INLEIDING TOT DE MSK
Emilie Van Mullem
KU LEUVEN
,Table of Contents
Klinische interventie.................................................................................................................... 4
Basis begrippen functioneren ...................................................................................................... 4
METHODISCH STAPPENPLAN EN ICF ............................................................................................ 5
VERWIJZING/ AANMELDING & ANAMNESE ................................................................................................... 5
KLINISCH ONDERZOEK ........................................................................................................................ 11
Inspectie .................................................................................................................................. 11
Palpatie.................................................................................................................................... 12
Actief beweeglijkheidsonderzoek............................................................................................... 12
Passief beweeglijkheids onderzoek: voorkennis.......................................................................... 14
Passief beweeglijkheids onderzoek ............................................................................................ 15
Neurologische & neurodynamische tests ................................................................................... 16
Neuromusculair onderzoek ....................................................................................................... 16
Specifieke, toegevoegde tests ................................................................................................... 17
KLINISCHE ANALYSE ........................................................................................................................... 17
OPSTELLEN VAN HET BEHANDELPLAN ......................................................................................... 19
Informatie delen < van Ideas-Concerns- Expectations < EDUCATIE ............................................. 19
Preventie van algemene complicaties ........................................................................................ 19
Lokale supportieve therapie ...................................................................................................... 20
Houdingscontrole, loc spiercontrole herwinnen ......................................................................... 20
Mobiliteit herwinnen ................................................................................................................. 20
Veilige verplaatsingen kunnen maken ........................................................................................ 20
BEHANDELEN EN EVALUATIE ....................................................................................................... 20
AFSLUITEN VAN INTERVENTIE OF OVERDRACHT .......................................................................... 20
HEUPFRACTUREN ....................................................................................................................... 20
ALGEMEEN ....................................................................................................................................... 20
Welke delen van het lichaam ga je lig wondes krijgen: ................................................................. 21
Factoren die functionele prognose bepalen................................................................................ 21
Heupkop necrose ..................................................................................................................... 22
Classificatie heupfracturen ....................................................................................................... 22
CASUSSSEN ..................................................................................................................................... 22
Casus 1: ................................................................................................................................... 23
Casus 2: ................................................................................................................................... 26
Na heupfracturen ..................................................................................................................... 28
Is oefenen na heupfracturen e^ectief? ....................................................................................... 28
BEKKENRING FRACTUREN .......................................................................................................... 29
BEKKENRINGMECHANICA .................................................................................................................... 29
Behandeling bekkenfacturen: .................................................................................................... 30
Bij osteosynthese of een externe fixator ..................................................................................... 30
ACETABULUM FRACTUUR ............................................................................................................ 31
Belangrijk voor patient .............................................................................................................. 31
Heupluxatie .............................................................................................................................. 31
Behandeling ............................................................................................................................. 31
Prognose .................................................................................................................................. 32
FEMUR FRACTUUR ...................................................................................................................... 32
FEMUR SCHAFT FRACTUREN ................................................................................................................. 32
Behandeling ............................................................................................................................. 32
DISTALE FEMURFRACTUREN ....................................................................................................... 33
1
,PATELLA FRACTUREN .................................................................................................................. 33
CASUS ............................................................................................................................................ 33
TIBIAPLATEAU FRACTUUR ........................................................................................................... 36
TIBIASCHAFFRACTUREN ............................................................................................................. 36
PYLON TIBIAL- EN ENKELFRACTUREN .......................................................................................... 37
CASUS ............................................................................................................................................ 38
VOETFRACTUREN ....................................................................................................................... 41
RUGFRACTUREN ......................................................................................................................... 41
KAAKFRACTUREN ....................................................................................................................... 42
DENSFRACTUREN ....................................................................................................................... 42
FROZEN SCHOULDER ................................................................................................................. 42
HUMERUSSCHAFT FRACTUREN ................................................................................................... 43
REVALIDATIE NA CONSERVATIEF BELEID .................................................................................................... 43
REVALIDATIE NA OPERATIEF BELEID ......................................................................................................... 43
RADIUSKOP ................................................................................................................................ 43
VOOR DE REVALIDATIE ......................................................................................................................... 43
KRACHTDISTRIBUTIE BIJ VOORARMSTEUNEN .............................................................................................. 44
KORTE TERMIJNDOELEN ....................................................................................................................... 44
CONSERVATIEF RADIUSKOPFRACTUUR ..................................................................................................... 44
FRACTUUR LUXATIES VAN DE ELLEBOOG ..................................................................................... 44
PERI-ARTICULAIRE ERNSTIGE COMPLICATIE ............................................................................................... 44
OLECRANON FRACTUREN ........................................................................................................... 45
REVALIDATIE ..................................................................................................................................... 45
RADIUS FRACTUUR DISTAAL (VLPO VS EF) .................................................................................... 45
NEUROGEEN LIJDEN ........................................................................................................................... 45
DISTALE RADIUS: POLS ............................................................................................................... 46
KINESITHERAPEUTISCH ONDERZOEK ....................................................................................................... 46
REVALIDATIE: VOLAIRE PLAAT OS ........................................................................................................... 46
REVALIDATIE: FIXATEUR EXTERN ............................................................................................................. 47
EVALUATIE VLPO IVM FE ..................................................................................................................... 47
CLAVICULAFRACTUUR ................................................................................................................ 47
REVALIDATIE CONSERVATIEF ................................................................................................................. 47
REVALIDATIE OPERATIEF ....................................................................................................................... 47
SCAPULAFRACTUUR ................................................................................................................... 48
SCHOUDER LUXATIE ........................................................................................................................... 48
ANTERIEURE LUXATIE .......................................................................................................................... 48
SCHOUDER LUXATIE ................................................................................................................... 49
SCHOUDERLUXATIE REVALIDATIE ........................................................................................................... 49
HUMERUSLUXATIE ...................................................................................................................... 49
PROXIMALE HUMERUS FRACTUUR ........................................................................................................... 49
AO classificatie......................................................................................................................... 49
Complicaties ............................................................................................................................ 50
2
, REVALIDATIE ..................................................................................................................................... 50
SCHOUDERPROTHESE ................................................................................................................ 51
OEFENTHERAPIE VOORBEELD ..................................................................................................... 51
REUMATOLOGIE .......................................................................................................................... 51
KINESIPEUTISCHE ASPECTEN BIJ RA ........................................................................................................ 51
Kenmerken RA .......................................................................................................................... 51
Anamnese ................................................................................................................................ 52
DIAGNOSTIEK ................................................................................................................................... 54
THERAPIE ........................................................................................................................................ 55
Klinisch redeneren .................................................................................................................... 58
SPONDYLARTRITIS SPA ............................................................................................................... 60
Inleiding ................................................................................................................................... 60
KLINISCH ONDERZOEK ........................................................................................................................ 61
INSPECTIE................................................................................................................................ 61
KLINISCH ONDERZOEK ............................................................................................................ 61
Bepalen doelen ........................................................................................................................ 62
TENDENS VAN VERBETERING ................................................................................................... 63
BESLUIT SPA: ACCENTEN VOOR BEHANDELING VANUIT KINESITHERAPIE .................................. 63
PREVENTIE VAN KLACHTEN ................................................................................................................... 63
ROL THERAPEUT ............................................................................................................................ 64
Verbeterinng mobiliteit .............................................................................................................. 64
FUNCTIONELE TRAINING EN SPIERDYSFUNCTIES INSTUREN............................................................................ 65
OSTEOARTRITIS .......................................................................................................................... 66
INLEIDING ........................................................................................................................................ 66
Defenitie .................................................................................................................................. 66
Tekens en symptomen .............................................................................................................. 66
Progressie ................................................................................................................................ 67
Complexe etioloie ..................................................................................................................... 67
Ontstaan .................................................................................................................................. 67
Risicofactoren .......................................................................................................................... 68
KINESITHERAPIE DOELEN ..................................................................................................................... 68
Mobilisaties .............................................................................................................................. 68
STOORNISNIVEAU: KRAAKBEEN ............................................................................................................ 70
OVERZICHT MOGELIJKE OPERATIEVE BEHANDELING..................................................................................... 71
Niet conservatieve behandeling................................................................................................. 71
REVALIDATIE VAN BRANDWONDEN ............................................................................................. 72
VERSCHILLENDE GRADEN VAN DE BRANDWONDE ....................................................................................... 72
HYPERTROFISCHE LITTEKENS: ............................................................................................................... 74
KENMERKEN LITTEKENS ....................................................................................................................... 74
RISICO FACTOREN VOOR HYPERTROFISCHE LITTEKEN VORMING ...................................................................... 75
Inleiding tot de MSK
ICIDH: Deze classificatie omschrijft wat ‘niet meer kan’ of waar er problemen zijn om tot
functioneren te komen. Oude manier van ICF model.
3
, ICF: Schema met verschillende domeinen van het menselijk functioneren en
beïnvloedende factoren. Omschrijf wat wel en niet lukt
Pijn Persoonlijke zorg,
mobiliteit,
Tonus
‘Veranderen van’ communiteit,
Mobiliteit werk, school,
Ademhaling of zich houden
educatie,
Wandelen, zitten Famillie, hobbie,
werk
Klinische interventie
Anatomische functies: verminderen van de stoornis
Activiteiten en participatie: verbeteren van iemands mogelijkheden en verbeteren van
iemands capaciteit in huidige omgeving
Persoonlijke en contextuele factoren: Elimineer wat hindert, maak wat supportief is
Basis begrippen functioneren
• Functies = fys. en ment. eigenschappen vh menselijk organisme
• Anatom eig = positie aanwez/vorm van onderdelen
• Stoornissen = afwijking of verlies van fcties of anatom eig.
• Activiteiten = onderdelen van iemands handelen
• Beperking = Moeilijkheden die iemand heeft met uitvoering
• Participatie = iem. deelname aan het maatschappelijke leven
• Participatie-problemen = Moeilijkheden die iemand ...
Contextuele factoren:
• Externe factoren = iemands fysieke en sociale omgeving
Vb: Natuurlijke evenementen (aardbeving), Human caused events (oorlog), Licht
(nachtswerk => werkziektes), Tijd gerelateerd (jatlag), Geografie (mensen die in
hoge bergen wonen leven langer), Populatie dichtheid, Planten en dieren in het
gebied (mensen met boom voor huis zijn gelukkiger), Klimaat, Geluid, Vibraties,
Lucht kwaliteit
• Persoonlijke factoren = Iemands individuele achtergrond
VB:
4
, • Ik heb KEELPIJN: functie of anatomische eigenschap
• fijn dat ik HIER, IN JE PRAKTIJK rustig kan praten: contextuele factor
• LUISTEREN lukt me, luidop praten niet: activiteit (kwaliteit)
• "IK BEN EERDER INTROVERT, en praat niet gemakkelijk": persoonlijke factor
• "30min PRATEN met JOU, lukt aardig :) ": participatie (doordat er met Jou
benadrukt word)
• " m'n partner VERWACHT dat ik de opera kan zingen volgende week.:
Contextuele factor, (verwachting van de omgeving)
• ik VERWACHT dat ik volgende week één liedje kan zingen, geen opera.:
functie anatomische eigenschap
Methodisch stappenplan en ICF
Verwijzing/ aanmelding & anamnese
De verwijzing. Het medisch voorschrift zou:
• Diagnose (incl localisatie): medische classificatie
o Goede beschrijving van de onderliggende
pathologie
Vb: Patienten met knie osteoartrose
Gr 3 Kellgren: gewrichtsspleetvernauwing
Osteophyten en cysten in subchondrale bot.
= radiografisch knie artrose (1/3 65+sers)
/ symptomatisch knie artose (2/3 rad OA)
/ functioneren (1/2 ervaart ernstige beperking)
/ binnen chronische problematiek = heeft 1/3
centrale pijnverwerkingsproblematiek > locale nociceptieve prikkel als
oorzaak van pijnbeleving.
o Geen bevatting van werkelijk functioneren
o Kan erg verschillend zijn
o Kan moeilijk te begrijpen zijn voor patie
• Blijven lopen met artorse
is nuttiger dan niet meer
beginnen lopen
• Aantal behandeling/
• Contra-indicaties dienen
te bevatten (komt bijna
nooit voor op voorschrift)
Ingedeeld naar relevante subgroepen binnen een multidimensioneel kader.
5
Emilie Van Mullem
KU LEUVEN
,Table of Contents
Klinische interventie.................................................................................................................... 4
Basis begrippen functioneren ...................................................................................................... 4
METHODISCH STAPPENPLAN EN ICF ............................................................................................ 5
VERWIJZING/ AANMELDING & ANAMNESE ................................................................................................... 5
KLINISCH ONDERZOEK ........................................................................................................................ 11
Inspectie .................................................................................................................................. 11
Palpatie.................................................................................................................................... 12
Actief beweeglijkheidsonderzoek............................................................................................... 12
Passief beweeglijkheids onderzoek: voorkennis.......................................................................... 14
Passief beweeglijkheids onderzoek ............................................................................................ 15
Neurologische & neurodynamische tests ................................................................................... 16
Neuromusculair onderzoek ....................................................................................................... 16
Specifieke, toegevoegde tests ................................................................................................... 17
KLINISCHE ANALYSE ........................................................................................................................... 17
OPSTELLEN VAN HET BEHANDELPLAN ......................................................................................... 19
Informatie delen < van Ideas-Concerns- Expectations < EDUCATIE ............................................. 19
Preventie van algemene complicaties ........................................................................................ 19
Lokale supportieve therapie ...................................................................................................... 20
Houdingscontrole, loc spiercontrole herwinnen ......................................................................... 20
Mobiliteit herwinnen ................................................................................................................. 20
Veilige verplaatsingen kunnen maken ........................................................................................ 20
BEHANDELEN EN EVALUATIE ....................................................................................................... 20
AFSLUITEN VAN INTERVENTIE OF OVERDRACHT .......................................................................... 20
HEUPFRACTUREN ....................................................................................................................... 20
ALGEMEEN ....................................................................................................................................... 20
Welke delen van het lichaam ga je lig wondes krijgen: ................................................................. 21
Factoren die functionele prognose bepalen................................................................................ 21
Heupkop necrose ..................................................................................................................... 22
Classificatie heupfracturen ....................................................................................................... 22
CASUSSSEN ..................................................................................................................................... 22
Casus 1: ................................................................................................................................... 23
Casus 2: ................................................................................................................................... 26
Na heupfracturen ..................................................................................................................... 28
Is oefenen na heupfracturen e^ectief? ....................................................................................... 28
BEKKENRING FRACTUREN .......................................................................................................... 29
BEKKENRINGMECHANICA .................................................................................................................... 29
Behandeling bekkenfacturen: .................................................................................................... 30
Bij osteosynthese of een externe fixator ..................................................................................... 30
ACETABULUM FRACTUUR ............................................................................................................ 31
Belangrijk voor patient .............................................................................................................. 31
Heupluxatie .............................................................................................................................. 31
Behandeling ............................................................................................................................. 31
Prognose .................................................................................................................................. 32
FEMUR FRACTUUR ...................................................................................................................... 32
FEMUR SCHAFT FRACTUREN ................................................................................................................. 32
Behandeling ............................................................................................................................. 32
DISTALE FEMURFRACTUREN ....................................................................................................... 33
1
,PATELLA FRACTUREN .................................................................................................................. 33
CASUS ............................................................................................................................................ 33
TIBIAPLATEAU FRACTUUR ........................................................................................................... 36
TIBIASCHAFFRACTUREN ............................................................................................................. 36
PYLON TIBIAL- EN ENKELFRACTUREN .......................................................................................... 37
CASUS ............................................................................................................................................ 38
VOETFRACTUREN ....................................................................................................................... 41
RUGFRACTUREN ......................................................................................................................... 41
KAAKFRACTUREN ....................................................................................................................... 42
DENSFRACTUREN ....................................................................................................................... 42
FROZEN SCHOULDER ................................................................................................................. 42
HUMERUSSCHAFT FRACTUREN ................................................................................................... 43
REVALIDATIE NA CONSERVATIEF BELEID .................................................................................................... 43
REVALIDATIE NA OPERATIEF BELEID ......................................................................................................... 43
RADIUSKOP ................................................................................................................................ 43
VOOR DE REVALIDATIE ......................................................................................................................... 43
KRACHTDISTRIBUTIE BIJ VOORARMSTEUNEN .............................................................................................. 44
KORTE TERMIJNDOELEN ....................................................................................................................... 44
CONSERVATIEF RADIUSKOPFRACTUUR ..................................................................................................... 44
FRACTUUR LUXATIES VAN DE ELLEBOOG ..................................................................................... 44
PERI-ARTICULAIRE ERNSTIGE COMPLICATIE ............................................................................................... 44
OLECRANON FRACTUREN ........................................................................................................... 45
REVALIDATIE ..................................................................................................................................... 45
RADIUS FRACTUUR DISTAAL (VLPO VS EF) .................................................................................... 45
NEUROGEEN LIJDEN ........................................................................................................................... 45
DISTALE RADIUS: POLS ............................................................................................................... 46
KINESITHERAPEUTISCH ONDERZOEK ....................................................................................................... 46
REVALIDATIE: VOLAIRE PLAAT OS ........................................................................................................... 46
REVALIDATIE: FIXATEUR EXTERN ............................................................................................................. 47
EVALUATIE VLPO IVM FE ..................................................................................................................... 47
CLAVICULAFRACTUUR ................................................................................................................ 47
REVALIDATIE CONSERVATIEF ................................................................................................................. 47
REVALIDATIE OPERATIEF ....................................................................................................................... 47
SCAPULAFRACTUUR ................................................................................................................... 48
SCHOUDER LUXATIE ........................................................................................................................... 48
ANTERIEURE LUXATIE .......................................................................................................................... 48
SCHOUDER LUXATIE ................................................................................................................... 49
SCHOUDERLUXATIE REVALIDATIE ........................................................................................................... 49
HUMERUSLUXATIE ...................................................................................................................... 49
PROXIMALE HUMERUS FRACTUUR ........................................................................................................... 49
AO classificatie......................................................................................................................... 49
Complicaties ............................................................................................................................ 50
2
, REVALIDATIE ..................................................................................................................................... 50
SCHOUDERPROTHESE ................................................................................................................ 51
OEFENTHERAPIE VOORBEELD ..................................................................................................... 51
REUMATOLOGIE .......................................................................................................................... 51
KINESIPEUTISCHE ASPECTEN BIJ RA ........................................................................................................ 51
Kenmerken RA .......................................................................................................................... 51
Anamnese ................................................................................................................................ 52
DIAGNOSTIEK ................................................................................................................................... 54
THERAPIE ........................................................................................................................................ 55
Klinisch redeneren .................................................................................................................... 58
SPONDYLARTRITIS SPA ............................................................................................................... 60
Inleiding ................................................................................................................................... 60
KLINISCH ONDERZOEK ........................................................................................................................ 61
INSPECTIE................................................................................................................................ 61
KLINISCH ONDERZOEK ............................................................................................................ 61
Bepalen doelen ........................................................................................................................ 62
TENDENS VAN VERBETERING ................................................................................................... 63
BESLUIT SPA: ACCENTEN VOOR BEHANDELING VANUIT KINESITHERAPIE .................................. 63
PREVENTIE VAN KLACHTEN ................................................................................................................... 63
ROL THERAPEUT ............................................................................................................................ 64
Verbeterinng mobiliteit .............................................................................................................. 64
FUNCTIONELE TRAINING EN SPIERDYSFUNCTIES INSTUREN............................................................................ 65
OSTEOARTRITIS .......................................................................................................................... 66
INLEIDING ........................................................................................................................................ 66
Defenitie .................................................................................................................................. 66
Tekens en symptomen .............................................................................................................. 66
Progressie ................................................................................................................................ 67
Complexe etioloie ..................................................................................................................... 67
Ontstaan .................................................................................................................................. 67
Risicofactoren .......................................................................................................................... 68
KINESITHERAPIE DOELEN ..................................................................................................................... 68
Mobilisaties .............................................................................................................................. 68
STOORNISNIVEAU: KRAAKBEEN ............................................................................................................ 70
OVERZICHT MOGELIJKE OPERATIEVE BEHANDELING..................................................................................... 71
Niet conservatieve behandeling................................................................................................. 71
REVALIDATIE VAN BRANDWONDEN ............................................................................................. 72
VERSCHILLENDE GRADEN VAN DE BRANDWONDE ....................................................................................... 72
HYPERTROFISCHE LITTEKENS: ............................................................................................................... 74
KENMERKEN LITTEKENS ....................................................................................................................... 74
RISICO FACTOREN VOOR HYPERTROFISCHE LITTEKEN VORMING ...................................................................... 75
Inleiding tot de MSK
ICIDH: Deze classificatie omschrijft wat ‘niet meer kan’ of waar er problemen zijn om tot
functioneren te komen. Oude manier van ICF model.
3
, ICF: Schema met verschillende domeinen van het menselijk functioneren en
beïnvloedende factoren. Omschrijf wat wel en niet lukt
Pijn Persoonlijke zorg,
mobiliteit,
Tonus
‘Veranderen van’ communiteit,
Mobiliteit werk, school,
Ademhaling of zich houden
educatie,
Wandelen, zitten Famillie, hobbie,
werk
Klinische interventie
Anatomische functies: verminderen van de stoornis
Activiteiten en participatie: verbeteren van iemands mogelijkheden en verbeteren van
iemands capaciteit in huidige omgeving
Persoonlijke en contextuele factoren: Elimineer wat hindert, maak wat supportief is
Basis begrippen functioneren
• Functies = fys. en ment. eigenschappen vh menselijk organisme
• Anatom eig = positie aanwez/vorm van onderdelen
• Stoornissen = afwijking of verlies van fcties of anatom eig.
• Activiteiten = onderdelen van iemands handelen
• Beperking = Moeilijkheden die iemand heeft met uitvoering
• Participatie = iem. deelname aan het maatschappelijke leven
• Participatie-problemen = Moeilijkheden die iemand ...
Contextuele factoren:
• Externe factoren = iemands fysieke en sociale omgeving
Vb: Natuurlijke evenementen (aardbeving), Human caused events (oorlog), Licht
(nachtswerk => werkziektes), Tijd gerelateerd (jatlag), Geografie (mensen die in
hoge bergen wonen leven langer), Populatie dichtheid, Planten en dieren in het
gebied (mensen met boom voor huis zijn gelukkiger), Klimaat, Geluid, Vibraties,
Lucht kwaliteit
• Persoonlijke factoren = Iemands individuele achtergrond
VB:
4
, • Ik heb KEELPIJN: functie of anatomische eigenschap
• fijn dat ik HIER, IN JE PRAKTIJK rustig kan praten: contextuele factor
• LUISTEREN lukt me, luidop praten niet: activiteit (kwaliteit)
• "IK BEN EERDER INTROVERT, en praat niet gemakkelijk": persoonlijke factor
• "30min PRATEN met JOU, lukt aardig :) ": participatie (doordat er met Jou
benadrukt word)
• " m'n partner VERWACHT dat ik de opera kan zingen volgende week.:
Contextuele factor, (verwachting van de omgeving)
• ik VERWACHT dat ik volgende week één liedje kan zingen, geen opera.:
functie anatomische eigenschap
Methodisch stappenplan en ICF
Verwijzing/ aanmelding & anamnese
De verwijzing. Het medisch voorschrift zou:
• Diagnose (incl localisatie): medische classificatie
o Goede beschrijving van de onderliggende
pathologie
Vb: Patienten met knie osteoartrose
Gr 3 Kellgren: gewrichtsspleetvernauwing
Osteophyten en cysten in subchondrale bot.
= radiografisch knie artrose (1/3 65+sers)
/ symptomatisch knie artose (2/3 rad OA)
/ functioneren (1/2 ervaart ernstige beperking)
/ binnen chronische problematiek = heeft 1/3
centrale pijnverwerkingsproblematiek > locale nociceptieve prikkel als
oorzaak van pijnbeleving.
o Geen bevatting van werkelijk functioneren
o Kan erg verschillend zijn
o Kan moeilijk te begrijpen zijn voor patie
• Blijven lopen met artorse
is nuttiger dan niet meer
beginnen lopen
• Aantal behandeling/
• Contra-indicaties dienen
te bevatten (komt bijna
nooit voor op voorschrift)
Ingedeeld naar relevante subgroepen binnen een multidimensioneel kader.
5
