Kennis: Week 1 blok 4
BOEK: BESTUURSRECHT
HOOFDSTUK 1: inleiding bestuursrecht
Wat is bestuursrecht?
Het bestuursrecht regelt wat de overheid mag doen en hoe burgers zich
daartegen kunnen verzetten. Het is dus een set regels over:
Wat het overheidsbestuur moet naleven (normen).
Wat burgers kunnen doen als ze het niet eens zijn met een beslissing
van de overheid.
Onderscheid: Algemeen en Bijzonder bestuursrecht
Algemeen bestuursrecht
Regels die voor alle bestuursorganen gelden.
Opgenomen in de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
Voorbeelden van onderwerpen in de Awb:
- Bestuursorgaan
- Delegatie
- Attributie
- Mandaat
- Besluit
- Beschikking
- Rechtsbescherming en handhaving
Doel van de Awb:
- Meer eenheid in het bestuursrecht brengen
- Wetgeving systematiseren en vereenvoudigen
- Normen uit de rechtspraak vastleggen in wetten (codificatie)
Bijzonder bestuursrecht
Regels die gelden voor specifieke terreinen van overheidstaken,
zoals:
- Belastingen
- Financiën
- Onderwijs
- Milieu
- Sociale zekerheid
- Ruimtelijke ordening
Deze regels staan in speciale wetten.
Belangrijke begrippen uitgelegd
Besluit Een schriftelijke beslissing van een
bestuursorgaan met
rechtsgevolgen.
Beschikking Een besluit dat op een persoon of
situatie is gericht
Mandaat Iemand namens een
bestuursorgaan een beslissing
laten nemen
Delegatie Het overdragen van bevoegdheid
aan een ander bestuursorgaan
,Attribuut Het toekennen van een nieuwe
bevoegdheid via een wet
Bestuursorgaan Instantie van de overheid die
besluiten neemt (zoals de
gemeente)
Socialezekerheidsrecht Rechtsgebied dat te maken heeft
met uitkeringen zoals AOW,
bijstand, toeslagen
Verschil tussen privaatrecht en publiekrecht
Privaatrecht
(Ook wel civiel recht): Regelt de relatie tussen burgers onderling (inclusief
bedrijven en organisaties).
Voorbeeld: Je koopt een boek en bent ontevreden, dan kun je een
klacht indienen op basis van het privaatrecht.
Publiekrecht
Regelt de relatie tussen de overheid en burgers of tussen
overheidsinstanties onderling.
De overheid treedt hierbij op als machtsorgaan (heeft gezag).
Voorbeeld: Je vraagt een evenementenvergunning aan bij de
gemeente; de overheid beslist of je die krijgt.
Indeling van publiekrecht
Publiekrecht bestaat uit drie onderdelen:
1. Strafrecht: bijvoorbeeld bij misdrijven.
2. Staatsrecht: regelt hoe de staat is georganiseerd.
3. Bestuursrecht: regelt hoe de overheid besluiten neemt en uitvoert.
Binnen bestuursrecht:
Algemeen bestuursrecht: algemene regels voor besluiten van de
overheid.
Bijzonder bestuursrecht: specifieke regels voor bv. milieu, zorg en
onderwijs.
Materieel en formeel bestuursrecht
Materieel bestuursrecht
Gaat over rechten en plichten van burgers tegenover
bestuursorganen.
Bepaalt wat wel of niet mag.
Voorbeeld: Volgens artikel 5.1 lid 1 van de Omgevingswet is het
verboden om zonder vergunning bepaalde activiteiten uit te voeren
(zoals een omgevingsplanactiviteit of iets met een rijksmonument).
Formeel bestuursrecht
Gaat over de regels van de procedure: hoe de overheid moet
handelen.
Regelt de manier waarop beslissingen worden genomen en hoe
burgers hiertegen kunnen optreden.
, Voorbeeld: Een derde-belanghebbende kan beroep instellen tegen
het geven van een omgevingsvergunning.
BOEK: BESTUURSRECHT
HOOFDSTUK 1: inleiding bestuursrecht
Wat is bestuursrecht?
Het bestuursrecht regelt wat de overheid mag doen en hoe burgers zich
daartegen kunnen verzetten. Het is dus een set regels over:
Wat het overheidsbestuur moet naleven (normen).
Wat burgers kunnen doen als ze het niet eens zijn met een beslissing
van de overheid.
Onderscheid: Algemeen en Bijzonder bestuursrecht
Algemeen bestuursrecht
Regels die voor alle bestuursorganen gelden.
Opgenomen in de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
Voorbeelden van onderwerpen in de Awb:
- Bestuursorgaan
- Delegatie
- Attributie
- Mandaat
- Besluit
- Beschikking
- Rechtsbescherming en handhaving
Doel van de Awb:
- Meer eenheid in het bestuursrecht brengen
- Wetgeving systematiseren en vereenvoudigen
- Normen uit de rechtspraak vastleggen in wetten (codificatie)
Bijzonder bestuursrecht
Regels die gelden voor specifieke terreinen van overheidstaken,
zoals:
- Belastingen
- Financiën
- Onderwijs
- Milieu
- Sociale zekerheid
- Ruimtelijke ordening
Deze regels staan in speciale wetten.
Belangrijke begrippen uitgelegd
Besluit Een schriftelijke beslissing van een
bestuursorgaan met
rechtsgevolgen.
Beschikking Een besluit dat op een persoon of
situatie is gericht
Mandaat Iemand namens een
bestuursorgaan een beslissing
laten nemen
Delegatie Het overdragen van bevoegdheid
aan een ander bestuursorgaan
,Attribuut Het toekennen van een nieuwe
bevoegdheid via een wet
Bestuursorgaan Instantie van de overheid die
besluiten neemt (zoals de
gemeente)
Socialezekerheidsrecht Rechtsgebied dat te maken heeft
met uitkeringen zoals AOW,
bijstand, toeslagen
Verschil tussen privaatrecht en publiekrecht
Privaatrecht
(Ook wel civiel recht): Regelt de relatie tussen burgers onderling (inclusief
bedrijven en organisaties).
Voorbeeld: Je koopt een boek en bent ontevreden, dan kun je een
klacht indienen op basis van het privaatrecht.
Publiekrecht
Regelt de relatie tussen de overheid en burgers of tussen
overheidsinstanties onderling.
De overheid treedt hierbij op als machtsorgaan (heeft gezag).
Voorbeeld: Je vraagt een evenementenvergunning aan bij de
gemeente; de overheid beslist of je die krijgt.
Indeling van publiekrecht
Publiekrecht bestaat uit drie onderdelen:
1. Strafrecht: bijvoorbeeld bij misdrijven.
2. Staatsrecht: regelt hoe de staat is georganiseerd.
3. Bestuursrecht: regelt hoe de overheid besluiten neemt en uitvoert.
Binnen bestuursrecht:
Algemeen bestuursrecht: algemene regels voor besluiten van de
overheid.
Bijzonder bestuursrecht: specifieke regels voor bv. milieu, zorg en
onderwijs.
Materieel en formeel bestuursrecht
Materieel bestuursrecht
Gaat over rechten en plichten van burgers tegenover
bestuursorganen.
Bepaalt wat wel of niet mag.
Voorbeeld: Volgens artikel 5.1 lid 1 van de Omgevingswet is het
verboden om zonder vergunning bepaalde activiteiten uit te voeren
(zoals een omgevingsplanactiviteit of iets met een rijksmonument).
Formeel bestuursrecht
Gaat over de regels van de procedure: hoe de overheid moet
handelen.
Regelt de manier waarop beslissingen worden genomen en hoe
burgers hiertegen kunnen optreden.
, Voorbeeld: Een derde-belanghebbende kan beroep instellen tegen
het geven van een omgevingsvergunning.
