Samenvatting Literatuur
Beleid en Politiek (200300837)
, Inhoudsopgave
Samenvatting Public Policy ........................................................................................................... 1
Hoofdstuk1: Introductie .............................................................................................................. 3
Hoofdstuk 3: De context voor beleidsvorming: centrale instellingen en actoren ................................. 7
Hoofdstuk 4: Theoretische benaderingen van beleidsvorming ........................................................16
Hoofdstuk 2: De natuur van overheidsbeleid ................................................................................23
Hoofdstuk 5: Probleemdefiniëring en agendasetting ......................................................................32
Hoofdstuk 6: Besluitvorming.......................................................................................................39
Hoofdstuk 7: Implementatie .......................................................................................................43
Hoofdstuk 11: Beleidsverandering en beleidsconvergentie .............................................................51
Hoofdstuk 10: Overheidsbeleid buiten de natiestaat......................................................................60
,Hoofdstuk1: Introductie
Overheidsbeleid is alomtegenwoordig en beïnvloedt ons dagelijks leven. We beschikken
over veel informatie wat betreft overheidsbeleid. Veel informatie over politiek gaat over
‘wie krijgt wat, wanneer, en hoe’ (Lasswell).
→ Politiek = de studie van de ‘invloed’ en de ‘invloedrijke’.
Dit boek focust zich op hoe politiek overheidsbeleid bepaalt; hoe komt overheidsbeleid
tot stand en hoe wordt het veranderd?
Overheidsbeleid wordt besloten door publieke actoren zoals regeringen, parlementen
en overheidsadministraties, die worden beïnvloed door andere publieke en particuliere
actoren.
Overheidsbeleid richt zich op twee fundamentele kwesties:
• Beleidsvariatie
= De verklaring van verschillen tussen overheidsbeleid tussen sectoren en landen
• Beleidsverandering
= De verklaring van stabiliteit en verandering; overheidsbeleid blijft vaak stabiel in
de loop der tijd, maar kan ook onderhevig zijn aan snelle en fundamentele
veranderingen.
De analyse van overheidsbeleid hanteert vaak een vergelijkend onderzoeksperspectief
en onderzoekt beleidsveranderingen niet alleen in de loop van de tijd, maar ook tussen
landen en verschillende beleidssectoren. Hierbij de vraag: blijven verschillen in het
overheidsbeleid tussen landen stabiel.
Wat is overheidsbeleid en hoe kan dit worden gedefinieerd?
3 belangrijke vakgebieden: Polity, Politics en Policy
• Polity (staatsbestel)
= De institutionele structuren die een politiek systeem karakteriseren
• Politiek
= Politieke processen, zoals partijpolitieke verdeeldheid en stemgedrag in
wetgevende organen
• Beleid
= Centraal staat de inhoud van het beleid
Onderzoek focust zich op de resultaten van een politiek systeem; de besluiten,
maatregelen, programma’s, strategieën en handelwijzen die door de regering of het
wetgevende orgaan zijn aangenomen.
Het staatsbestel en de politiek spelen een belangrijke rol in het tot stand komen van
beleid; politieke instellingen en besluitvormingsprocessen van een land hebben invloed
op publieke beleidskeuzes.
, Elementen van overheidsbeleid
Overheidsbeleid
= Een handelwijze die door een regering of wetgevende macht wordt gevolgd met
betrekking tot een bepaalde kwestie.
2 elementen:
• Acties van publieke actoren (doorgaans overheden)
o Hier zijn verschillende specificaties van
→ Dit boek: De mate waarin de aanwezigheid van overheidsbeleid slechts
één type actie of een systeem van acties vereist sterkt afhangt van het
probleem; soms kan één enkele handeling een breed scala aan
activiteiten met zich meebrengen, terwijl deze op andere momenten
slechts één van de vele belangrijke elementen van het overheidsbeleid
kan vormen.
• Overheidsacties zijn gericht op specifieke kwesties
o De reikwijdte is beperkt tot het aanpakken van een bepaald aspect of
probleem
o Twee opvattingen (verenigbaar):
▪ Acties die worden ondernomen als reactie op bepaalde
maatschappelijke of politieke problemen
▪ Beleidsvorming is een middel om macht uit te oefenen en om de
belangen van bepaalde groepen te beschermen, terwijl andere
groepen worden benadeeld.
→ Alle regeringen kennen meer gewicht toe aan de voorkeuren van
burgers met meer politieke macht. Maar dit betekent niet dat een
specifiek probleem moet bestaan voordat beleidsvorming op gang
kan worden gebracht.
Verschillen in reikwijdte: sectoren, doelstellingen en instrumenten
Beleid omvatten veel activiteiten van zeer uiteenlopende omvang:
• Sectorspecifieke maatregelen
= Reeks verschillende maatregelen in een bepaalde sector;
o Milieubeleid, sociaal beleid, economisch beleid of begrotingsbeleid
• Deelgebied specifieke maatregelen
= Beschrijft publieke activiteiten op beleidsdeelgebieden. Publieke activiteiten
kunnen ingedeeld worden in bepaalde thema’s.
o Milieubeleid; waterbeleid, schoneluchtbeleid, afvalbeleid, etc.
• Specifieke kwesties op de deelgebieden
= Binnen deze subgebieden kunnen verschillende kwesties of doelen
geïdentificeerd.
o Schoneluchtbeleid; uitstoot van auto-uitlaatgassen, stedelijke
luchtkwaliteit, etc.
Beleid en Politiek (200300837)
, Inhoudsopgave
Samenvatting Public Policy ........................................................................................................... 1
Hoofdstuk1: Introductie .............................................................................................................. 3
Hoofdstuk 3: De context voor beleidsvorming: centrale instellingen en actoren ................................. 7
Hoofdstuk 4: Theoretische benaderingen van beleidsvorming ........................................................16
Hoofdstuk 2: De natuur van overheidsbeleid ................................................................................23
Hoofdstuk 5: Probleemdefiniëring en agendasetting ......................................................................32
Hoofdstuk 6: Besluitvorming.......................................................................................................39
Hoofdstuk 7: Implementatie .......................................................................................................43
Hoofdstuk 11: Beleidsverandering en beleidsconvergentie .............................................................51
Hoofdstuk 10: Overheidsbeleid buiten de natiestaat......................................................................60
,Hoofdstuk1: Introductie
Overheidsbeleid is alomtegenwoordig en beïnvloedt ons dagelijks leven. We beschikken
over veel informatie wat betreft overheidsbeleid. Veel informatie over politiek gaat over
‘wie krijgt wat, wanneer, en hoe’ (Lasswell).
→ Politiek = de studie van de ‘invloed’ en de ‘invloedrijke’.
Dit boek focust zich op hoe politiek overheidsbeleid bepaalt; hoe komt overheidsbeleid
tot stand en hoe wordt het veranderd?
Overheidsbeleid wordt besloten door publieke actoren zoals regeringen, parlementen
en overheidsadministraties, die worden beïnvloed door andere publieke en particuliere
actoren.
Overheidsbeleid richt zich op twee fundamentele kwesties:
• Beleidsvariatie
= De verklaring van verschillen tussen overheidsbeleid tussen sectoren en landen
• Beleidsverandering
= De verklaring van stabiliteit en verandering; overheidsbeleid blijft vaak stabiel in
de loop der tijd, maar kan ook onderhevig zijn aan snelle en fundamentele
veranderingen.
De analyse van overheidsbeleid hanteert vaak een vergelijkend onderzoeksperspectief
en onderzoekt beleidsveranderingen niet alleen in de loop van de tijd, maar ook tussen
landen en verschillende beleidssectoren. Hierbij de vraag: blijven verschillen in het
overheidsbeleid tussen landen stabiel.
Wat is overheidsbeleid en hoe kan dit worden gedefinieerd?
3 belangrijke vakgebieden: Polity, Politics en Policy
• Polity (staatsbestel)
= De institutionele structuren die een politiek systeem karakteriseren
• Politiek
= Politieke processen, zoals partijpolitieke verdeeldheid en stemgedrag in
wetgevende organen
• Beleid
= Centraal staat de inhoud van het beleid
Onderzoek focust zich op de resultaten van een politiek systeem; de besluiten,
maatregelen, programma’s, strategieën en handelwijzen die door de regering of het
wetgevende orgaan zijn aangenomen.
Het staatsbestel en de politiek spelen een belangrijke rol in het tot stand komen van
beleid; politieke instellingen en besluitvormingsprocessen van een land hebben invloed
op publieke beleidskeuzes.
, Elementen van overheidsbeleid
Overheidsbeleid
= Een handelwijze die door een regering of wetgevende macht wordt gevolgd met
betrekking tot een bepaalde kwestie.
2 elementen:
• Acties van publieke actoren (doorgaans overheden)
o Hier zijn verschillende specificaties van
→ Dit boek: De mate waarin de aanwezigheid van overheidsbeleid slechts
één type actie of een systeem van acties vereist sterkt afhangt van het
probleem; soms kan één enkele handeling een breed scala aan
activiteiten met zich meebrengen, terwijl deze op andere momenten
slechts één van de vele belangrijke elementen van het overheidsbeleid
kan vormen.
• Overheidsacties zijn gericht op specifieke kwesties
o De reikwijdte is beperkt tot het aanpakken van een bepaald aspect of
probleem
o Twee opvattingen (verenigbaar):
▪ Acties die worden ondernomen als reactie op bepaalde
maatschappelijke of politieke problemen
▪ Beleidsvorming is een middel om macht uit te oefenen en om de
belangen van bepaalde groepen te beschermen, terwijl andere
groepen worden benadeeld.
→ Alle regeringen kennen meer gewicht toe aan de voorkeuren van
burgers met meer politieke macht. Maar dit betekent niet dat een
specifiek probleem moet bestaan voordat beleidsvorming op gang
kan worden gebracht.
Verschillen in reikwijdte: sectoren, doelstellingen en instrumenten
Beleid omvatten veel activiteiten van zeer uiteenlopende omvang:
• Sectorspecifieke maatregelen
= Reeks verschillende maatregelen in een bepaalde sector;
o Milieubeleid, sociaal beleid, economisch beleid of begrotingsbeleid
• Deelgebied specifieke maatregelen
= Beschrijft publieke activiteiten op beleidsdeelgebieden. Publieke activiteiten
kunnen ingedeeld worden in bepaalde thema’s.
o Milieubeleid; waterbeleid, schoneluchtbeleid, afvalbeleid, etc.
• Specifieke kwesties op de deelgebieden
= Binnen deze subgebieden kunnen verschillende kwesties of doelen
geïdentificeerd.
o Schoneluchtbeleid; uitstoot van auto-uitlaatgassen, stedelijke
luchtkwaliteit, etc.
