Samenvatting Endodontologie 2
Laura Jansen Holleboom – MZK 2
Morfologische zones
• Cel vrije zone wordt zone van Weil genoemd
o Ook wel subodontoblasten laag genoemd
Pulpa → dentine
Odontoblastenlaag
• Bestaat uit palissadestand gerangschikte odontoblasten
o Enige cellen die dentine kunnen vormen
o Zijn niet meer in staat tot celdeling
• Cellichamen zijn dicht opeengepakt
• De celkernen liggen op verschillende afstanden van het pre-dentine oppervlak’
o Aantal rijen is het kleinste in het apicale deel van de pulpa
o Aantal rijen is het grootste in het kroon gedeelte van de pulpa
• Iedere odontoblast heeft een celuitloper die in de tubulus uitloopt (vezel van
Tomes)
Röntgenbeeld ‘gezonde’ pulpa
• De mesiale pulpahoorn is meestal hoger dan de distale.
• Het dak van de pulpaholte ligt op of boven de glazuurcementgrens
• De bodem apicaal van de glazuurcementgrens
• Element met 1 wortel → dan geen bodem
• Zowel de 46 als de 47 hebben een mesiale en distale wortel
o De mesiale wortel van de 46 heeft in bijna 90% van de gevallen 2
kanalen met meestal elk een eigen foramen apicale.
• Er zijn veel verbindingen tussen de kanalen
o Deze worden anastomosen genoemd.
1
, Wortelkanaalstelsel
• Het wortelkanaalstelsel is complex met veel vertakkingen
naast de hoofdkanalen. Verder veel bijkanalen (zonder
eigen foramen) en/of accesorische kanalen (met eigen
foramen)
• Wortelkanaalbehandeling is niet makkelijk → voorkomen
is beter!
1 = cement-dentine grens
2 = pulpa, wortelkanaal
3 = dentine
4 = cement
5 = apicale constrictie
6 = foramen apicale
7 = anatomische apex
Foramen apicale minor = apicale constrictie
Foramen apicale major = foramen apicale
Aanval op de pulpa
= vaak reactie van de pulpa op cariës
• Elke cariës aanval is ook een aanval op de pulpa
o Ook een glazuurlaesie al
• Odontoblastenreactie
• Pulpa reactie
o Pulpitis (= acuut en chronisch)
▪ Niet te zien op de röntgenfoto
o Necrotische pulpa (= hierbij is er geen levend weefsel meer over)
o Parodontitis apicalis
Reactie pulpa
Is afhankelijk van:
• Gezondheid pulpa
o Bv diabetes
o Afweer pulpa wordt beïnvloed
• Ouderdom pulpa
o Hoe ouder de pulpa hoe kleiner → minder bloedtoevoer → minder
afweer
• Ook afhankelijk van de prikkel die de pulpa te verwerken krijgt
o Aard, grootte en duur van de prikkel
2
Laura Jansen Holleboom – MZK 2
Morfologische zones
• Cel vrije zone wordt zone van Weil genoemd
o Ook wel subodontoblasten laag genoemd
Pulpa → dentine
Odontoblastenlaag
• Bestaat uit palissadestand gerangschikte odontoblasten
o Enige cellen die dentine kunnen vormen
o Zijn niet meer in staat tot celdeling
• Cellichamen zijn dicht opeengepakt
• De celkernen liggen op verschillende afstanden van het pre-dentine oppervlak’
o Aantal rijen is het kleinste in het apicale deel van de pulpa
o Aantal rijen is het grootste in het kroon gedeelte van de pulpa
• Iedere odontoblast heeft een celuitloper die in de tubulus uitloopt (vezel van
Tomes)
Röntgenbeeld ‘gezonde’ pulpa
• De mesiale pulpahoorn is meestal hoger dan de distale.
• Het dak van de pulpaholte ligt op of boven de glazuurcementgrens
• De bodem apicaal van de glazuurcementgrens
• Element met 1 wortel → dan geen bodem
• Zowel de 46 als de 47 hebben een mesiale en distale wortel
o De mesiale wortel van de 46 heeft in bijna 90% van de gevallen 2
kanalen met meestal elk een eigen foramen apicale.
• Er zijn veel verbindingen tussen de kanalen
o Deze worden anastomosen genoemd.
1
, Wortelkanaalstelsel
• Het wortelkanaalstelsel is complex met veel vertakkingen
naast de hoofdkanalen. Verder veel bijkanalen (zonder
eigen foramen) en/of accesorische kanalen (met eigen
foramen)
• Wortelkanaalbehandeling is niet makkelijk → voorkomen
is beter!
1 = cement-dentine grens
2 = pulpa, wortelkanaal
3 = dentine
4 = cement
5 = apicale constrictie
6 = foramen apicale
7 = anatomische apex
Foramen apicale minor = apicale constrictie
Foramen apicale major = foramen apicale
Aanval op de pulpa
= vaak reactie van de pulpa op cariës
• Elke cariës aanval is ook een aanval op de pulpa
o Ook een glazuurlaesie al
• Odontoblastenreactie
• Pulpa reactie
o Pulpitis (= acuut en chronisch)
▪ Niet te zien op de röntgenfoto
o Necrotische pulpa (= hierbij is er geen levend weefsel meer over)
o Parodontitis apicalis
Reactie pulpa
Is afhankelijk van:
• Gezondheid pulpa
o Bv diabetes
o Afweer pulpa wordt beïnvloed
• Ouderdom pulpa
o Hoe ouder de pulpa hoe kleiner → minder bloedtoevoer → minder
afweer
• Ook afhankelijk van de prikkel die de pulpa te verwerken krijgt
o Aard, grootte en duur van de prikkel
2
