Thema 1 – Principes van regulatie
HC1 Inleiding Regulatie en Integratie
Verschillende regelsystemen van ons lichaam bewaken de homeostase. De
controle over vitale parameters is erg belangrijk. Het aantal betrokken
regelkringen is daarmee recht evenredig met het vitaal belangen van een
parameter. Er kan dus hiërarchie en competitie zijn tussen verschillende
regelsystemen, ofwel een belangenstrijd.
Het afstemmen van functies van individuele organen op elkaar gebeurd via
nerveuze of humorale signalen. Een regelsysteem is de besturing van relatie
tussen de ingang (input) en de uitgang (output).
Open regelsysteem = er is geen terugkoppeling
van de output naar de input, zoals bij het hart (Frank-
Starling).
Gesloten regelsysteem = er is terugkoppeling (-/+)
tussen de output en de input, er ontstaat een balans.
Variaties kunnen voorkomen door middel van
terugkoppeling. Een sensor (S) meet de waarde, de
referentie (R) geeft de normwaarde, de
comparator (C) vergelijkt de waarde met R en de
effector (E) past dit aan. De referentiewaarde (R) en
de gemeten waarde (S) zijn nimmer gelijk, dit is namelijk de basis voor
terugkoppeling.
Een verstoring of fout van de effector is te compenseren door middel van
medicatie. Als de fout in de sensor of de referentie zit, kan dit fataal zijn. Bij een
herseninfarct (CVA) zijn er bijvoorbeeld (momenten van) ontkoppeling van het
AZS en de regeling van de bloedruk via het baroreceptorsysteem. Een andere
voorbeeld zijn de Cheyne-Stokes ademhaling, dit komt voort vanuit de
vertraging over de zenuwen, waardoor er een fase-verschuiving tussen de sensor
en de effector optreedt.
Het autonome zenuwstelsel veroorzaakt
de nerveuze signalen. Het AZS is onder te
verdelen in het parasympatisch (PS),
(ortho)sympatisch (OS) en het enterisch
systeem. Het hormonale systeem bestaat
uit endocriene organen en veroorzaakt het
humorale signaal.
Beide informatiekanalen werken met
receptoren en integreren beide in
cellen/weefsels/organen. Zowel nerveuze als
humorale kanalen kunnen het effect hebben
dat er endocriene producten uitgescheiden worden, denk daarbij aan de
neurohypofyse.
Het parasympatische zenuwstelsel waarborgt met name de anabole functies,
dat nodig is voor groei en herstel. Het (ortho)sympatische systeem is met name
belangrijk voor de katabole functies en fight-or-flight reacties, ook staat het OS
HC1 Inleiding Regulatie en Integratie
Verschillende regelsystemen van ons lichaam bewaken de homeostase. De
controle over vitale parameters is erg belangrijk. Het aantal betrokken
regelkringen is daarmee recht evenredig met het vitaal belangen van een
parameter. Er kan dus hiërarchie en competitie zijn tussen verschillende
regelsystemen, ofwel een belangenstrijd.
Het afstemmen van functies van individuele organen op elkaar gebeurd via
nerveuze of humorale signalen. Een regelsysteem is de besturing van relatie
tussen de ingang (input) en de uitgang (output).
Open regelsysteem = er is geen terugkoppeling
van de output naar de input, zoals bij het hart (Frank-
Starling).
Gesloten regelsysteem = er is terugkoppeling (-/+)
tussen de output en de input, er ontstaat een balans.
Variaties kunnen voorkomen door middel van
terugkoppeling. Een sensor (S) meet de waarde, de
referentie (R) geeft de normwaarde, de
comparator (C) vergelijkt de waarde met R en de
effector (E) past dit aan. De referentiewaarde (R) en
de gemeten waarde (S) zijn nimmer gelijk, dit is namelijk de basis voor
terugkoppeling.
Een verstoring of fout van de effector is te compenseren door middel van
medicatie. Als de fout in de sensor of de referentie zit, kan dit fataal zijn. Bij een
herseninfarct (CVA) zijn er bijvoorbeeld (momenten van) ontkoppeling van het
AZS en de regeling van de bloedruk via het baroreceptorsysteem. Een andere
voorbeeld zijn de Cheyne-Stokes ademhaling, dit komt voort vanuit de
vertraging over de zenuwen, waardoor er een fase-verschuiving tussen de sensor
en de effector optreedt.
Het autonome zenuwstelsel veroorzaakt
de nerveuze signalen. Het AZS is onder te
verdelen in het parasympatisch (PS),
(ortho)sympatisch (OS) en het enterisch
systeem. Het hormonale systeem bestaat
uit endocriene organen en veroorzaakt het
humorale signaal.
Beide informatiekanalen werken met
receptoren en integreren beide in
cellen/weefsels/organen. Zowel nerveuze als
humorale kanalen kunnen het effect hebben
dat er endocriene producten uitgescheiden worden, denk daarbij aan de
neurohypofyse.
Het parasympatische zenuwstelsel waarborgt met name de anabole functies,
dat nodig is voor groei en herstel. Het (ortho)sympatische systeem is met name
belangrijk voor de katabole functies en fight-or-flight reacties, ook staat het OS
