Samenvatting metabolisme H6 vervolg

6. vetzuur synthese (anabolisme)

 In deze les bespreken we hoe we van acetyl-CoA een vetzuurketen gaan aanmaken

6.1 vetzuursynthese waar? Wat? Wanneer?

 Waar:
 Cytoplasma (vs de verzuurafbraak gebeurd in de mitochondriën)
 Dit is een voorbeeld van compartimentilastie de enzymen voor afbraak bevinden
zich in de mitochondriën en zijn dus mooi gescheiden van de enzymen die nodig zijn
voor de aanmaak van de vetzuren die zich in het cytoplasma bevinden

 Organen waar vnl de vetzuursynthese gedaan wordt
 lever
 Vetcellen
 Melkklieren

 vetzuursynthase
 Dit is 1 groot enzym met 7 functionele domeinen
 Katalyseert de vetzuursynthese

 Nodig voor de vetzuursynthese
 Bouwstenen zijn acetyl-CoA
 Reducerende kracht voor nodig namelijk de hoog energetische elektronen die
onttrokken worden uit brandstofmoleculen zoals glucose en vetzuren die
opgeslagen liggen in de elektronencarrier NADPH die heb je nu nodig om de
vetzuursynthese te kunnen doen
 Je hebt nog energie nodig in de vorm van ATP

 Wanneer wordt er aan vetzuursynthese gedaan?
 In normale omstandigheden wordt er niet aan vetzuursynthese gedaan omdat we
voldoende vetten halen uit ons dieet dus er is geen nood aan vetzuursynthese

 Enkel als er voldoende energie aanwezig is want dan pas wordt acetyl-CoA
getransporteerd naar het cytosol

 Het gebeurd wel tijdens embryonale ontwikkeling en melkvorming

 Wanneer je in je dieet een te grote hoeveelheid van KH opneemt of eiwitten en dat
die overmatig aanwezig zijn dus als je al voldoende energie hebt dan zullen die KH en
eiwitten ook worden omgezet naar Acetyl-CoA die dan niet meer gebruikt worden als
energiebron omdat er al voldoende energie is en worden deze dus opgeslagen onder
de vorm van vetzuren en dan gaan we dus ook aan vetzuursynthese doen


6.2 vetzuur afbraak en synthese zijn afzonderlijke PW’s

 Chemisch gezien is de beta-oxidatie/vetzuurafbraak redelijk gelijkaardig aan de
vetzuursynthese dus wanneer dat je al de intermediairen gaat bekijken dan lijken deze op
mekaar maar mechanistisch gezien zijn ze verschillend van elkaar dus er zitten bepaalde
belangrijke verschillen tussen de 2 PW


1

,  De 5 belangrijkste verschillen van de vetzuursynthese met de vetzuurafbraak:
 Het gebeurd in het cytoplasma en niet in de mitochondriën
 Intermediaren gebonden zijn aan een ACP-carrier en niet aan het CoA
 NADPH is de elektronen donor en niet FAD en NAD+
 Je gaat als intermedair een ander isomeer creëren namelijk een D-beta-hydroxylacyl
en geen L-beta-hydroxyacyl
 C2 unit donor voor de synthese is malonyl-CoA (= C3 molecule en verlies C door
decarboxylatie en die doneert 2C per keer je een synthese doet) en dus niet acetyl-
CoA




6.3 de koolstofbron voor vetzuur synthese is acetyl-CoA

 Malonyl-CoA wordt gemaakt uit acetyl-CoA dus we starten wel degelijk met acetyl-CoA dit is
de koolstofbron voor de vetzuursynthese

 Transport van acetyl-CoA naar het cytoplasma
 Probleem
 Acetyl-CoA is gelegen in de matrix van de mitochondriën want daar wordt
pyruvaat omgezet naar acetyl-CoA door pyruvaat DH complex  het acetyl-
CoA kan niet doorheen het binnenste membraan van de mitochondriën dus
er zijn geen carriers aanwezig in het membraan om acetyl-CoA te
transporteren naar het cytoplasma dus er is een mechanisme voor aanwezig
om acetyl-CoA te transfereren naar het cytosol vanuit het mitochondriën en
dat gebeurd via citraat

 Oplossing:
 Oxaalacetaat gaat gaan condenseren met acetyl-CoA tot citraat (= eerste
stap van de CZC)
 Wanneer dat er voldoende energie aanwezig is heb je dus voldoende ATP in
de matrix van de mitochondriën dan wordt de reactie van de omzetting van
isocitraat geïnhibeerd van de CZS en dan gaat citraat stijgen in de matrix en
wordt citraat getransporteerd via een carrier molecule naar het cytosol
 In het cytosol wordt citraat terug omgezet naar oxaalacetaat en acetyl-CoA

2

, 6.4 de bron van NAPH voor vetzuursynthese

 In het cytosol wordt citraat terug omgezet naar oxaalacetaat en acetyl-CoA hiervoor is ATP
nodig en het citraat lyase enzyme

 Transport van oxaalacetaat naar de matrix
 Reden:
 Oxaalacetaat moet terug naar de matrix van de mitochondriën gaan omdat
je dan opnieuw een nieuwe acetyl-CoA kunt gaan transporteren overheen
het membraan en dat gebeurd via een mechanisme waarbij dat NADPH
geproduceerd wordt dat belangrijk is voor de vetzuursynthese

 Reactie
 Oxaalacetaat wordt eerst gereduceerd naar malaat daarbij wordt NADH
gebruikt als elektronendonor
 Malaat wordt dan geoxideerd en gedecarboxyleerd naar pyruvaat en hierbij
wordt NADP+ gebruikt en een NADPH aangemaakt en dit is interessant
omdat je in de vetzuursynthese NADPH nodig als elektronendonor
 Dus per acety-CoA dat getransporteerd wordt naar het cytsol wordt er ook
een NADPH aangemaakt
 Pyruvaat wordt door een carrier in het binnenste membraan van de
mitochondriën terug getransporteerd naar de matrix van de mitochondriën
waardat het terug gecarboxyleerd wordt met behulp van een biotine
cofactor naar oxaalacetaat




3