WERKVELDEN EN BELEID
WERKVELDEN EN BELEID – GGZ/ GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
HF 1: EEN HELIKOPTERBLIK OP ONZE GEESTELIJKE
GEZONDHEIDSZORG
Richtinggevende vragen:
- Wat wordt bedoeld met artikel 107 en leg uit wat het algemene principe
ervan is
- Wat is de functie van regionale GGZ-netwerken?
- Benoem de vijf functies van artikel 107 en geef bij elk ervan een voorbeeld
- Wat betekent intersectorale samenwerking en zorgcontinuïteit in de GGZ?
Licht toe met een voorbeeld
1. PROJECTEN ART. 107 VOOR VOLWASSENEN EN INTENSIFIËRING
artikel 107 uit de ziekenhuiswet, in 2010 gestemd
bepaalt dat de geestelijke gezondheidszorg moet hervormd worden
achterliggende visie van de hervorming : “vermaatschappelijking van de zorg”
De algemene doelstellingen van artikel 107:
- persoon met geestelijke gezondheidsproblemen gedifferentieerde en
geïntegreerde zorg bieden
- zorg op basis van behoeften
- zorg dat uitgaat van leefomgeving, concrete leef-, leer- en
werkomstandigheden
hervorming realiseren -> financiële middelen worden verschoven van de
residentiele zorg naar de gemeenschapszorg
doel: aantal opnames + verblijfsduur in psychiatrische ziekenhuizen doen
dalen (financiële middelen die zo worden uitgespaard worden ingezet om
meer zorg in de leefgemeenschap zelf te organiseren)
opname in psychiatrisch ziekenhuis onvermijdelijk? -> streven naar “intensieve
kortdurende behandelingen”:
- zo kort mogelijk verblijf in het ziekenhuis
- zo snel mogelijke uitstroom richting een leven in de maatschappij
= “intensifiëring” van de residentiële gespecialiseerde zorg.
Voor dit na te streven bepaalde psychiatrische ziekenhuisafdelingen
omgevormd naar spoeddiensten:
- ID dienten (Intensieve diensten)
, - HIC diensten (High Intensive Care)
Voor de organisatie van de vermaatschappelijking van de zorg -> 5 functies van
het artikel 107:
5 functies van artikel 107:
- Functie 1
o Focus op vroegdetectie en vroeginterventie
- Functie 2
o Zorg in de thuissituatie brengen d.m.v. mobiele teams
2A voor crisishulpverlening bij acute problemen (alleen maar
ingezet na doorverwijzing door huisarts of psycholoog)
2B-mobiele teams voor cliënten die langdurige ondersteuning
nodig hebben bv. om hun medicatietrouw te bevorderen
- Functie 3
o Rehabilitatie stimuleren bv. een maatwerkbedrijf
- Functie 4
o Residentiële zorg intensifiëren bv. de HIC
- Functie 5
o Woonvormen diversifiëren bv. beschut wonen
Dikke rode pijlen -> algemene principe van vermaatschappelijking van zorg
(geven aan dat er een vlotte overgang mogelijk moet zijn tussen intensieve
residentiele zorg en de integratie in het maatschappelijk weefsel)
Kortere pijlen -> aangeven dat er kort op de bal moet kunnen worden gespeeld
tussen alle functies om de gepaste zorg op maat van de zorgvrager te kunnen
bieden
,20 GGZ-netwerken voor volwassenen opgericht in België
Men wil in de GGZ-netwerken tot een betere samenwerking komen tussen
zoveel mogelijk organisaties
1 van de 20 GGZ-netwerken -> “het PAKT” in Gent voor volwassenen
2. EVALUATIE VAN DE NETWERKEN VOOR DE DOELGROEP
VOLWASSENEN
intersectorale samenwerking: In GGZ-netwerken ontmoeten verschillende
sectoren elkaar bv. gezondheidszorg en welzijnssector
meer samenwerking willen in de GGZ over sectoren heen om een vlottere
doorstroming van zorgvragers mogelijk moet maken
vergt een vlotte schakeling tussen de actoren in de GGZ (streven naar een
goede zorgcontinuïteit -> weerspiegeld in de 5 functies)
HF 3: AANBOD EN ORGANISATIE VAN DE GEESTELIJKE
GEZONDHEIDSZORG
Richtinggevende vragen/ mogelijke examen vragen:
- Wat wordt bedoeld met een “treatment gap”? Noem drie redenen die deze
“gap” veroorzaken in de geestelijke gezondheidszorg
- De beschikbare diensten in de geestelijke gezondheidszorg kan volgens de
Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) schematisch voorgesteld worden in
een driehoek met vijf verschillende niveaus. Wat is het principe (bedoeling)
van deze driehoek en licht dit toe aan de hand van een voorbeeld
- Wat wordt bedoeld met de stelling dat er in ons land geen echelonering
bestaat? Noem hiervan een voordeel maar ook een nadeel
- Onder de “therapeuten” blijken nogal wat “amateurs en charlatans” te
bestaan. De wet op de uitoefening van de beroepen in de gezondheidszorg
van 3o juni zo16 bevat een specifiek hoofdstuk over de geestelijke
gezondheidsberoep dat hieraan wil verhelpen. Leg in eigen woorden kort
uit aan welke criteria een psychotherapeut volgens deze wet moet
voldoen. Welk voordeel heeft dit in functie van terugbetaling?
- Wat is het verschil tussen een psychiater en een klinisch psycholoog?
- Geef een 3-tal redenen waarom de specialisatie psychiatrie niet bijzonder
populair is onder studenten geneeskunde.
, 1. INLEIDING
Ontstaan organisaties in de zorg-en welzijnssector -> als ze op concrete
problemen een antwoord willen bieden
initiatieven kunnen uitgroeien tot structureel gefinancierde organisaties
Meestal gefinancierd vanuit bijdragen en giften (vaak door religieuze of andere
levensbeschouwelijke groeperingen)
recenter voorbeeld -> overkophuizen (giften door de Rode Neuzen actie)
versnipperingen in GGZ aanbod -> historisch en versnippering van
bevoegdheden volgens verschillende overheden
verschillende beleidsniveaus met eigen beleidsbevoegdheden:
- niveau 1: De Federale overheid (= Belgische staat)
- niveau 2: De Vlaamse overheid (= Vlaamse gemeenschap) er zijn ook nog
het Vlaamse gewest (dit laatste laten we voor dit vak buiten beschouwing)
- niveau 3: Provincies
- niveau 4: Steden en gemeenten
voor psychiatrische aandoeningen zijn er diverse mogelijkheden voor de aanpak,
optimale mix van diensten volgens de WGO (driehoek) -> 5 niveaus:
- niveau 1: zelfzorg
- niveau 2: mantelzorg, informele zorg in de samenleving
- niveau 3: huisartsen, thuiszorg (1ste lijn)
- niveau 4: gespecialiseerde gemeenschapsgeoriënteerde geestelijke
gezondheidszorg met 2 subgroepen:
o centra voor geestelijke gezondheidszorg, psychiaters, psychologen
(2de lijn)
o PVT, BEWO
- niveau 5: psychiatrische ziekenhuizen, psychiatrische afdelingen in
algemene ziekenhuizen, psychosociale revalidatiecentra (3 de lijn)
beleidsniveaus van de Federale overheid en de Vlaamse overheid:
- De Federale overheid: qua gezondheidszorg verantwoordelijk voor de
financiering van alle vormen van medische hulpverlening en ziekenhuizen
- De Vlaamse overheid: psychiatrische ziekenhuizen + belangrijkste deel
van de financiering voor de sector van de geestelijke gezondheidszorg en
welzijnswerk
Bevoegdheden lopen in realiteit door elkaar!
WERKVELDEN EN BELEID – GGZ/ GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
HF 1: EEN HELIKOPTERBLIK OP ONZE GEESTELIJKE
GEZONDHEIDSZORG
Richtinggevende vragen:
- Wat wordt bedoeld met artikel 107 en leg uit wat het algemene principe
ervan is
- Wat is de functie van regionale GGZ-netwerken?
- Benoem de vijf functies van artikel 107 en geef bij elk ervan een voorbeeld
- Wat betekent intersectorale samenwerking en zorgcontinuïteit in de GGZ?
Licht toe met een voorbeeld
1. PROJECTEN ART. 107 VOOR VOLWASSENEN EN INTENSIFIËRING
artikel 107 uit de ziekenhuiswet, in 2010 gestemd
bepaalt dat de geestelijke gezondheidszorg moet hervormd worden
achterliggende visie van de hervorming : “vermaatschappelijking van de zorg”
De algemene doelstellingen van artikel 107:
- persoon met geestelijke gezondheidsproblemen gedifferentieerde en
geïntegreerde zorg bieden
- zorg op basis van behoeften
- zorg dat uitgaat van leefomgeving, concrete leef-, leer- en
werkomstandigheden
hervorming realiseren -> financiële middelen worden verschoven van de
residentiele zorg naar de gemeenschapszorg
doel: aantal opnames + verblijfsduur in psychiatrische ziekenhuizen doen
dalen (financiële middelen die zo worden uitgespaard worden ingezet om
meer zorg in de leefgemeenschap zelf te organiseren)
opname in psychiatrisch ziekenhuis onvermijdelijk? -> streven naar “intensieve
kortdurende behandelingen”:
- zo kort mogelijk verblijf in het ziekenhuis
- zo snel mogelijke uitstroom richting een leven in de maatschappij
= “intensifiëring” van de residentiële gespecialiseerde zorg.
Voor dit na te streven bepaalde psychiatrische ziekenhuisafdelingen
omgevormd naar spoeddiensten:
- ID dienten (Intensieve diensten)
, - HIC diensten (High Intensive Care)
Voor de organisatie van de vermaatschappelijking van de zorg -> 5 functies van
het artikel 107:
5 functies van artikel 107:
- Functie 1
o Focus op vroegdetectie en vroeginterventie
- Functie 2
o Zorg in de thuissituatie brengen d.m.v. mobiele teams
2A voor crisishulpverlening bij acute problemen (alleen maar
ingezet na doorverwijzing door huisarts of psycholoog)
2B-mobiele teams voor cliënten die langdurige ondersteuning
nodig hebben bv. om hun medicatietrouw te bevorderen
- Functie 3
o Rehabilitatie stimuleren bv. een maatwerkbedrijf
- Functie 4
o Residentiële zorg intensifiëren bv. de HIC
- Functie 5
o Woonvormen diversifiëren bv. beschut wonen
Dikke rode pijlen -> algemene principe van vermaatschappelijking van zorg
(geven aan dat er een vlotte overgang mogelijk moet zijn tussen intensieve
residentiele zorg en de integratie in het maatschappelijk weefsel)
Kortere pijlen -> aangeven dat er kort op de bal moet kunnen worden gespeeld
tussen alle functies om de gepaste zorg op maat van de zorgvrager te kunnen
bieden
,20 GGZ-netwerken voor volwassenen opgericht in België
Men wil in de GGZ-netwerken tot een betere samenwerking komen tussen
zoveel mogelijk organisaties
1 van de 20 GGZ-netwerken -> “het PAKT” in Gent voor volwassenen
2. EVALUATIE VAN DE NETWERKEN VOOR DE DOELGROEP
VOLWASSENEN
intersectorale samenwerking: In GGZ-netwerken ontmoeten verschillende
sectoren elkaar bv. gezondheidszorg en welzijnssector
meer samenwerking willen in de GGZ over sectoren heen om een vlottere
doorstroming van zorgvragers mogelijk moet maken
vergt een vlotte schakeling tussen de actoren in de GGZ (streven naar een
goede zorgcontinuïteit -> weerspiegeld in de 5 functies)
HF 3: AANBOD EN ORGANISATIE VAN DE GEESTELIJKE
GEZONDHEIDSZORG
Richtinggevende vragen/ mogelijke examen vragen:
- Wat wordt bedoeld met een “treatment gap”? Noem drie redenen die deze
“gap” veroorzaken in de geestelijke gezondheidszorg
- De beschikbare diensten in de geestelijke gezondheidszorg kan volgens de
Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) schematisch voorgesteld worden in
een driehoek met vijf verschillende niveaus. Wat is het principe (bedoeling)
van deze driehoek en licht dit toe aan de hand van een voorbeeld
- Wat wordt bedoeld met de stelling dat er in ons land geen echelonering
bestaat? Noem hiervan een voordeel maar ook een nadeel
- Onder de “therapeuten” blijken nogal wat “amateurs en charlatans” te
bestaan. De wet op de uitoefening van de beroepen in de gezondheidszorg
van 3o juni zo16 bevat een specifiek hoofdstuk over de geestelijke
gezondheidsberoep dat hieraan wil verhelpen. Leg in eigen woorden kort
uit aan welke criteria een psychotherapeut volgens deze wet moet
voldoen. Welk voordeel heeft dit in functie van terugbetaling?
- Wat is het verschil tussen een psychiater en een klinisch psycholoog?
- Geef een 3-tal redenen waarom de specialisatie psychiatrie niet bijzonder
populair is onder studenten geneeskunde.
, 1. INLEIDING
Ontstaan organisaties in de zorg-en welzijnssector -> als ze op concrete
problemen een antwoord willen bieden
initiatieven kunnen uitgroeien tot structureel gefinancierde organisaties
Meestal gefinancierd vanuit bijdragen en giften (vaak door religieuze of andere
levensbeschouwelijke groeperingen)
recenter voorbeeld -> overkophuizen (giften door de Rode Neuzen actie)
versnipperingen in GGZ aanbod -> historisch en versnippering van
bevoegdheden volgens verschillende overheden
verschillende beleidsniveaus met eigen beleidsbevoegdheden:
- niveau 1: De Federale overheid (= Belgische staat)
- niveau 2: De Vlaamse overheid (= Vlaamse gemeenschap) er zijn ook nog
het Vlaamse gewest (dit laatste laten we voor dit vak buiten beschouwing)
- niveau 3: Provincies
- niveau 4: Steden en gemeenten
voor psychiatrische aandoeningen zijn er diverse mogelijkheden voor de aanpak,
optimale mix van diensten volgens de WGO (driehoek) -> 5 niveaus:
- niveau 1: zelfzorg
- niveau 2: mantelzorg, informele zorg in de samenleving
- niveau 3: huisartsen, thuiszorg (1ste lijn)
- niveau 4: gespecialiseerde gemeenschapsgeoriënteerde geestelijke
gezondheidszorg met 2 subgroepen:
o centra voor geestelijke gezondheidszorg, psychiaters, psychologen
(2de lijn)
o PVT, BEWO
- niveau 5: psychiatrische ziekenhuizen, psychiatrische afdelingen in
algemene ziekenhuizen, psychosociale revalidatiecentra (3 de lijn)
beleidsniveaus van de Federale overheid en de Vlaamse overheid:
- De Federale overheid: qua gezondheidszorg verantwoordelijk voor de
financiering van alle vormen van medische hulpverlening en ziekenhuizen
- De Vlaamse overheid: psychiatrische ziekenhuizen + belangrijkste deel
van de financiering voor de sector van de geestelijke gezondheidszorg en
welzijnswerk
Bevoegdheden lopen in realiteit door elkaar!
