Lieve Göbbels
Nieuwe Media Filosofie
Semester 2, 2019-2020
Nieuwe Media Filosofie
Week 1: Introductie 2
Cursus algemeen 2
Over (media- en techniek-) filosofie 2
Gelezen teksten week 1 3
Onderwerpen overige weken 4
Onderzoeks- en oefenvragen 4
Week 2: Technologisch Determinisme & Ethiek 5
Inleidende casus technologisch deterministisch perspectief 5
Technologisch determinisme 5
Ethiek 6
Gelezen teksten week 2 6
Onderzoeks- en oefenvragen 8
Week 3: Sociaal Constructivisme & Gegenderde technologie 9
Inleidende casus sociaal constructivistisch perspectief 9
Sociaal constructivisme 9
Gelezen teksten week 3 10
Onderzoeks- en oefenvragen 10
Week 4: ANT & Technologische Mediatie 11
Actor Network Theory 11
Technologische mediatie 12
Onderzoeks- en oefenvragen 13
Week 5: De Politiek Van Technologie In Media 14
Reflectie: de cursus tot nu toe 14
Macht en politiek 14
Gelezen teksten week 5 14
Onderzoeks- en oefenvragen 15
Week 6: Identiteit 16
Inleidende casus identiteit 16
Identiteit 16
Gelezen teksten week 6 16
Week 7: In Medias Res 18
Mediafilosofie 18
Gelezen teksten week 7 18
Reflectie: einde cursus 20
“When someone asks
‘what’s the use of
philosophy?’ the reply
must be aggressive, since
the question tries to be
ironic and caustic.”
- Gilles Deleuze
, Week 1: Introductie
Kort:
• Cursus algemeen
• Over (media- en techniek-) filosofie
• Gelezen teksten week 1
• Onderwerpen overige weken
• Onderzoeks- en oefenvragen
Cursus algemeen
Binnen deze cursus is het van belang vragen te benaderen met een kritische blik naar concepten. Dit
is dan ook één van de leerdoelen van deze cursus. Een voorbeeld waar het hebben van een zulke
kritische blik van groot belang kan zijn is de schijnbare tegenstelling van technologie versus de
mens. Bij het kritisch bekijken van deze tegenstellingen kunnen zich vragen ontwikkelen als ‘zijn
technologie en mens wel van elkaar te onderscheiden?’ ‘beïnvloedt technologie de mens, of
andersom, of beïnvloeden zij elkaar?’ Een ander significant onderdeel van deze cursus is het denken
over (en werken met) ethische vraagstukken. Ook is er in deze cursus oog voor de (vervagende)
relatie tussen fictie en ‘de werkelijkheid’ en worden er verschillende, zowel kritische als optimistische
perspectieven op technologie uitgelicht. Dit alles wordt gedaan vanuit een westers-filosofische kijk.
Het ‘hoe’ van deze cursus bestaat uit vier onderdelen:
- filosofische teksten lezen;
- eigen positie bepalen;
- filosofische inzichten uitdrukken;
- redactie voeren.
Het (leren) lezen van filosofische teksten wordt door de cursusdocenten beschreven als een proces
zonder eindpunt. Dat wil zeggen dat het lezen en opnieuw lezen van zulke teksten altijd nieuwe
informatie, kennis, gedachten en/of ontwikkelingen teweeg zal brengen. Centraal in de filosofie is
ook het leren definiëren en bepalen van de eigen positie. Ook deze ontwikkeling is altijd in flux (mede
door het lezen en vernemen van (nieuwe) filosofische theorie en kennis). Dit onderdeel is ook één van
de leerdoelen en wordt met name in het eindessay getoetst. Ten derde wordt er aandacht besteed
aan het leren uitdrukken van filosofische inzichten. Belangrijk hierbij is de balans tussen citatie,
creatie en reflectie. Dit heeft dus met name te maken met het vinden van een goede balans tussen
eigen werk, werk waar jij jouw positie door hebt gevormd en reflectie hierop. Het gaat hier dus om
hoe jij je eigen positie aan anderen beschrijft. Het laatste onderdeel van de cursusdoelstellingen is
het leren redactie voeren. Dit bestaat uit het vormen van constructieve (zelf)kritiek.
Over (media- en techniek-) filosofie
Bij filosofie, dus ook media- en techniekfilosofie (hetgeen deze cursus op focust) gaat het om het
stellen van de juiste vragen. Volgens Gilles Deleuze is filosofie belangrijk, omdat filosofie het mogelijk
maakt te denken over hoe domheid mogelijk is, het gaat voorbij het nietsdenken. Daarbij gaat het om
de kunst van het ontwikkelen van goede concepten. Hij beschrijft filosofie dan dus als de kunst om
goede concepten te ontwikkelen. Filosofie gaat dus om het zoeken naar betere vragen, aansporing
en bereidheid om te durven denken, anders denken, waardering voor de kracht van concepten en
Nieuwe Media Filosofie
Semester 2, 2019-2020
Nieuwe Media Filosofie
Week 1: Introductie 2
Cursus algemeen 2
Over (media- en techniek-) filosofie 2
Gelezen teksten week 1 3
Onderwerpen overige weken 4
Onderzoeks- en oefenvragen 4
Week 2: Technologisch Determinisme & Ethiek 5
Inleidende casus technologisch deterministisch perspectief 5
Technologisch determinisme 5
Ethiek 6
Gelezen teksten week 2 6
Onderzoeks- en oefenvragen 8
Week 3: Sociaal Constructivisme & Gegenderde technologie 9
Inleidende casus sociaal constructivistisch perspectief 9
Sociaal constructivisme 9
Gelezen teksten week 3 10
Onderzoeks- en oefenvragen 10
Week 4: ANT & Technologische Mediatie 11
Actor Network Theory 11
Technologische mediatie 12
Onderzoeks- en oefenvragen 13
Week 5: De Politiek Van Technologie In Media 14
Reflectie: de cursus tot nu toe 14
Macht en politiek 14
Gelezen teksten week 5 14
Onderzoeks- en oefenvragen 15
Week 6: Identiteit 16
Inleidende casus identiteit 16
Identiteit 16
Gelezen teksten week 6 16
Week 7: In Medias Res 18
Mediafilosofie 18
Gelezen teksten week 7 18
Reflectie: einde cursus 20
“When someone asks
‘what’s the use of
philosophy?’ the reply
must be aggressive, since
the question tries to be
ironic and caustic.”
- Gilles Deleuze
, Week 1: Introductie
Kort:
• Cursus algemeen
• Over (media- en techniek-) filosofie
• Gelezen teksten week 1
• Onderwerpen overige weken
• Onderzoeks- en oefenvragen
Cursus algemeen
Binnen deze cursus is het van belang vragen te benaderen met een kritische blik naar concepten. Dit
is dan ook één van de leerdoelen van deze cursus. Een voorbeeld waar het hebben van een zulke
kritische blik van groot belang kan zijn is de schijnbare tegenstelling van technologie versus de
mens. Bij het kritisch bekijken van deze tegenstellingen kunnen zich vragen ontwikkelen als ‘zijn
technologie en mens wel van elkaar te onderscheiden?’ ‘beïnvloedt technologie de mens, of
andersom, of beïnvloeden zij elkaar?’ Een ander significant onderdeel van deze cursus is het denken
over (en werken met) ethische vraagstukken. Ook is er in deze cursus oog voor de (vervagende)
relatie tussen fictie en ‘de werkelijkheid’ en worden er verschillende, zowel kritische als optimistische
perspectieven op technologie uitgelicht. Dit alles wordt gedaan vanuit een westers-filosofische kijk.
Het ‘hoe’ van deze cursus bestaat uit vier onderdelen:
- filosofische teksten lezen;
- eigen positie bepalen;
- filosofische inzichten uitdrukken;
- redactie voeren.
Het (leren) lezen van filosofische teksten wordt door de cursusdocenten beschreven als een proces
zonder eindpunt. Dat wil zeggen dat het lezen en opnieuw lezen van zulke teksten altijd nieuwe
informatie, kennis, gedachten en/of ontwikkelingen teweeg zal brengen. Centraal in de filosofie is
ook het leren definiëren en bepalen van de eigen positie. Ook deze ontwikkeling is altijd in flux (mede
door het lezen en vernemen van (nieuwe) filosofische theorie en kennis). Dit onderdeel is ook één van
de leerdoelen en wordt met name in het eindessay getoetst. Ten derde wordt er aandacht besteed
aan het leren uitdrukken van filosofische inzichten. Belangrijk hierbij is de balans tussen citatie,
creatie en reflectie. Dit heeft dus met name te maken met het vinden van een goede balans tussen
eigen werk, werk waar jij jouw positie door hebt gevormd en reflectie hierop. Het gaat hier dus om
hoe jij je eigen positie aan anderen beschrijft. Het laatste onderdeel van de cursusdoelstellingen is
het leren redactie voeren. Dit bestaat uit het vormen van constructieve (zelf)kritiek.
Over (media- en techniek-) filosofie
Bij filosofie, dus ook media- en techniekfilosofie (hetgeen deze cursus op focust) gaat het om het
stellen van de juiste vragen. Volgens Gilles Deleuze is filosofie belangrijk, omdat filosofie het mogelijk
maakt te denken over hoe domheid mogelijk is, het gaat voorbij het nietsdenken. Daarbij gaat het om
de kunst van het ontwikkelen van goede concepten. Hij beschrijft filosofie dan dus als de kunst om
goede concepten te ontwikkelen. Filosofie gaat dus om het zoeken naar betere vragen, aansporing
en bereidheid om te durven denken, anders denken, waardering voor de kracht van concepten en
