Module 8: Pathologie kind
Inhoudsopgave
Module 8: Pathologie kind ............................................................................................................. 1
Leerpad 1: Neonatologie ............................................................................................................... 2
Haemodynamiek bij de ernstig zieke neonaat: ...................................................................................2
Neurologische problemen bij de pasgeborene: ..................................................................................7
Diagnostiek en follow-up van ex-prematuren en new-borns at risk: ................................................... 13
Congenitale malformaties en neonatale chirurgie: ........................................................................... 13
Respiratoire problemen bij de pasgeborene: .................................................................................... 20
Cardiale en hematologische problemen: ......................................................................................... 29
Cardiale problemen bij de pasgeborene: ..................................................................................... 29
Hematologische problemen bij de pasgeborene: ......................................................................... 34
Gastro-enterologie en voeding: ....................................................................................................... 40
Neonatale gastro-enterologie: .................................................................................................... 40
Neonatale voeding: .................................................................................................................... 46
Epidemiologie en ethiek: ................................................................................................................ 50
Epidemiologie: NICU ................................................................................................................. 50
Ethiek: grens leefbaarheid en comfortzorg:.................................................................................. 52
Neonatale icterus .......................................................................................................................... 57
Vocht en electrolieten .................................................................................................................... 62
Neonatale farmacologie ................................................................................................................. 63
Infecties ........................................................................................................................................ 66
Metabole problemen bij de neonaat: ............................................................................................... 76
Thermoregulatie bij de neonaat: ...................................................................................................... 83
Leerpad 2: neonatologische begeleiding .......................................................................................89
Ontwikkelingsgerichte zorg: ............................................................................................................ 89
Zorgen aan het circulatiestelsel deel 1: ........................................................................................... 98
Zorgen aan het circulatiestelsel: deel 2 ......................................................................................... 109
Urinewegstelsel: .......................................................................................................................... 119
Incubatorzorgen: ......................................................................................................................... 123
Heelkundige ingrepen: ................................................................................................................. 129
Spijsverteringsstelsel, sondevoeding en flesvoeding: ..................................................................... 133
Neonataal transport: .................................................................................................................... 133
Ademhalingsstelsel:..................................................................................................................... 138
Respiratoire ondersteuning neonataal: ..................................................................................... 138
Bloedgassen: .......................................................................................................................... 142
1
, Respiratoire pathologie: ........................................................................................................... 145
Borstvoeding: .............................................................................................................................. 148
Leerpad 1: Neonatologie
Haemodynamiek bij de ernstig zieke neonaat:
De circulatie van de neonaat:
1. Normale determinanten van postnatale circulatie:
Postnatale circulatie: doel
• Voorzien van voldoende zuurstofrijk bloed aan de verschillende organen
- Oxygenatie in longcirculatie
- Goede hartfunctie (cardiac output)
- Goed functionerende bloedsomloop naar de organen (perifere weerstand)
Vullen is goed maar overvulling kan het hart niet aan.
→ negatieve factoren: hypoxie,
verlies van myocardium…
Preload: Met hoeveel wordt het hart
gevuld voor het samentrekt
Afterload: belasting waar het hart
tegenin moet gaan pompen =
perifere weerstand
2
,Determinanten circulatie:
Gestuurd oa via autonoom zenuwstelsel
- Orthosympatisch → stimulatie
- Parasympatisch → onderdrukking
Dus:
• Circulatie om goede bloeddruk en optimale perfusie te bekomen =
Cardiac output x perifere weerstand
• OS (adrenaline) = stimuleert
• PS (atropine) = onderdrukt
Normaalwaarden:
• Circulerend bloedvolume : 80
ml/kg
• Slagvolume: 1-2 ml/kg
• Cardiac output: 150-
250ml/kg/min
• Hartfrequentie:
• A term: 100-140/min
• Preterm: 140-170/min
• Bloeddruk:
2. Pathofysiologische toestanden bij neonati
• Shock= “Cardiovasculaire dysfunctie waarbij de circulatie niet meer in staat is
om voldoende zuurstof en vocht aan te brengen aan de organen”
Shock = SV x HF x TPW
TPW: total perifere weerstand
Indeling van shock:
• Naar compensatiegraad/naar stadium
1. Gecompenseerde shock
2. Gedecompenseerde shock
• Naar oorzaak
– Verschillende klasseringen !
Compensatiefenomenen:
- Als bloeddruk daalt → stijging orthosympatisch ZS
3
, SV = slagvolume
Primaire oorzaken:
1. Hypovolemische shock
– (hemorragisch, peritonitis, deshydratatie,...)
→ preload en slagvolume daalt
2. Distributieve shock
– (sepsis, anafylaxie, neurogene shock,...)
→ totale perifere weerstand daalt
3. Cardiogene shock
– (coarctatio aortae, ritmestoornissen, cardiomyopathie,...)
→ contractiliteit en slagvolume dalen
4. Obstructieve shock
– (spanningspneumothorax, pneumopericard, CHD (hernia
diafragmatica: darminhoud in borstkas), ...)
→ preload daalt en afterload stijgt
3. Vepleegkundige aandachtspunten
Monitoring van circulatie:
• Klinische observatie
• Vitale parameters
• Intensieve monitoring
• vochtbalans
Observatieparameters:
• Bewustzijn
o Rustig, wakker, alert
o Onrustig, prikkelbaar, ontroostbaar, huilerig
o Lethargisch (kan je nog wakker krijgen met pijnprikkel)
o Comateus, afwezige pijnprikkels
• Kleur
o Normaal rozerood, egaal
o Gebloemde huid
o Vasodilatatie
• hoogrood en warm
o Vasoconstrictie
• Bleek, grauw
o Harlekijn ?? (niet met shock te maken, streep in midden gezicht, ene
kant rood andere licht)
• Temperatuur:
o Centrale temperatuur (nl. 36,7 °C) A
o Perifere temperatuur B
4
Inhoudsopgave
Module 8: Pathologie kind ............................................................................................................. 1
Leerpad 1: Neonatologie ............................................................................................................... 2
Haemodynamiek bij de ernstig zieke neonaat: ...................................................................................2
Neurologische problemen bij de pasgeborene: ..................................................................................7
Diagnostiek en follow-up van ex-prematuren en new-borns at risk: ................................................... 13
Congenitale malformaties en neonatale chirurgie: ........................................................................... 13
Respiratoire problemen bij de pasgeborene: .................................................................................... 20
Cardiale en hematologische problemen: ......................................................................................... 29
Cardiale problemen bij de pasgeborene: ..................................................................................... 29
Hematologische problemen bij de pasgeborene: ......................................................................... 34
Gastro-enterologie en voeding: ....................................................................................................... 40
Neonatale gastro-enterologie: .................................................................................................... 40
Neonatale voeding: .................................................................................................................... 46
Epidemiologie en ethiek: ................................................................................................................ 50
Epidemiologie: NICU ................................................................................................................. 50
Ethiek: grens leefbaarheid en comfortzorg:.................................................................................. 52
Neonatale icterus .......................................................................................................................... 57
Vocht en electrolieten .................................................................................................................... 62
Neonatale farmacologie ................................................................................................................. 63
Infecties ........................................................................................................................................ 66
Metabole problemen bij de neonaat: ............................................................................................... 76
Thermoregulatie bij de neonaat: ...................................................................................................... 83
Leerpad 2: neonatologische begeleiding .......................................................................................89
Ontwikkelingsgerichte zorg: ............................................................................................................ 89
Zorgen aan het circulatiestelsel deel 1: ........................................................................................... 98
Zorgen aan het circulatiestelsel: deel 2 ......................................................................................... 109
Urinewegstelsel: .......................................................................................................................... 119
Incubatorzorgen: ......................................................................................................................... 123
Heelkundige ingrepen: ................................................................................................................. 129
Spijsverteringsstelsel, sondevoeding en flesvoeding: ..................................................................... 133
Neonataal transport: .................................................................................................................... 133
Ademhalingsstelsel:..................................................................................................................... 138
Respiratoire ondersteuning neonataal: ..................................................................................... 138
Bloedgassen: .......................................................................................................................... 142
1
, Respiratoire pathologie: ........................................................................................................... 145
Borstvoeding: .............................................................................................................................. 148
Leerpad 1: Neonatologie
Haemodynamiek bij de ernstig zieke neonaat:
De circulatie van de neonaat:
1. Normale determinanten van postnatale circulatie:
Postnatale circulatie: doel
• Voorzien van voldoende zuurstofrijk bloed aan de verschillende organen
- Oxygenatie in longcirculatie
- Goede hartfunctie (cardiac output)
- Goed functionerende bloedsomloop naar de organen (perifere weerstand)
Vullen is goed maar overvulling kan het hart niet aan.
→ negatieve factoren: hypoxie,
verlies van myocardium…
Preload: Met hoeveel wordt het hart
gevuld voor het samentrekt
Afterload: belasting waar het hart
tegenin moet gaan pompen =
perifere weerstand
2
,Determinanten circulatie:
Gestuurd oa via autonoom zenuwstelsel
- Orthosympatisch → stimulatie
- Parasympatisch → onderdrukking
Dus:
• Circulatie om goede bloeddruk en optimale perfusie te bekomen =
Cardiac output x perifere weerstand
• OS (adrenaline) = stimuleert
• PS (atropine) = onderdrukt
Normaalwaarden:
• Circulerend bloedvolume : 80
ml/kg
• Slagvolume: 1-2 ml/kg
• Cardiac output: 150-
250ml/kg/min
• Hartfrequentie:
• A term: 100-140/min
• Preterm: 140-170/min
• Bloeddruk:
2. Pathofysiologische toestanden bij neonati
• Shock= “Cardiovasculaire dysfunctie waarbij de circulatie niet meer in staat is
om voldoende zuurstof en vocht aan te brengen aan de organen”
Shock = SV x HF x TPW
TPW: total perifere weerstand
Indeling van shock:
• Naar compensatiegraad/naar stadium
1. Gecompenseerde shock
2. Gedecompenseerde shock
• Naar oorzaak
– Verschillende klasseringen !
Compensatiefenomenen:
- Als bloeddruk daalt → stijging orthosympatisch ZS
3
, SV = slagvolume
Primaire oorzaken:
1. Hypovolemische shock
– (hemorragisch, peritonitis, deshydratatie,...)
→ preload en slagvolume daalt
2. Distributieve shock
– (sepsis, anafylaxie, neurogene shock,...)
→ totale perifere weerstand daalt
3. Cardiogene shock
– (coarctatio aortae, ritmestoornissen, cardiomyopathie,...)
→ contractiliteit en slagvolume dalen
4. Obstructieve shock
– (spanningspneumothorax, pneumopericard, CHD (hernia
diafragmatica: darminhoud in borstkas), ...)
→ preload daalt en afterload stijgt
3. Vepleegkundige aandachtspunten
Monitoring van circulatie:
• Klinische observatie
• Vitale parameters
• Intensieve monitoring
• vochtbalans
Observatieparameters:
• Bewustzijn
o Rustig, wakker, alert
o Onrustig, prikkelbaar, ontroostbaar, huilerig
o Lethargisch (kan je nog wakker krijgen met pijnprikkel)
o Comateus, afwezige pijnprikkels
• Kleur
o Normaal rozerood, egaal
o Gebloemde huid
o Vasodilatatie
• hoogrood en warm
o Vasoconstrictie
• Bleek, grauw
o Harlekijn ?? (niet met shock te maken, streep in midden gezicht, ene
kant rood andere licht)
• Temperatuur:
o Centrale temperatuur (nl. 36,7 °C) A
o Perifere temperatuur B
4
