SOCIALE PSYCHOLOGIE H12-16
H12: GROEPSPRESTATIES ......................................................................................... 7
Collectieve processen ........................................................................................... 7
Sociale facilitatie: als anderen ons opwinden ...................................................... 7
Sociaal lijntrekken: als anderen ons helpen ......................................................... 9
Sociaal lijntrekken tegengaan ....................................................................... 10
Collectieve processen: een integratie ............................................................... 11
Onenigheid en verschillende opinies .................................................................... 12
deviantie ......................................................................................................... 12
Sociale beslissingsschema’s (SBS): naar de essentie van groepsbevinding .......... 13
Beoordelings- en probleem-oplossing taken .................................................. 15
Minder-en meerderheden ............................................................................. 15
Toepassing SBS: gerechtspsychologie ........................................................... 16
Groepspolarisatie: de weg naar extreme posities ............................................... 17
Overtuigende argumententheorie .................................................................. 18
Sociale vergelijking....................................................................................... 18
prestaties in kleine, taakgerichte groepen ............................................................. 18
Groepsprestatie .............................................................................................. 18
Combinatieregels ........................................................................................ 19
Brainstormen .................................................................................................. 21
Problemen met brainstorming ....................................................................... 21
Illusie van productiviteit ............................................................................... 22
Voordelen electronische brainstorming ......................................................... 22
Vertekende steekproeftrekking ......................................................................... 22
Hidden profile .............................................................................................. 23
Groepsgeheugen: samen onthouden ................................................................ 26
1
, Heuristieken ................................................................................................... 26
Strategieën die groepsefficiëntie verhogen ........................................................ 28
Groepsdenken: het perspectief verliezen .............................................................. 28
Het groepsdenken model ................................................................................. 29
Empirische onderzoeken .................................................................................. 29
Groepsdenken voorkomen ............................................................................... 30
computertechnologie ................................................................................... 30
Epiloog ............................................................................................................... 31
H13: STEREOTYPEN, VOOROORDELEN EN DISCRIMINATIE ....................................... 32
Uitingsvormen van vooroodelen ........................................................................... 32
Subtiele en grove vooroordelen ........................................................................ 33
Impliciete vooroordelen ................................................................................... 36
Impliciete raciale basis ................................................................................. 37
Impliciete bias op individueel vs groepsniveau (H6&7) .................................... 38
Wederzijdse vooroordelen ................................................................................ 39
Individuele verschillen in vooroordelen ............................................................. 40
Autoritarisme............................................................................................... 40
Sociale dominantie oriëntatie ....................................................................... 41
RWA en SDO ................................................................................................ 41
De bevooroordeelde persoonlijkheid ............................................................. 42
De wortels van vooroodelen en discriminatie ........................................................ 43
Competitie om schaarse middelen ................................................................... 43
Minimale groepen en sociale identiteit .............................................................. 44
Tajfel: Allocatietaak ...................................................................................... 45
Sociale Identiteits Theorie (SIT) ..................................................................... 46
Sociale categorisatie en stereotypen .................................................................... 48
2
, Sociale categorisatie ....................................................................................... 48
Ingroepen vs uitgroepen ............................................................................... 48
Essentialisme .............................................................................................. 49
Stereotypen .................................................................................................... 50
Denkbeeldige correlaties/verbanden ............................................................. 50
Assimilatie en contrasteffecten..................................................................... 52
Confirmatievertekening en zelfvervullende voorspelling .................................. 54
Automatische activatie ................................................................................. 54
Suppressie van stereotypen .......................................................................... 56
Seksisme ........................................................................................................... 57
Geslacht is een fundamentele categorie ........................................................... 58
Waarom blijven geslachtsstereotypen bestaan? ................................................ 58
Geslachtsstereotypes .................................................................................. 59
Ambivalent seksisme ....................................................................................... 61
Intersectionaliteit ............................................................................................ 61
H14: DE DIVERSE SAMENLEVING ............................................................................ 63
Diversiteit ........................................................................................................... 63
is diversiteit het probleem? .............................................................................. 64
Hypersegregatie .............................................................................................. 64
Interetnisch contact ............................................................................................ 65
Contacthypothese ........................................................................................... 65
Schooldesegregatie in de VS ............................................................................ 65
Langdurig contact en vriendschappen .............................................................. 66
Cognitieve en affectieve gevolgen van contact ................................................... 67
Diversiteit en contact ....................................................................................... 69
Problemen met inter-etnisch contact ................................................................... 70
3
, Spontaan opzoeken van elkaar ......................................................................... 70
Contactervaringen ........................................................................................... 70
Sollicitatiesetting (zie H13) ............................................................................... 71
Na het contact ................................................................................................ 72
Multiculturalisme ............................................................................................ 73
Multiculturalisme of assimilatie?................................................................... 73
Multiculturalisme vs polyculturalisme (interculturalisme) ............................... 74
Samenleven: puzzelklas en affirmatieve actie ....................................................... 75
De ideale school (puzzelklas) ........................................................................... 75
Positieve actie: harde en zachte maatregelen .................................................... 75
Vormen van affirmatieve actie ....................................................................... 75
Aanvaarding van positieve actie ........................................................................ 76
Tegenstanders van positieve actie..................................................................... 76
psychische dimensie van voorkeursbehandeling (quota’s) .................................. 77
Effecten van goedbedoelde maatregelen, media en wetten & regels ....................... 79
Educatie ......................................................................................................... 79
Media ............................................................................................................. 79
Wetten en regels ............................................................................................. 79
Invloed van omgeving en sociale normen .......................................................... 80
H15: DUURZAAMHEID ............................................................................................ 81
Eigenbelang of rekening houden met anderen? ..................................................... 81
Het gevangenendilemma ................................................................................. 81
Middelendilemma’s ......................................................................................... 82
Publiek goederen dilemma ........................................................................... 83
Gereduceerde dilemma’s ................................................................................. 84
coöperatie bevorderen ..................................................................................... 85
4
H12: GROEPSPRESTATIES ......................................................................................... 7
Collectieve processen ........................................................................................... 7
Sociale facilitatie: als anderen ons opwinden ...................................................... 7
Sociaal lijntrekken: als anderen ons helpen ......................................................... 9
Sociaal lijntrekken tegengaan ....................................................................... 10
Collectieve processen: een integratie ............................................................... 11
Onenigheid en verschillende opinies .................................................................... 12
deviantie ......................................................................................................... 12
Sociale beslissingsschema’s (SBS): naar de essentie van groepsbevinding .......... 13
Beoordelings- en probleem-oplossing taken .................................................. 15
Minder-en meerderheden ............................................................................. 15
Toepassing SBS: gerechtspsychologie ........................................................... 16
Groepspolarisatie: de weg naar extreme posities ............................................... 17
Overtuigende argumententheorie .................................................................. 18
Sociale vergelijking....................................................................................... 18
prestaties in kleine, taakgerichte groepen ............................................................. 18
Groepsprestatie .............................................................................................. 18
Combinatieregels ........................................................................................ 19
Brainstormen .................................................................................................. 21
Problemen met brainstorming ....................................................................... 21
Illusie van productiviteit ............................................................................... 22
Voordelen electronische brainstorming ......................................................... 22
Vertekende steekproeftrekking ......................................................................... 22
Hidden profile .............................................................................................. 23
Groepsgeheugen: samen onthouden ................................................................ 26
1
, Heuristieken ................................................................................................... 26
Strategieën die groepsefficiëntie verhogen ........................................................ 28
Groepsdenken: het perspectief verliezen .............................................................. 28
Het groepsdenken model ................................................................................. 29
Empirische onderzoeken .................................................................................. 29
Groepsdenken voorkomen ............................................................................... 30
computertechnologie ................................................................................... 30
Epiloog ............................................................................................................... 31
H13: STEREOTYPEN, VOOROORDELEN EN DISCRIMINATIE ....................................... 32
Uitingsvormen van vooroodelen ........................................................................... 32
Subtiele en grove vooroordelen ........................................................................ 33
Impliciete vooroordelen ................................................................................... 36
Impliciete raciale basis ................................................................................. 37
Impliciete bias op individueel vs groepsniveau (H6&7) .................................... 38
Wederzijdse vooroordelen ................................................................................ 39
Individuele verschillen in vooroordelen ............................................................. 40
Autoritarisme............................................................................................... 40
Sociale dominantie oriëntatie ....................................................................... 41
RWA en SDO ................................................................................................ 41
De bevooroordeelde persoonlijkheid ............................................................. 42
De wortels van vooroodelen en discriminatie ........................................................ 43
Competitie om schaarse middelen ................................................................... 43
Minimale groepen en sociale identiteit .............................................................. 44
Tajfel: Allocatietaak ...................................................................................... 45
Sociale Identiteits Theorie (SIT) ..................................................................... 46
Sociale categorisatie en stereotypen .................................................................... 48
2
, Sociale categorisatie ....................................................................................... 48
Ingroepen vs uitgroepen ............................................................................... 48
Essentialisme .............................................................................................. 49
Stereotypen .................................................................................................... 50
Denkbeeldige correlaties/verbanden ............................................................. 50
Assimilatie en contrasteffecten..................................................................... 52
Confirmatievertekening en zelfvervullende voorspelling .................................. 54
Automatische activatie ................................................................................. 54
Suppressie van stereotypen .......................................................................... 56
Seksisme ........................................................................................................... 57
Geslacht is een fundamentele categorie ........................................................... 58
Waarom blijven geslachtsstereotypen bestaan? ................................................ 58
Geslachtsstereotypes .................................................................................. 59
Ambivalent seksisme ....................................................................................... 61
Intersectionaliteit ............................................................................................ 61
H14: DE DIVERSE SAMENLEVING ............................................................................ 63
Diversiteit ........................................................................................................... 63
is diversiteit het probleem? .............................................................................. 64
Hypersegregatie .............................................................................................. 64
Interetnisch contact ............................................................................................ 65
Contacthypothese ........................................................................................... 65
Schooldesegregatie in de VS ............................................................................ 65
Langdurig contact en vriendschappen .............................................................. 66
Cognitieve en affectieve gevolgen van contact ................................................... 67
Diversiteit en contact ....................................................................................... 69
Problemen met inter-etnisch contact ................................................................... 70
3
, Spontaan opzoeken van elkaar ......................................................................... 70
Contactervaringen ........................................................................................... 70
Sollicitatiesetting (zie H13) ............................................................................... 71
Na het contact ................................................................................................ 72
Multiculturalisme ............................................................................................ 73
Multiculturalisme of assimilatie?................................................................... 73
Multiculturalisme vs polyculturalisme (interculturalisme) ............................... 74
Samenleven: puzzelklas en affirmatieve actie ....................................................... 75
De ideale school (puzzelklas) ........................................................................... 75
Positieve actie: harde en zachte maatregelen .................................................... 75
Vormen van affirmatieve actie ....................................................................... 75
Aanvaarding van positieve actie ........................................................................ 76
Tegenstanders van positieve actie..................................................................... 76
psychische dimensie van voorkeursbehandeling (quota’s) .................................. 77
Effecten van goedbedoelde maatregelen, media en wetten & regels ....................... 79
Educatie ......................................................................................................... 79
Media ............................................................................................................. 79
Wetten en regels ............................................................................................. 79
Invloed van omgeving en sociale normen .......................................................... 80
H15: DUURZAAMHEID ............................................................................................ 81
Eigenbelang of rekening houden met anderen? ..................................................... 81
Het gevangenendilemma ................................................................................. 81
Middelendilemma’s ......................................................................................... 82
Publiek goederen dilemma ........................................................................... 83
Gereduceerde dilemma’s ................................................................................. 84
coöperatie bevorderen ..................................................................................... 85
4
