Samenvatting Algemeen Bestuursrecht.
Hoofdstuk 1
Bestuursorganen:
A-organen: een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld
Hebben een eigen vermogen en kunnen zelfstandig aan het rechtsverkeer deelnemen, en zijn
aansprakelijk voor schade door eigen onrechtmatig handelen.
A-organen die door publiekrecht zijn ingesteld: De staat, de gemeenten, de provincies en de
waterschappen. (Door de wet ingesteld)
Publiekrechtelijke rechtspersonen hebben organen. De minister is orgaan van de staat, de
burgemeester en college van B&W zijn organen van een gemeente, en de commissaris van
de Koning en het College van Gedeputeerde Staten zijn organen van de provincie.
Ook instanties die door een bijzondere wet rechtspersoonlijkheid hebben gekregen zijn
rechtspersonen krachtens publiekrecht. (Rijksdienst voor het wegverkeer)
Directie en raad van toezicht zijn hierbij de organen
De organen van publiekrechtelijke rechtspersonen zijn bestuursorganen in de zin van de Awb
en behoren tot de a-organen. Zij zijn voor al hun handelen verbonden aan de Awb.
B-organen: een ander persoon of college met enig openbaar bezag bekleed.
Beoefenen bevoegdheid uit op een bepaald specifiek terrein van het maatschappelijk leven.
Zijn vaak privaatrechtelijke personen of rechtspersonen. (NL-bank, APK, CBR)
Organen die door privaatrecht zijn ingesteld: Besloten Vennootschap, naamloze
vennootschap, stichting, vereniging, de coöperatie en de onderlinge waarborgmaatschappij.
Zij hebben de bevoegdheid om bindend de rechtspositie van een ander te bepalen.
CBR mag als enige het rijbewijs verstrekken, zij oefent dan openbaar gezag uit en zijn dus
verbonden aan de Awb, maar als zij computers kopen zijn zij niet verbonden aan de Awb. Dan
oefent het geen openbaar gezag uit.
De wetgevende en rechtsprekende macht zijn geen bestuursorganen in de zin van de Awb. (Regering
en Staten-Generaal en rechtbanken ect.)
Een belanghebbende: iemand wiens belang rechtstreeks bij een besluit betrokken is.
Vaak een geadresseerde van het besluit.
De persoon moet een voldoende objectief, actueel, eigen en persoonlijk belang hebben.
Iemand die een groot belang heeft, maar zich niet kan onderscheiden van vele anderen is
geen belanghebbende. (Iemand die boodschappen doet in een gebied met veel camera’s
is geen belanghebbende omdat veel meer mensen in dit gebied zijn)
Een belanghebbende moet rechtstreeks worden geraakt door een besluit.
Een bestuursorgaan zoals Provinciale Staten kunnen ook belanghebbende zijn, en dus
bezwaar maken tegen bijvoorbeeld een verleende vergunning.
Een rechtspersoon kan belanghebbende zijn als een algemeen of collectief belang waar
de rechtspersoon zich voor inzet rechtstreeks bij het besluit betrokken is.
Entiteit: een groep die samen rechtshandelingen verricht.
Besluit: een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke
rechtshandeling.
Het besluit is een besluit in de zin van een Awb als het is genomen door een bevoegd
orgaan en als het gericht is op het rechtsgevolg.
,Beschikking: voor een persoon
1. Begunstigende beschikking: positief, bijv.: paspoort, vergunning, uitkering, rijbewijs
2. Belastende beschikking: negatief, bijv.: betalen van een boete.
3. Vrije beschikking: het bestuursorgaan heeft een speelruimte om een beschikking te nemen.
Het bestuursorgaan heeft beleidsvrijheid. Bijv. voor het geven of weigeren van een vergunning
of uitkering.
4. Gebonden beschikking: Het bestuursorgaan heeft geen speelruimte en moet de beschikking
geven als aan de gestelde voorwaarden is voldaan.
Besluiten van algemene strekking: voor een bepaalde groep personen. (Beroep mogelijk)
1. AVV: naar buiten werkende, bindende regels, die uitgaan van heet openbaar gezag dat de
bevoegdheid daartoe van de wet krijgt.
2. Beleidsregels: een bij een besluit vastgestelde algemene regel over de afweging van
belangen, de vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van
een bevoegdheid van een bestuursorgaan.
Zorgt ervoor dat burgers weten waar ze aan toe zijn. (Rechtszekerheid)
Richtlijnen van een bestuursorgaan
Geeft de bevoegdheid (niet de verplichting) om beleidsregels op te stellen.
1. Beleidsregels over de afweging van belangen
2. Beleidsregels over de vaststelling van feiten (hoe dingen gemeten moeten worden)
3. Beleidsregels over interpretatie van wettelijke voorschriften. (Vage normen uitleggen)
Inherente afwijkingsbevoegdheid: er mag van een beleidsregel afgeweken worden als:
a. Er sprake is van bijzondere omstandigheden en
b. Die omstandigheden leiden ertoe dat de nadelige of voordelige gevolgen van
handelen in overeenstemming zijn met de beleidsregel onevenredig zouden zijn in
verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen.
3. Overige besluiten van algemene strekking.
Beleidsregels zijn geen AVV. AVV’s kunnen burgers verplichtingen opleggen en/of aanspraken
creëren. Een beleidsregel kan alleen een algemene regel geven voor de uitoefening van een AVV.
Een beleidsregel heeft dus geen directe gevolgen. Het heeft pas gevolgen als er op basis van
de beleidsregel concrete besluiten worden genomen.
AVV’s kennen geen inherente afwijkingsbevoegdheid.
Besluiten en AVV’s kennen beide geen beroep.
Aanvraag: een verzoek van een belanghebbende om een besluit te nemen:
1. Aanvragen die door een uitdrukkelijk wettelijk voorschrift worden ingediend.
2. Aanvragen die in de praktijk nodig zijn om te kunnen komen tot een beschikking. (Vergunning)
het is verboden om een situatie toe te laten zonder vergunning. (Schuur bouwen)
3. Aanvragen van derden-belanghebbenden. (Verzoek van wijzigen of intrekken vergunning)
Beroep: zelfde bestuursorgaan > administratief beroep: ander bestuursorgaan.
Bevoegdheid bestuursorgaan:
Beschikkingsbevoegdheid: de bevoegdheid om beschikkingen te maken.
Attributie per geval: bijzondere instructie
Attributie in het algemeen: algemene aard of beleidsregels.
Inlichtingenplicht: de geattribueerde moet verklaringen afleggen.
Bij het toekennen via attributie neemt de wet telkens 2 onderwerpen: 1. De naam van het
bestuursorgaan, 2. Een omschrijving van de desbetreffende bevoegdheid.
Intrekken van delegatie moet volgens beginselen van behoorlijk bestuur (zorgvuldigheids- en
motiveringsbeginsel)
Mandaat: de bevoegdheid om namens een bestuursorgaan besluiten te nemen. Hierbij blijft
het bestuursorgaan zelf verantwoordelijk.
, Mandaat kan worden verleend tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of de aard van
de bevoegdheid zich daartegen verzet.
Iemand die via attributie is aangesteld, en een publiekrechtelijke taak heeft is ook een
bestuursorgaan.
Mandaat is verboden:
1. De bevoegdheid tot het vaststellen van AVV’s, tenzij bij verlening van de bevoegdheid in
mandaatverlening is voorzien. (Gemeenteraad kan iets soms wel aan College B&W verlenen,
maar niet aan een ambtenaar alleen)
2. Als is voorgeschreven dat een besluit met een versterkte meerderheid moet worden
genomen.
3. Het beslissen op een beroepschrift
4. Het vernietigen of onthouden van goedkeuring aan besluiten. (Door de autonomie moet het
orgaan dit zelf nemen.)
Mandaat moet worden gegeven aan een ondergeschikte. (Uitzondering: eis: de mandaatkrijger moet
instemmen met het mandaat)
, Hoofdstuk 2
Wederkerige relatie: Zonder inbreng van een belanghebbende kan een bestuursorgaan ook geen
goede beslissing geven.
Recht op bijstand en vertegenwoordiging: recht op een advocaat.
Gemachtigde: iemand die een belanghebbende bijstaat tijdens een juridisch geschil.
Een bestuursorgaan heeft de bevoegdheid om van gemachtigden te verlangen dat zij een schriftelijke
machtiging voerleggen.
Hierdoor kan het bestuursorgaan nagaan of de gemachtigde wel bevoegd is.
Het bestuursorgaan kan vertegenwoordiging of bijstand door een gemachtigde tegen wie
ernstige bezwaren bestaan, weigeren. (Vb.: ondeskundigheid van gemachtigde)
Advocaten kunnen niet worden geweigerd.
Doorzendplicht: de verplichting om stukken waarvan kennelijk een ader bestuursorgaan bevoegd is
door te zenden. (Vergunningen, subsidieaanvragen)
o Als het doorgestuurd wordt moet dit gemeld worden bij de afzender.
o Als er niet duidelijk is waar het heen moet, moet het geretourneerd worden naar de afzender.
Bestuursorganen:
1. Onpartijdigheid.
2. Ze moeten een open en onbevooroordeelde houding aannemen.
3. Zorgplicht om persoonlijke belangen erbuiten te houden
Persoonlijk belang: ieder belang dat niet behoort tot de belangen die het bestuursorgaan
uit hoofde van de hem opgedragen taak behoort te behartigen.
4. Geheimhoudingsplicht van gegevens van anderen.
Tenzij de wet anders zegt. (Bij bijvoorbeeld getuigenverklaring)
Geadresseerde moet aangeven dat hij voor elektronisch verkeer bereikbaar is. (E-mail, fax)
Enorm van belang bij belastende beschikkingen.
Bestuursorganen moeten zorgen dat de berichten beveiligd zijn.
Betrouwbaarheid en vertrouwelijkheid vereist.
Er mogen bijvoorbeeld hogere eisen worden gesteld aan verlening van vergunningen dan
andere dingen van algemene strekking.
Bestuursorgaan moet aangeven dat hij voor elektronisch verkeer bereikbaar is.
En voor welk verkeer (aanvragen rijbewijs, of aanvragen vergunning ect.)
Mag die weigeren als:
1. Als het bestuursorgaan niet kenbaar heeft gemaakt dat de elektronische weg is geopend.
2. Als aanvaarding van verschafte gegevens tot een belasting van het bestuursorgaan zou
leiden.
3. Als het bericht onvoldoende betrouwbaar of beveiligd is. (Virus)
Hoofdstuk 1
Bestuursorganen:
A-organen: een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld
Hebben een eigen vermogen en kunnen zelfstandig aan het rechtsverkeer deelnemen, en zijn
aansprakelijk voor schade door eigen onrechtmatig handelen.
A-organen die door publiekrecht zijn ingesteld: De staat, de gemeenten, de provincies en de
waterschappen. (Door de wet ingesteld)
Publiekrechtelijke rechtspersonen hebben organen. De minister is orgaan van de staat, de
burgemeester en college van B&W zijn organen van een gemeente, en de commissaris van
de Koning en het College van Gedeputeerde Staten zijn organen van de provincie.
Ook instanties die door een bijzondere wet rechtspersoonlijkheid hebben gekregen zijn
rechtspersonen krachtens publiekrecht. (Rijksdienst voor het wegverkeer)
Directie en raad van toezicht zijn hierbij de organen
De organen van publiekrechtelijke rechtspersonen zijn bestuursorganen in de zin van de Awb
en behoren tot de a-organen. Zij zijn voor al hun handelen verbonden aan de Awb.
B-organen: een ander persoon of college met enig openbaar bezag bekleed.
Beoefenen bevoegdheid uit op een bepaald specifiek terrein van het maatschappelijk leven.
Zijn vaak privaatrechtelijke personen of rechtspersonen. (NL-bank, APK, CBR)
Organen die door privaatrecht zijn ingesteld: Besloten Vennootschap, naamloze
vennootschap, stichting, vereniging, de coöperatie en de onderlinge waarborgmaatschappij.
Zij hebben de bevoegdheid om bindend de rechtspositie van een ander te bepalen.
CBR mag als enige het rijbewijs verstrekken, zij oefent dan openbaar gezag uit en zijn dus
verbonden aan de Awb, maar als zij computers kopen zijn zij niet verbonden aan de Awb. Dan
oefent het geen openbaar gezag uit.
De wetgevende en rechtsprekende macht zijn geen bestuursorganen in de zin van de Awb. (Regering
en Staten-Generaal en rechtbanken ect.)
Een belanghebbende: iemand wiens belang rechtstreeks bij een besluit betrokken is.
Vaak een geadresseerde van het besluit.
De persoon moet een voldoende objectief, actueel, eigen en persoonlijk belang hebben.
Iemand die een groot belang heeft, maar zich niet kan onderscheiden van vele anderen is
geen belanghebbende. (Iemand die boodschappen doet in een gebied met veel camera’s
is geen belanghebbende omdat veel meer mensen in dit gebied zijn)
Een belanghebbende moet rechtstreeks worden geraakt door een besluit.
Een bestuursorgaan zoals Provinciale Staten kunnen ook belanghebbende zijn, en dus
bezwaar maken tegen bijvoorbeeld een verleende vergunning.
Een rechtspersoon kan belanghebbende zijn als een algemeen of collectief belang waar
de rechtspersoon zich voor inzet rechtstreeks bij het besluit betrokken is.
Entiteit: een groep die samen rechtshandelingen verricht.
Besluit: een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke
rechtshandeling.
Het besluit is een besluit in de zin van een Awb als het is genomen door een bevoegd
orgaan en als het gericht is op het rechtsgevolg.
,Beschikking: voor een persoon
1. Begunstigende beschikking: positief, bijv.: paspoort, vergunning, uitkering, rijbewijs
2. Belastende beschikking: negatief, bijv.: betalen van een boete.
3. Vrije beschikking: het bestuursorgaan heeft een speelruimte om een beschikking te nemen.
Het bestuursorgaan heeft beleidsvrijheid. Bijv. voor het geven of weigeren van een vergunning
of uitkering.
4. Gebonden beschikking: Het bestuursorgaan heeft geen speelruimte en moet de beschikking
geven als aan de gestelde voorwaarden is voldaan.
Besluiten van algemene strekking: voor een bepaalde groep personen. (Beroep mogelijk)
1. AVV: naar buiten werkende, bindende regels, die uitgaan van heet openbaar gezag dat de
bevoegdheid daartoe van de wet krijgt.
2. Beleidsregels: een bij een besluit vastgestelde algemene regel over de afweging van
belangen, de vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van
een bevoegdheid van een bestuursorgaan.
Zorgt ervoor dat burgers weten waar ze aan toe zijn. (Rechtszekerheid)
Richtlijnen van een bestuursorgaan
Geeft de bevoegdheid (niet de verplichting) om beleidsregels op te stellen.
1. Beleidsregels over de afweging van belangen
2. Beleidsregels over de vaststelling van feiten (hoe dingen gemeten moeten worden)
3. Beleidsregels over interpretatie van wettelijke voorschriften. (Vage normen uitleggen)
Inherente afwijkingsbevoegdheid: er mag van een beleidsregel afgeweken worden als:
a. Er sprake is van bijzondere omstandigheden en
b. Die omstandigheden leiden ertoe dat de nadelige of voordelige gevolgen van
handelen in overeenstemming zijn met de beleidsregel onevenredig zouden zijn in
verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen.
3. Overige besluiten van algemene strekking.
Beleidsregels zijn geen AVV. AVV’s kunnen burgers verplichtingen opleggen en/of aanspraken
creëren. Een beleidsregel kan alleen een algemene regel geven voor de uitoefening van een AVV.
Een beleidsregel heeft dus geen directe gevolgen. Het heeft pas gevolgen als er op basis van
de beleidsregel concrete besluiten worden genomen.
AVV’s kennen geen inherente afwijkingsbevoegdheid.
Besluiten en AVV’s kennen beide geen beroep.
Aanvraag: een verzoek van een belanghebbende om een besluit te nemen:
1. Aanvragen die door een uitdrukkelijk wettelijk voorschrift worden ingediend.
2. Aanvragen die in de praktijk nodig zijn om te kunnen komen tot een beschikking. (Vergunning)
het is verboden om een situatie toe te laten zonder vergunning. (Schuur bouwen)
3. Aanvragen van derden-belanghebbenden. (Verzoek van wijzigen of intrekken vergunning)
Beroep: zelfde bestuursorgaan > administratief beroep: ander bestuursorgaan.
Bevoegdheid bestuursorgaan:
Beschikkingsbevoegdheid: de bevoegdheid om beschikkingen te maken.
Attributie per geval: bijzondere instructie
Attributie in het algemeen: algemene aard of beleidsregels.
Inlichtingenplicht: de geattribueerde moet verklaringen afleggen.
Bij het toekennen via attributie neemt de wet telkens 2 onderwerpen: 1. De naam van het
bestuursorgaan, 2. Een omschrijving van de desbetreffende bevoegdheid.
Intrekken van delegatie moet volgens beginselen van behoorlijk bestuur (zorgvuldigheids- en
motiveringsbeginsel)
Mandaat: de bevoegdheid om namens een bestuursorgaan besluiten te nemen. Hierbij blijft
het bestuursorgaan zelf verantwoordelijk.
, Mandaat kan worden verleend tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of de aard van
de bevoegdheid zich daartegen verzet.
Iemand die via attributie is aangesteld, en een publiekrechtelijke taak heeft is ook een
bestuursorgaan.
Mandaat is verboden:
1. De bevoegdheid tot het vaststellen van AVV’s, tenzij bij verlening van de bevoegdheid in
mandaatverlening is voorzien. (Gemeenteraad kan iets soms wel aan College B&W verlenen,
maar niet aan een ambtenaar alleen)
2. Als is voorgeschreven dat een besluit met een versterkte meerderheid moet worden
genomen.
3. Het beslissen op een beroepschrift
4. Het vernietigen of onthouden van goedkeuring aan besluiten. (Door de autonomie moet het
orgaan dit zelf nemen.)
Mandaat moet worden gegeven aan een ondergeschikte. (Uitzondering: eis: de mandaatkrijger moet
instemmen met het mandaat)
, Hoofdstuk 2
Wederkerige relatie: Zonder inbreng van een belanghebbende kan een bestuursorgaan ook geen
goede beslissing geven.
Recht op bijstand en vertegenwoordiging: recht op een advocaat.
Gemachtigde: iemand die een belanghebbende bijstaat tijdens een juridisch geschil.
Een bestuursorgaan heeft de bevoegdheid om van gemachtigden te verlangen dat zij een schriftelijke
machtiging voerleggen.
Hierdoor kan het bestuursorgaan nagaan of de gemachtigde wel bevoegd is.
Het bestuursorgaan kan vertegenwoordiging of bijstand door een gemachtigde tegen wie
ernstige bezwaren bestaan, weigeren. (Vb.: ondeskundigheid van gemachtigde)
Advocaten kunnen niet worden geweigerd.
Doorzendplicht: de verplichting om stukken waarvan kennelijk een ader bestuursorgaan bevoegd is
door te zenden. (Vergunningen, subsidieaanvragen)
o Als het doorgestuurd wordt moet dit gemeld worden bij de afzender.
o Als er niet duidelijk is waar het heen moet, moet het geretourneerd worden naar de afzender.
Bestuursorganen:
1. Onpartijdigheid.
2. Ze moeten een open en onbevooroordeelde houding aannemen.
3. Zorgplicht om persoonlijke belangen erbuiten te houden
Persoonlijk belang: ieder belang dat niet behoort tot de belangen die het bestuursorgaan
uit hoofde van de hem opgedragen taak behoort te behartigen.
4. Geheimhoudingsplicht van gegevens van anderen.
Tenzij de wet anders zegt. (Bij bijvoorbeeld getuigenverklaring)
Geadresseerde moet aangeven dat hij voor elektronisch verkeer bereikbaar is. (E-mail, fax)
Enorm van belang bij belastende beschikkingen.
Bestuursorganen moeten zorgen dat de berichten beveiligd zijn.
Betrouwbaarheid en vertrouwelijkheid vereist.
Er mogen bijvoorbeeld hogere eisen worden gesteld aan verlening van vergunningen dan
andere dingen van algemene strekking.
Bestuursorgaan moet aangeven dat hij voor elektronisch verkeer bereikbaar is.
En voor welk verkeer (aanvragen rijbewijs, of aanvragen vergunning ect.)
Mag die weigeren als:
1. Als het bestuursorgaan niet kenbaar heeft gemaakt dat de elektronische weg is geopend.
2. Als aanvaarding van verschafte gegevens tot een belasting van het bestuursorgaan zou
leiden.
3. Als het bericht onvoldoende betrouwbaar of beveiligd is. (Virus)
