Thema 2 – Embryologie en regulatie van
de voortplanting
HC2 Embryologie
Urinestelsel
Het mesoderm ontwikkelt zich van mediaal naar lateraal in de
chorda dorsalis, paraxiale mesoderm (somieten), intermediair
mesoderm en de laterale plaat mesoderm. Wanneer het embryo
gaat krommen, ontstaat het intra embryonale coeloom uit
het mesoderm (zie afbeelding). Tegen dit coeloom zal een
verdikking van het intermediair mesoderm aan liggen. Uit
het intermediaire mesoderm zullen het urogenitaal-stelsel
en de gonaden ontstaan (testes/ovaria).
Het intermediaire mesoderm gaat zich verdikken, er
ontstaat in deze verdikking een verhevening: de urogenitale ridge. Hieruit
zullen de nieren zich gaan ontwikkelen. Mediaal van deze ridge gaan de cellen
zich anders differentiëren en wordt de gentiale ridge genoemd, deze
ontwikkelen zich tot de gonaden.
In cranio-caudale richting ontstaan drie nierstructuren uit het intermediair
mesoderm; pronephros, mesonephros en het metanephros. Het pronephros
differentiëren zich bij de mens niet tot een functionele unit en zullen daarom in
regressie gaan. Wel is de pronephros belangrijk voor het ontstaan van de
daaropvolgende structuren, middels signaalstoffen. Het mesonephros ontstaat na
de regressie van het pronephros en staan in verbinding met de cloaca
(endoderm) via de ductus mesonephricus. Het mesonephrons zal zich wel
ontwikkelen tot een functionele unit, maar degenereren uiteindelijk ook. Het
metaneprhos ontwikkelt zich helemaal caudaal. Het metanephros ontstaat al
eerder maar wordt pas functioneel zodra het mesonephros in regressie is gegaan.
Vanuit het caudale deel van de ductus mesonephricus ontstaat een knopje, de
ureterknop. Het metanephros en de uretherknop zullen samen de definitieve
nier gaan vormen. De definitieve nier heeft twee functionele onderdelen:
Excretie functie -> ontwikkeling vanuit het metanephros
o Kapsel van Bowman
o Proximale tubuli
o Lis van Henle
o Distale tubuli
Verzamel functie -> ontwikkeling vanuit de
uretherknop
o Verzamelbuisjes
o Calyx major en minor
o Pelvis renalis
o Ureter
Het septum urorectales verdeelt de cloaca in een canalis anorectalis
(rectum) en een sinus urogenitalis. Meest caudaal van de cloaca bevindt zich
een cloacaal membraan, hier ligt het endoderm direct tegen het ectoderm aan.
Uit het mesoderm ontstaan de bloedvaten, dit membraan heeft dat niet en wordt
de voortplanting
HC2 Embryologie
Urinestelsel
Het mesoderm ontwikkelt zich van mediaal naar lateraal in de
chorda dorsalis, paraxiale mesoderm (somieten), intermediair
mesoderm en de laterale plaat mesoderm. Wanneer het embryo
gaat krommen, ontstaat het intra embryonale coeloom uit
het mesoderm (zie afbeelding). Tegen dit coeloom zal een
verdikking van het intermediair mesoderm aan liggen. Uit
het intermediaire mesoderm zullen het urogenitaal-stelsel
en de gonaden ontstaan (testes/ovaria).
Het intermediaire mesoderm gaat zich verdikken, er
ontstaat in deze verdikking een verhevening: de urogenitale ridge. Hieruit
zullen de nieren zich gaan ontwikkelen. Mediaal van deze ridge gaan de cellen
zich anders differentiëren en wordt de gentiale ridge genoemd, deze
ontwikkelen zich tot de gonaden.
In cranio-caudale richting ontstaan drie nierstructuren uit het intermediair
mesoderm; pronephros, mesonephros en het metanephros. Het pronephros
differentiëren zich bij de mens niet tot een functionele unit en zullen daarom in
regressie gaan. Wel is de pronephros belangrijk voor het ontstaan van de
daaropvolgende structuren, middels signaalstoffen. Het mesonephros ontstaat na
de regressie van het pronephros en staan in verbinding met de cloaca
(endoderm) via de ductus mesonephricus. Het mesonephrons zal zich wel
ontwikkelen tot een functionele unit, maar degenereren uiteindelijk ook. Het
metaneprhos ontwikkelt zich helemaal caudaal. Het metanephros ontstaat al
eerder maar wordt pas functioneel zodra het mesonephros in regressie is gegaan.
Vanuit het caudale deel van de ductus mesonephricus ontstaat een knopje, de
ureterknop. Het metanephros en de uretherknop zullen samen de definitieve
nier gaan vormen. De definitieve nier heeft twee functionele onderdelen:
Excretie functie -> ontwikkeling vanuit het metanephros
o Kapsel van Bowman
o Proximale tubuli
o Lis van Henle
o Distale tubuli
Verzamel functie -> ontwikkeling vanuit de
uretherknop
o Verzamelbuisjes
o Calyx major en minor
o Pelvis renalis
o Ureter
Het septum urorectales verdeelt de cloaca in een canalis anorectalis
(rectum) en een sinus urogenitalis. Meest caudaal van de cloaca bevindt zich
een cloacaal membraan, hier ligt het endoderm direct tegen het ectoderm aan.
Uit het mesoderm ontstaan de bloedvaten, dit membraan heeft dat niet en wordt
