els.boeynaems@zas.
be
VOEDINGSLEER – zwangerschap 1
Ppt: AP Algemene begrippen rond voeding
Hoofdstukken voedingsleer zie doelstellingen blad !!
- Algemene begrippen, voedingspatronen en metabolisme
- De voedingsdriehoek
- Water- en elektrolytenhuishouding
- Koolhydraten
- Vetten
- Eiwitten
- Voeding tijdens de zwangerschap
Voeding – algemeen
Voeding heeft een centrale plaats in ons leven
• Voedingsmiddelen = melk, aardappel, banaan, … dingen die je in de supermarkt koopt
• Voedingsstoffen = eiwitten, mineralen, vitamines, …
Honger:
= een fysieke gewaarwording die vooral (maar niet uitsluitend) in de maag
gevoeld wordt, een reactie van de hersenen op een fysiologische behoefte aan
voedsel.
• Aangeboren
• Onprettig
• Onbewust
• Dwingend
Verzadiging
= een complexe opeenvolging van gebeurtenissen tijdens een maaltijd die leiden
tot het stopzetten van de voedselinname
Eetlust
= ‘goesting’ enkel bij de mens, bepaal je zelf
Dorst
= soms een hevige drang, moeilijker te verdragen dan honger
Voedingsstoffen
Voedingspatronen en voedingsgedrag p17
1
,Het voedingsgedrag vertoont een bepaald patroon (vr individu maar ook vr
groep)
Een voedingspatroon = de wijze waarop een volk /een individu zich voedt (wie,
wanneer, hoeveel, waar, hoe, …)
Factoren bij het ontstaan van een voedingspatroon en voedingsgedrag
p18
• Geografische/klimatologische
• Welke voedingsmiddelen zijn er van nature beschikbaar?
• Het weer
• Klimaat
• Land
• Technologische
• Opslag -> koelingen
• Transport -> vliegtuigen, boten, vrachtwagens, …
• Economische/politieke
• Prijs word vastgelegd door overheid
• Voedingsraad geeft advies aan overheid i.v.m gezondheid en
veiligheid
• Politiek gezien: gezonde voeding -> belangrijk! mensen minder
geld? -> dezelfde producten kopen, maar goedkope versie
(huismerk ipv gwn merk) -> laten vaak vlees, fruit en groenten links
liggen
• Socio-culturele factoren
• Status/ontmoeting/macht -> etentje om iets gedaan te krijgen op
professioneel vlak
• Opvoeden -> niet flink gegeten? => geen dessertje
• Religie -> Joods, Katholiek, …
• Persoonsgebonden factoren (fysiologische/psychologische)
• Honger / dorst
• Voorkeuren -> zoet (basissmaken: zoet, zout, zuur, bitter, umami)
• Emoties -> voeding w gebonden aan liefde, troost en veiligheid, of
ze willen hun emoties weg eten
! In het ziekenhuis: veel eetlust-remmende factoren
• Ziekte • Hospitalisatiesyndroom, (depressieve
• Psycho-emotionele toestand: onzekerheid, angst klachten, zorgen thuis -> geen
• Koorts kinderopvang, huisdieren alleen, …)
• Pijn
• Geneesmiddelen
• Vermoeidheid
• Bedlegerigheid
• Onsmakelijke geuren, geluiden
2
, Trends in het huidige voedingspatroon p24
• Meer snacken, minder ‘maaltijd’gebeuren -> eten onderweg,
voedselautomaten, microgolf
• Kant- en klare keuken – fastfood -> Ruim assortiment diepvriesmaaltijden,
gekoelde maaltijden, gewassen en gesneden groenten, geschilde
aardappelen, …
• Er wordt veel diverser gegeten <-> minder groenten/vlees/aardappelen,
meer pizza/wrap/sushi (diverser = ook positief)
• Steeds vaker buiten de deur gegeten
• Toegenomen belangstelling voor voeding en gezondheid
• Gezonde voeding & zorgen rond hun gezondheid
• Zorgen over milieu & rond dierenleed
• Belangstelling rond land van herkomst
• Biologische voeding (p27)
• Duurzame voeding (p28) Meer plantaardig dan dierlijk, seizoen,
kraantjeswater, voedingsmiddelen met een keurmerk, geen
voedselverspilling, …
• Belangstelling vr zelf koken & bakken (programma’s, tijdschriften,
vlogs, blogs, maaltijdboxen & pakketten)
• Hypes
• Vele gezondheidsproblemen worden toegeschreven aan bepaalde
voedingsmiddelen zonder wettenschappelijk bewijs
• Speciale diëten -> superfoods, glutenvrij, raw foods, … ( ! let op vr
voedingsstoffen tekorten)
Voedingsdeskundige = geen beschermede titel
Diëtist = beschermde titel met een wetenschappelijke opleiding en stages
Toename welvaartsziekten door overconsumptie
• Te hoge energieopname & te weinig lichaamsbeweging:
overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, bepaalde vormen van
kanker
• Te hoge opname van verzadigde vetten: hart- en vaatziekten,
bepaalde vormen van kanker
• Frequent gebruik van suikers & zure voedingsmiddelen:
tandcariërs en tanderosie,
• Te lage opname van voedingsvezels: darmfunctiestoornissen,
bepaalde vormen van kanker
• Te hoog zoutgebruik: hypertensie, nierfunctiestoornissen
• Te hoog alcoholgebruik: hypertensie, levercirrose, mond-, keel-,
slokdarmkanker
3
be
VOEDINGSLEER – zwangerschap 1
Ppt: AP Algemene begrippen rond voeding
Hoofdstukken voedingsleer zie doelstellingen blad !!
- Algemene begrippen, voedingspatronen en metabolisme
- De voedingsdriehoek
- Water- en elektrolytenhuishouding
- Koolhydraten
- Vetten
- Eiwitten
- Voeding tijdens de zwangerschap
Voeding – algemeen
Voeding heeft een centrale plaats in ons leven
• Voedingsmiddelen = melk, aardappel, banaan, … dingen die je in de supermarkt koopt
• Voedingsstoffen = eiwitten, mineralen, vitamines, …
Honger:
= een fysieke gewaarwording die vooral (maar niet uitsluitend) in de maag
gevoeld wordt, een reactie van de hersenen op een fysiologische behoefte aan
voedsel.
• Aangeboren
• Onprettig
• Onbewust
• Dwingend
Verzadiging
= een complexe opeenvolging van gebeurtenissen tijdens een maaltijd die leiden
tot het stopzetten van de voedselinname
Eetlust
= ‘goesting’ enkel bij de mens, bepaal je zelf
Dorst
= soms een hevige drang, moeilijker te verdragen dan honger
Voedingsstoffen
Voedingspatronen en voedingsgedrag p17
1
,Het voedingsgedrag vertoont een bepaald patroon (vr individu maar ook vr
groep)
Een voedingspatroon = de wijze waarop een volk /een individu zich voedt (wie,
wanneer, hoeveel, waar, hoe, …)
Factoren bij het ontstaan van een voedingspatroon en voedingsgedrag
p18
• Geografische/klimatologische
• Welke voedingsmiddelen zijn er van nature beschikbaar?
• Het weer
• Klimaat
• Land
• Technologische
• Opslag -> koelingen
• Transport -> vliegtuigen, boten, vrachtwagens, …
• Economische/politieke
• Prijs word vastgelegd door overheid
• Voedingsraad geeft advies aan overheid i.v.m gezondheid en
veiligheid
• Politiek gezien: gezonde voeding -> belangrijk! mensen minder
geld? -> dezelfde producten kopen, maar goedkope versie
(huismerk ipv gwn merk) -> laten vaak vlees, fruit en groenten links
liggen
• Socio-culturele factoren
• Status/ontmoeting/macht -> etentje om iets gedaan te krijgen op
professioneel vlak
• Opvoeden -> niet flink gegeten? => geen dessertje
• Religie -> Joods, Katholiek, …
• Persoonsgebonden factoren (fysiologische/psychologische)
• Honger / dorst
• Voorkeuren -> zoet (basissmaken: zoet, zout, zuur, bitter, umami)
• Emoties -> voeding w gebonden aan liefde, troost en veiligheid, of
ze willen hun emoties weg eten
! In het ziekenhuis: veel eetlust-remmende factoren
• Ziekte • Hospitalisatiesyndroom, (depressieve
• Psycho-emotionele toestand: onzekerheid, angst klachten, zorgen thuis -> geen
• Koorts kinderopvang, huisdieren alleen, …)
• Pijn
• Geneesmiddelen
• Vermoeidheid
• Bedlegerigheid
• Onsmakelijke geuren, geluiden
2
, Trends in het huidige voedingspatroon p24
• Meer snacken, minder ‘maaltijd’gebeuren -> eten onderweg,
voedselautomaten, microgolf
• Kant- en klare keuken – fastfood -> Ruim assortiment diepvriesmaaltijden,
gekoelde maaltijden, gewassen en gesneden groenten, geschilde
aardappelen, …
• Er wordt veel diverser gegeten <-> minder groenten/vlees/aardappelen,
meer pizza/wrap/sushi (diverser = ook positief)
• Steeds vaker buiten de deur gegeten
• Toegenomen belangstelling voor voeding en gezondheid
• Gezonde voeding & zorgen rond hun gezondheid
• Zorgen over milieu & rond dierenleed
• Belangstelling rond land van herkomst
• Biologische voeding (p27)
• Duurzame voeding (p28) Meer plantaardig dan dierlijk, seizoen,
kraantjeswater, voedingsmiddelen met een keurmerk, geen
voedselverspilling, …
• Belangstelling vr zelf koken & bakken (programma’s, tijdschriften,
vlogs, blogs, maaltijdboxen & pakketten)
• Hypes
• Vele gezondheidsproblemen worden toegeschreven aan bepaalde
voedingsmiddelen zonder wettenschappelijk bewijs
• Speciale diëten -> superfoods, glutenvrij, raw foods, … ( ! let op vr
voedingsstoffen tekorten)
Voedingsdeskundige = geen beschermede titel
Diëtist = beschermde titel met een wetenschappelijke opleiding en stages
Toename welvaartsziekten door overconsumptie
• Te hoge energieopname & te weinig lichaamsbeweging:
overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, bepaalde vormen van
kanker
• Te hoge opname van verzadigde vetten: hart- en vaatziekten,
bepaalde vormen van kanker
• Frequent gebruik van suikers & zure voedingsmiddelen:
tandcariërs en tanderosie,
• Te lage opname van voedingsvezels: darmfunctiestoornissen,
bepaalde vormen van kanker
• Te hoog zoutgebruik: hypertensie, nierfunctiestoornissen
• Te hoog alcoholgebruik: hypertensie, levercirrose, mond-, keel-,
slokdarmkanker
3
