OWE Ondervoeding
Week 1
Doelen:
Project: TG 1
• Je weet wat er van je verwacht wordt tijdens de tutorgroepen.
• Je kent de werkwijze van de diëtist en kunt een consult registreren in het registratiesysteem
van de diëtist.
TG 2
• Je weet waarom het belangrijk is om een beeld te krijgen van de leefwereld en de
voedingszorg van cliënten in woonzorgcentra en de rol van de diëtist en je hebt duidelijkheid
over de planning van de opdracht werkveld. Je hebt inzicht in het belang van het behouden
van nieuwe ontwikkelingen in de zorg en het is duidelijk wat er van je verwacht wordt aan
voorbereiding voor de tutorgroepen en in het bijzonder voor week 2. Je leert effectief zoeken
op websites.
Cursus1 Dieetleer: Hoorcollege ondervoeding
• Je weet hoe de diëtist methodisch werkt, ondervoeding diagnosticeert en wat de
behandelingsmogelijkheden zijn bij een cliënt met ondervoeding.
Ondervoeding is een acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans van
energie, eiwit en andere voedingsstoffen leidt tot meetbare, nadelige effecten op
lichaamssamenstelling, functioneren en klinische resultaten.
Wanneer is er sprake van ondervoeding?
- onbedoeld gewichtsverlies van meer dan 10% in de laatste 6 maanden
- onbedoeld gewichtsverlies van meer dan 5% in de laatste maand
- Bij een BMI kleiner dan 18.5 kg/m2
- Bij ouderen bij een BMI kleiner dan 20
Bron: Algemeen
http://stuurgroepondervoeding.nl/
Er wordt in de definiëring van ondervoeding onderscheid gemaakt tussen drie verschillende
syndromen waarbij ondervoeding een rol speelt:
• Wasting: verlies van zowel spier- als vetmassa bij een ernstig tekort aan voeding (bv
ten gevolge van anorexie). Hieronder valt anorexia nervoxa maar ook bv het
gewichtsverlies door verwaarlozing of eenzaamheid. De negatieve voedingsbalans
gaat eerst met name ten koste van de vetreserves en pas in een later stadium ook
ten koste van de spiermassa.
• Cachexie: een multifactorieel syndroom dat wordt veroorzaakt door de
onderliggende ziekte (zoals kanker, COPD, reuma, hartfalen), waarbij inflammatie,
metabole veranderingen en verminderde energie- en eiwitinname op de voorgrond
staan. Doorgaand verlies van skeletspiermassa (met of zonder verlies van vetmassa)
dat niet volledig gestopt kan worden door dieetbehandeling en leidt tot verlies van
functionaliteit.
• Sarcopenie: leeftijd-geassocieerd verlies van skeletspiermassa en functionaliteit. Is
eveneens een complex multifactorieel syndroom, maar wordt veroorzaakt door
veranderde anabole hormoonspiegels, verminderde energie- en eiwitinname,
verminderde lichamelijke activiteit, chronische ziekte, inflammatie en
insulineresistentie
(Para)medische gegevens:
Ziektebeeld: diagnose, klachten, risicoprofiel, complicaties.
Medische geschiedenis
Dieetgeschiedenis
, Relevant medicijngebruik
Behandeling
Diëtistische gegevens:
Voedingsanamnese, voedingsmiddelen en voedigsstoffen
Antropometrische gegevens
Biochemische gegevens
Dagelijks eetpatroon
Emotionele beleving van het eten
Externe factoren
Diversen
Diëtistische diagnose
Dieetbehandelplan:
Doel
Kenmerken
Inhoud: eerste consult, vervolgconsulten, laatste consult/follow-up
Methodieken en materialen
Geraadpleegde literatuur
De 24-uurs recall
Omschrijving: Navragen wat en hoeveel is gegeten en gedronken de afgelopen 24 uur.
Doel: Snel een indruk van de geconsumeerde voedingsmiddelen en van een individu.
Gegevens: Alle geconsumeerde voedingsmiddelen van de vorige dag.
Procedure: Dagdelen van de vorige dag worden in chronologische volgorde doorlopen via
een mondeling interview.
Wanneer kiezen: Onderzoek: gemiddelde inneming van nutriënten van een grote groep.
Gezondheidszorg: verschaft informatie bij een onregelmatig voedingspatroon.
Voordelen: Eenvoudig en snelle methodiek
Nadelen: Momentopname, geen beeld van het gebruikelijke voedingspatroon.
Dietary history
Omschrijving: Navragen van het gebruikelijke eetpatroon, waarna de dagelijkse inname
wordt geverifieerd met een korte check.
Doel: Indruk van het voedingspatroon dat dagelijks wordt gebruikt en de variaties daarop
(o.a. weekend).
Gegevens: Alle geconsumeerde voedingsmiddelen per dag/weekend.
Procedure: Het gebruikelijke 'vaste' eetpatroon van een 'doorsnee' dag wordt gevraagd met
een korte check via een mondeling interview.
Wanneer kiezen: Vaststellen van een diagnose basis voor een dieet/voedingsadvies.
Bewustwording van eetgewoonten.
Voordelen: Globale indruk van het gemiddelde voedselgebruik gedurende een langere
periode.
Nadelen: Incidentele consumpties worden moeilijk in kaart gebracht. Methode vereist een
goed getrainde interviewer.
Voedselfrequentie
Omschrijving: Navragen van de gebruiksfrequentie van een of meerdere voedingsmiddelen
met als doel de inname van één of meerdere voedingstoffen te achterhalen.
Doel: Op eenvoudige, weinig tijdrovende wijze de inname van een of meerdere
voedingstoffen meten.
Gegevens: Hoe vaak de voedingsmiddelen waarvan me de inname wil vaststellen worden
geconsumeerd (in huishoudelijke maten).
Procedure: Cliënt (of diëtist bij mondelinge afname) vult een specifieke lijst in eventueel
check de diëtist e ingevulde gegevens.
Wanneer kiezen: Vaststellen van een hoge of lage consumptie van voedingsmiddelen of
voedingsstoffen.
Voordelen: Op snelle wijze worden tekortkomingen in een voeding achterhaald.
Week 1
Doelen:
Project: TG 1
• Je weet wat er van je verwacht wordt tijdens de tutorgroepen.
• Je kent de werkwijze van de diëtist en kunt een consult registreren in het registratiesysteem
van de diëtist.
TG 2
• Je weet waarom het belangrijk is om een beeld te krijgen van de leefwereld en de
voedingszorg van cliënten in woonzorgcentra en de rol van de diëtist en je hebt duidelijkheid
over de planning van de opdracht werkveld. Je hebt inzicht in het belang van het behouden
van nieuwe ontwikkelingen in de zorg en het is duidelijk wat er van je verwacht wordt aan
voorbereiding voor de tutorgroepen en in het bijzonder voor week 2. Je leert effectief zoeken
op websites.
Cursus1 Dieetleer: Hoorcollege ondervoeding
• Je weet hoe de diëtist methodisch werkt, ondervoeding diagnosticeert en wat de
behandelingsmogelijkheden zijn bij een cliënt met ondervoeding.
Ondervoeding is een acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans van
energie, eiwit en andere voedingsstoffen leidt tot meetbare, nadelige effecten op
lichaamssamenstelling, functioneren en klinische resultaten.
Wanneer is er sprake van ondervoeding?
- onbedoeld gewichtsverlies van meer dan 10% in de laatste 6 maanden
- onbedoeld gewichtsverlies van meer dan 5% in de laatste maand
- Bij een BMI kleiner dan 18.5 kg/m2
- Bij ouderen bij een BMI kleiner dan 20
Bron: Algemeen
http://stuurgroepondervoeding.nl/
Er wordt in de definiëring van ondervoeding onderscheid gemaakt tussen drie verschillende
syndromen waarbij ondervoeding een rol speelt:
• Wasting: verlies van zowel spier- als vetmassa bij een ernstig tekort aan voeding (bv
ten gevolge van anorexie). Hieronder valt anorexia nervoxa maar ook bv het
gewichtsverlies door verwaarlozing of eenzaamheid. De negatieve voedingsbalans
gaat eerst met name ten koste van de vetreserves en pas in een later stadium ook
ten koste van de spiermassa.
• Cachexie: een multifactorieel syndroom dat wordt veroorzaakt door de
onderliggende ziekte (zoals kanker, COPD, reuma, hartfalen), waarbij inflammatie,
metabole veranderingen en verminderde energie- en eiwitinname op de voorgrond
staan. Doorgaand verlies van skeletspiermassa (met of zonder verlies van vetmassa)
dat niet volledig gestopt kan worden door dieetbehandeling en leidt tot verlies van
functionaliteit.
• Sarcopenie: leeftijd-geassocieerd verlies van skeletspiermassa en functionaliteit. Is
eveneens een complex multifactorieel syndroom, maar wordt veroorzaakt door
veranderde anabole hormoonspiegels, verminderde energie- en eiwitinname,
verminderde lichamelijke activiteit, chronische ziekte, inflammatie en
insulineresistentie
(Para)medische gegevens:
Ziektebeeld: diagnose, klachten, risicoprofiel, complicaties.
Medische geschiedenis
Dieetgeschiedenis
, Relevant medicijngebruik
Behandeling
Diëtistische gegevens:
Voedingsanamnese, voedingsmiddelen en voedigsstoffen
Antropometrische gegevens
Biochemische gegevens
Dagelijks eetpatroon
Emotionele beleving van het eten
Externe factoren
Diversen
Diëtistische diagnose
Dieetbehandelplan:
Doel
Kenmerken
Inhoud: eerste consult, vervolgconsulten, laatste consult/follow-up
Methodieken en materialen
Geraadpleegde literatuur
De 24-uurs recall
Omschrijving: Navragen wat en hoeveel is gegeten en gedronken de afgelopen 24 uur.
Doel: Snel een indruk van de geconsumeerde voedingsmiddelen en van een individu.
Gegevens: Alle geconsumeerde voedingsmiddelen van de vorige dag.
Procedure: Dagdelen van de vorige dag worden in chronologische volgorde doorlopen via
een mondeling interview.
Wanneer kiezen: Onderzoek: gemiddelde inneming van nutriënten van een grote groep.
Gezondheidszorg: verschaft informatie bij een onregelmatig voedingspatroon.
Voordelen: Eenvoudig en snelle methodiek
Nadelen: Momentopname, geen beeld van het gebruikelijke voedingspatroon.
Dietary history
Omschrijving: Navragen van het gebruikelijke eetpatroon, waarna de dagelijkse inname
wordt geverifieerd met een korte check.
Doel: Indruk van het voedingspatroon dat dagelijks wordt gebruikt en de variaties daarop
(o.a. weekend).
Gegevens: Alle geconsumeerde voedingsmiddelen per dag/weekend.
Procedure: Het gebruikelijke 'vaste' eetpatroon van een 'doorsnee' dag wordt gevraagd met
een korte check via een mondeling interview.
Wanneer kiezen: Vaststellen van een diagnose basis voor een dieet/voedingsadvies.
Bewustwording van eetgewoonten.
Voordelen: Globale indruk van het gemiddelde voedselgebruik gedurende een langere
periode.
Nadelen: Incidentele consumpties worden moeilijk in kaart gebracht. Methode vereist een
goed getrainde interviewer.
Voedselfrequentie
Omschrijving: Navragen van de gebruiksfrequentie van een of meerdere voedingsmiddelen
met als doel de inname van één of meerdere voedingstoffen te achterhalen.
Doel: Op eenvoudige, weinig tijdrovende wijze de inname van een of meerdere
voedingstoffen meten.
Gegevens: Hoe vaak de voedingsmiddelen waarvan me de inname wil vaststellen worden
geconsumeerd (in huishoudelijke maten).
Procedure: Cliënt (of diëtist bij mondelinge afname) vult een specifieke lijst in eventueel
check de diëtist e ingevulde gegevens.
Wanneer kiezen: Vaststellen van een hoge of lage consumptie van voedingsmiddelen of
voedingsstoffen.
Voordelen: Op snelle wijze worden tekortkomingen in een voeding achterhaald.
