samenvatting nw thema 4 immuniteit

T4 H1: immuniteit

1.1 functie van het immuunsysteem

immuunsysteem:

 beschermt tegen schadelijke stoffen, virussen en micro-organismen = pathogeen
(ziekteverwekker)
 vernietigt afwijkende lichaamseigen cellen (als ze niet goed werken/ ziek zijn)
 doel: bescherming van lichaam
 resultaat: homeostase (lichaam blijft in balans)


herkenning door het immuunsysteem:
 pathogenen en afwijkende cellen moeten herkend worden
 micro-organismen en virussen bevatten antigenen  organische moleculen
waarop immuunsysteem reageert

antigenen:
- meestal eiwitten, polysachariden of glycoproteïnen
- aan buitenkant van celmembraan + op membraan lichaamseigen cellen


het immuunsysteem maakt onderscheid tussen lichaamseigen en vreemde antigenen
 bij afwijkende lichaamseigen cellen (kankercellen) worden antigenen gewijzigd,
waardoor immuunsysteem reageert


1.2 onderdelen van het immuunsysteem

1.2.1 het bloed

ongeveer 5l bloed in lichaam
bloed: transport van stoffen via bloedvaten
bestaat uit:
 55% plasma  vloeibaar deel van bloed (bovenaan in proefbuis want lichtste deel)
o 92% water
o 8% opgeloste stoffen en ionen
o belangrijke rol bij bloedstolling, hormonen en antilichamen
o enzymen, vitaminen, voedingsstoffen en afvalstoffen
 45% bloedlichaampjes  vaste structuren in bloed
o 3 groepen structuren:
- rode bloedcellen
- witte bloedcellen
- bloedplaatjes

bloedlichaampjes en plasma kunnen worden gescheiden door: centrifugatie = proefbuis
met bloed snel rondgedraaid, waardoor zwaarste deeltjes naar buiten worden gedrukt en
onderaan in proefbuis zitten




de bloedlichaampjes:

,  rode bloedcellen:
- komen meest voor in bloedbaan
- ronde, schijfvormige vorm
- ontstaan uit stamcellenin rodebeenmerg
- verliezen tijdens vorming veel organellen: celkern dus geen echte cellen
- levensduur: 120 dagen
- celmembraan rond eiwit hemoglobine (veroorzaakt rode kleur en dat O 2 kan binden)
- in rode bloedcel zit veel hemoglobinemoleculen  belangrijkste functie: transport
van O2 naar cellen
 deel van CO2 in bloed wordt getransporteerd naar longen door hemoglobine

 witte bloedcellen (leukocyten):
- groter dan rode bloedcellen
- bevat celkern + celorganellen
- ontstaan in rode beenmerg
- levensduur: paar uur in bloedbaan
- gebruiken bloedbaan om te verplaatsen: van plaats waar ze ontstaan naar plaats
waar nodig
- belangrijke rol: in immuunsysteem => verdedigen lichaam tegen ziekteverwekkers
+ ruimen afvalstoffen, afwijkende cellen op

- 3 groepen:
- granulocyten  korrelig uitzicht door blaasjes met chemische stoffen

- lymfocyten hebben geen zichtbare blaasjes
- monocyten het zijn agranulocyten



=> lymfocyten en monocyten doen aan fagocytose => proces waar ze pathogenen
opruimen


 bloedplaatjes
- geen echte cellen
- kleine celfragmenten
- kleinste bloedlichaampjes
- onregelmatige vorm
- geen celkern
- ontstaan in rode beenmerg
- levensduur: 10tal dagen in bloedbaan en worden vervangen
- belangrijk voor bloedstolling (=proces waarbij bloed hard wordt om wond te sluiten)


1.2.2 het lymfestelsel

lymfestelsel bestaat uit:
 lymfevatenstelsel
 lymfeorganen
functies:
 afweer tegen pathogenen (ziekteverwekkers)
 opruimen van afvalstoffen uit weefsels
 via transport van lymfe => homeostase van vochtgehalte in weefsels

lymfevatenstelsel:
 bestaat uit lymfevaten en lymfecapillairen
 vervoert kleurloze lymfe