid bij de buurt. In Leiden-Noord, en specifiek in buurthuis
Het Gebouw, worden dagelijks activiteiten georganiseerd die gericht zijn op jongeren uit de wijk. Het
buurthuis fungeert als ontmoetingsplek waar jongeren samenkomen, hun verhaal kwijt kunnen,
ondersteuning krijgen of gewoon kunnen ontspannen. De activiteiten zijn gericht op het bevorderen
van positieve ontwikkeling, het ontdekken van talenten en het versterken van sociale vaardigheden.
De jongerenwerkers binnen SOL werken nauw samen met scholen, ouders en andere organisaties om
jongeren te begeleiden in hun persoonlijke groei. Daarbij wordt ingezet op preventie en vroeg
signalering, zodat jongeren op tijd de hulp krijgen die ze nodig hebben. Door jongeren een stem te
geven en hen te betrekken bij de ontwikkeling van de wijk, groeit hun gevoel van
verantwoordelijkheid en betrokkenheid. Het buurthuis in Leiden-Noord speelt een belangrijke rol in
het verbinden van jongeren met hun omgeving. Via sport, spel, educatie en cultuur worden jongeren
gestimuleerd om actief deel te nemen aan de samenleving en zich in te zetten voor hun eigen
toekomst en die van hun buurt (SOL, 2024).
1.2 Aanleiding
Dit onderzoek is uitgevoerd op basis van signalen uit de wijk Leiden-Noord, een gebied in de stad
Leiden dat bekend staat om zijn culturele diversiteit, sociale uitdagingen en een relatief jonge
bevolking. In Leiden-Noord wonen ongeveer 15.000 inwoners, waarvan een aanzienlijk deel jonger is
dan 26 jaar (Leiden in Cijfers, 2024). De wijk bestaat onder andere uit De Kooi, Noorderkwartier en
Groenoord-Noord, en kent een verleden van sociaaleconomische achterstand in combinatie met
4
