STUDIE VAN HET SOCIAAL WERK
INLEIDING
- Waarom aandacht voor geschiedenis?
Het verleden kennen om het heden te begrijpen
Sociaal werk is een activiteit die het product is van hoe we in een bepaalde tijd in
onze samenleving kijken naar sociale problemen en hoe ze aan te pakken
= sociaal werk als sociaal construct
! Het is de historische en maatschappelijke context die bepaald wat sociaal werk is!
- Historisch besef nodig om denken over sociale problemen en omgang hiermee te
begrijpen
- Wie dit sociaal construct uit het verleden ziet is beter gewapend om ook vandaag en
morgen de omgang met sociale problemen te begrijpen
VAN DE OUDHEID TOT DE MIDDELEEUWEN
+- 750 V.C – 500 N.C
- Pastorale en landbouwsamenleving
Eenvoudige boerensamenlevingen
Honderden tot duizenden mensen die net voldoende produceerden om
zichzelf te voeden en voor elkaar te zorgen
- Groeiden gaandeweg uit tot Staatachtige organisaties
Overal ter wereld (niet alleen in het westen)
- In de uitbouw van deze 1ste statelijke vormen ontstaan grote verschillen in macht en
rijkdom
Er ontstaan klassen: priesters, krijgsheren, handelen en ambtelijke notabelen
staan onder leiding van een vorst, keizer of koning en tornden uit boven de
massa = ongelijkheid
- Uitbouwen van de Grieks-Romeinse standenstructuur in een systeem van patronages
, De pater familias
= Absoluut gezag over zijn vrouw, zijn kinderen en zijn slaven
Patronages functioneren vanuit familiesolidariteit als sociaal bindmiddel
‘Do ut des’
= ik geef opdat jij zou geven
‘quid pro quo’
= voor wat hoort wat
= Ondergeschikten waren loyaal en gehoorzaam aan de pater familias in ruil
voor materiele, financiële en juridische bescherming en zorg
! GROTE KLOOF TUSSEN ARM EN RIJK!
- Uitbouw van de Grieks-Romeinse standencultuur
Groei van armen, bedelaars, zwervers, ‘gebrekkigen’,…
Ontstaan van liturgieën (volksdiensten) en euergetisme (weldoenerij)
o Een vorm van materiele herverdeling
Rijke burgers werden verplicht een gift te doen aan de
gemeenschap en de medeburgers
Bv: staatskas spijzen, bouwwerken financieren,
aankopen van graan,…
Doelen van de materiele herverdeling
Laten zien hoe rijk iemand was (aanzien verhogen)
Afkopen van sociale onrust (orde handhaven)
Ontstaan van ‘polis’ of ‘stadsstaat’
o Politiek stelsel en staatsvorm die de verhouding tussen inwoners
regelt
Ontstaan van een publieke sfeer
De steden zijn de 1ste plekken waar een publieke sfeer
ontstaat
Macht ligt bij de kleine bevoorrechte groep
Vrouwen, slaven en vreemdelingen hebben nauwelijks
of geen rechten
Onderscheid tussen burgers en niet-burgers
o Niet-burgers hebben geen rechten zoals recht op grond, woning,…
VAN DE MIDDELEEUWEN TOT DE NIEUWE TIJD
INLEIDING
- Waarom aandacht voor geschiedenis?
Het verleden kennen om het heden te begrijpen
Sociaal werk is een activiteit die het product is van hoe we in een bepaalde tijd in
onze samenleving kijken naar sociale problemen en hoe ze aan te pakken
= sociaal werk als sociaal construct
! Het is de historische en maatschappelijke context die bepaald wat sociaal werk is!
- Historisch besef nodig om denken over sociale problemen en omgang hiermee te
begrijpen
- Wie dit sociaal construct uit het verleden ziet is beter gewapend om ook vandaag en
morgen de omgang met sociale problemen te begrijpen
VAN DE OUDHEID TOT DE MIDDELEEUWEN
+- 750 V.C – 500 N.C
- Pastorale en landbouwsamenleving
Eenvoudige boerensamenlevingen
Honderden tot duizenden mensen die net voldoende produceerden om
zichzelf te voeden en voor elkaar te zorgen
- Groeiden gaandeweg uit tot Staatachtige organisaties
Overal ter wereld (niet alleen in het westen)
- In de uitbouw van deze 1ste statelijke vormen ontstaan grote verschillen in macht en
rijkdom
Er ontstaan klassen: priesters, krijgsheren, handelen en ambtelijke notabelen
staan onder leiding van een vorst, keizer of koning en tornden uit boven de
massa = ongelijkheid
- Uitbouwen van de Grieks-Romeinse standenstructuur in een systeem van patronages
, De pater familias
= Absoluut gezag over zijn vrouw, zijn kinderen en zijn slaven
Patronages functioneren vanuit familiesolidariteit als sociaal bindmiddel
‘Do ut des’
= ik geef opdat jij zou geven
‘quid pro quo’
= voor wat hoort wat
= Ondergeschikten waren loyaal en gehoorzaam aan de pater familias in ruil
voor materiele, financiële en juridische bescherming en zorg
! GROTE KLOOF TUSSEN ARM EN RIJK!
- Uitbouw van de Grieks-Romeinse standencultuur
Groei van armen, bedelaars, zwervers, ‘gebrekkigen’,…
Ontstaan van liturgieën (volksdiensten) en euergetisme (weldoenerij)
o Een vorm van materiele herverdeling
Rijke burgers werden verplicht een gift te doen aan de
gemeenschap en de medeburgers
Bv: staatskas spijzen, bouwwerken financieren,
aankopen van graan,…
Doelen van de materiele herverdeling
Laten zien hoe rijk iemand was (aanzien verhogen)
Afkopen van sociale onrust (orde handhaven)
Ontstaan van ‘polis’ of ‘stadsstaat’
o Politiek stelsel en staatsvorm die de verhouding tussen inwoners
regelt
Ontstaan van een publieke sfeer
De steden zijn de 1ste plekken waar een publieke sfeer
ontstaat
Macht ligt bij de kleine bevoorrechte groep
Vrouwen, slaven en vreemdelingen hebben nauwelijks
of geen rechten
Onderscheid tussen burgers en niet-burgers
o Niet-burgers hebben geen rechten zoals recht op grond, woning,…
VAN DE MIDDELEEUWEN TOT DE NIEUWE TIJD
