Beleidsnota’s ministers in readers niet punt voor punt te kennen maar weten wat voor die
minister het belangrijkste is, waar ze de focus op leggen, waar ze naartoe willen, … --> ook
beide met elkaar vergelijken
H1 en 2 samen leren
Zie telkens 2e dia in ppts om te weten wat je vooral moet onthouden van dat hoofdstuk
Ook actua in oog houden
Hoofdstuk 1: Algemeen kader .............................................................................................. 12
1.1. Het concept .............................................................................................................. 13
1.1.1. Concept – eenvoudig ........................................................................................... 13
1.1.2. Concept – complex ............................................................................................. 14
1.1.3. Oorzaak complexiteit .......................................................................................... 14
1.2. Verhouding welzijnswerk – forensisch ......................................................................... 15
1.2.1. Fundamenteel – finaliteit ..................................................................................... 16
1.2.2. Spanningsveld welzijn – justitie? .......................................................................... 17
1.3. Besluit ...................................................................................................................... 19
1.3.1. Voorlopig besluit ................................................................................................. 19
1.3.2. Zesde staatshervorming ...................................................................................... 20
1.3.3. Voorlopig besluit bis ............................................................................................ 21
Hoofdstuk 2: Historische ontwikkelingen van het forensisch welzijnswerk .............................. 21
2.1. Geen FWZW .............................................................................................................. 21
2.1.1 Ancien Regime ..................................................................................................... 21
2.1.2. Verlichting & klassiek strafrecht ........................................................................... 22
2.2. Kiemen FWZW: reclassering via patronage .................................................................. 23
2.2.1. Context: (nieuw) sociaal verweer ......................................................................... 23
2.2.1.1 Sociaal verweer in België................................................................................ 23
2.2.1.2. Nieuw sociaal verweer (1950-1960) ............................................................... 23
2.2.2. Private reclassering: caritas (eerste stappen FWZW) ............................................. 24
1
, 2.2.3. overheidsreclassering (eerste stappen FWZW) ..................................................... 25
2.3. FWZW wordt autonoom ............................................................................................. 26
2.3.1. De kritische jaren ‘70 ........................................................................................... 26
2.3.2. De staatshervorming van 1980: cruciaal voor FWZW ............................................. 27
2.3.3. Beleid na 1980: het besluit van 1985 .................................................................... 28
2.3.4. Twee partners, nood aan samenwerking ............................................................... 28
2.3.4.1. Autonoom FWZW ......................................................................................... 28
2.3.4.2. Aan justitie verbonden FWZW ........................................................................ 29
2.3.4.2.1. Nood aan samenwerking ........................................................................ 30
2.4. FWZW meer autonoom (?) ......................................................................................... 30
2.4.1. Autonoom FWZW: ankerpunten laatste periode .................................................... 30
2.4.2. Aan justitie verbonden FWZW: impact 6e staatshervorming (2011-2014) ................ 31
2.4.3. Communautarisering: (opnieuw) nood aan samenwerking en afspraken ................ 32
2.5. Uitdagingen voor de toekomst .................................................................................... 32
Hoofdstuk 3: Hulp- en dienstverlening voor daders ............................................................... 33
3.1. Context ..................................................................................................................... 33
3.1.1. Achtergrond ........................................................................................................ 33
3.1.2. FWZW voor gedetineerden................................................................................... 33
3.1.3. Niet-gedetineerde justitiabelen............................................................................ 33
3.2. FWZW voor gedetineerden ......................................................................................... 34
3.2.1. Noden en profiel gedetineerden ........................................................................... 34
3.2.1.1. 2023 ............................................................................................................ 34
3.2.1.2. Profiel gedetineerden .................................................................................... 35
3.2.1.3. Vrouwen in detentie ...................................................................................... 35
3.2.1.4. Samenvattend .............................................................................................. 36
3.2.2. HDV vanuit autonoom FWZW .............................................................................. 36
3.2.2.1. Strategisch plan hulp- en dienstverlening (STRAP): 2000 ................................. 36
3.2.2.2. Het aanbod hulp- en dienstverlening ............................................................. 37
2
, 3.2.2.2.1. Justitieel welzijnswerk (JWW) – binnen CAW ............................................ 38
3.2.2.2.2. Onderwijs .............................................................................................. 38
3.2.2.2.3. Opleiding en tewerkstelling ..................................................................... 39
3.2.2.2.4. Cultuur en sport ..................................................................................... 39
3.2.2.2.5. Geestelijke gezondheid ........................................................................... 39
3.2.2.2.6. Specifiek aanbod ................................................................................... 39
3.2.2.3. SWOT-analyse HDV 2012 .............................................................................. 40
3.2.2.4. Decreet hulp-en dienstverlening 2013 ........................................................... 41
3.2.2.5. STRAP 2015-2020 ......................................................................................... 43
3.2.2.6. STRAP 2020-2025 ......................................................................................... 43
3.2.2.7. Audit Rekenhof (2022) ................................................................................... 45
3.2.2.7.1. Organisatie ............................................................................................ 45
3.2.2.7.2. HDV-plan ............................................................................................... 45
3.2.2.7.3. Gegevensdeling...................................................................................... 45
3.2.2.7.4. Aanbod, toegang en bekendheid ............................................................. 46
3.2.2.8. Tussentijdse evalutatie en STRAP 2020-2025 bis ............................................ 46
3.2.2.8.1. Behandelunit voor zedendelinquenten .................................................... 46
3.2.2.9. Samenwerkingsakkoord 2024 ........................................................................ 47
3.2.2.10. STRAP 2025-2030? ...................................................................................... 47
3.2.3. HDV vanuit aan justitie verbonden FWZW ............................................................. 48
3.3. FWZW onder justitiële druk voor niet-gedetineerde justitiabelen .................................. 49
3.3.1. Behoeften HDV ex-gedetineerden ........................................................................ 49
3.3.2. Aanbod vanuit autonoom FWZW .......................................................................... 50
3.3.2.1. Gedragstrainingen ........................................................................................ 51
3.3.3. Vanuit aan justitie gebonden FWZW ..................................................................... 53
Hoofdstuk 4: Forensische geestelijke gezondheidszorg ......................................................... 54
4.1. Achtergrond .............................................................................................................. 54
4.2. Internering ................................................................................................................ 55
3
, 4.2.1. Kader ................................................................................................................. 55
4.2.2. Populatie ............................................................................................................ 56
4.2.3. Zorgaanbod ........................................................................................................ 57
4.2.3.1. FPC .............................................................................................................. 58
4.2.3.2. Detentie ....................................................................................................... 59
4.3. Gedetineerden .......................................................................................................... 59
4.3.1. Beleid ................................................................................................................. 60
4.3.2. Aanbod............................................................................................................... 60
4.3.2.1. Geestelijke gezondheidszorg ......................................................................... 60
4.3.2.2. Drughulpverlening ........................................................................................ 61
4.3.2.3. Recent ......................................................................................................... 61
4.3.3. Uitdagingen ........................................................................................................ 61
4.3.3.1. Opportuniteit................................................................................................ 62
4.4. Gastcollege TANDEM – Kaat Vanthuyne ...................................................................... 62
4.4.1. Diagnostiek ........................................................................................................ 63
4.4.1.1. Afname sociale anamnese ............................................................................ 63
4.4.1.1.1. Verslavingsgeschiedenis ......................................................................... 64
4.4.1.1.2. Familiale en sociale relaties .................................................................... 64
4.4.1.1.3. Opleiding en werk................................................................................... 64
4.4.1.1.4. Behandelgeschiedenis ........................................................................... 65
4.4.1.1.5. Psychische en emotionele klachten ........................................................ 65
4.4.1.1.6. Lichamelijke gezondheid ........................................................................ 65
4.4.1.1.7. Justitiële voorgeschiedenis ..................................................................... 65
4.4.1.1.8. Administratie ......................................................................................... 65
4.4.1.1.9. Hoe verloopt hun detentie? ..................................................................... 65
4.4.1.2. Informatie vanuit justitie ............................................................................... 66
4.4.1.3. Informtaie vanuit hulpverlening ..................................................................... 66
4.4.2. Beschikbare behandelingsmogelijkheden ............................................................ 66
4