SAMENVATTING
Kennistoets kwartiel 2: Onderzoeken
,Onderzoek 1 Introductie
Uitwerking
Onzekerheid
De onzekerheid bij de fysiotherapeut zelf is een kennishiaat (hiaat = plaats waar iets ontbreekt,
kennishiaat = plaats waar kennis ontbreekt). Dit wordt ook wel ‘’information gap’’ genoemd.
Wanneer een fysiotherapeut zelf iets niet weet kan hij/zij gebruik maken van de vele betrouwbare
kennis die er is. (Body of Knowlegde (BOK)). Veel kennis weten we nog niet of niet exact. Dit is een
‘’gap in the body of knowledge’’.
Een klinische onzekerheid kan worden vertaald in een vraag, dit kan volgens het PICO-systeem.
Daarbij ga je zoektermen formuleren en zoeken in de wetenschappelijke literatuur (BOK).
Wetenschappelijke vraag formuleren
De wetenschappelijke vraag formuleer je met behulp van het PICO-systeem. De afkorting PICO staat
voor:
- P patiënt/probleem/populatie
- I intervention (hetgeen wat je wilt onderzoeken)
- C comparison (vergelijking)
- O outcome (resultaat)
Een voorbeeld van zo’n PICO-vraag is:
- Zijn jongen tussen de 16 en 18 jaar (P) beter, gemeten in tijd dat een meisje naar hen luistert
(O), in staat om met een meisje te praten na 3 glazen alcohol (I) of zonder dat ze alcohol
hebben gehad (C)?
Wanneer er in de literatuur geen kennis op voorhanden is die antwoord heeft op jouw (PICO)
vraagstelling, dan moet je zelf praktijkgericht onderzoek uitvoeren om antwoord te krijgen.
Onderzoeksmethodologie
Zowel voor het beoordelen van literatuur (publicaties) als het zelf uitvoeren van onderzoek heb je
kennis nodig van onderzoeksmethodologie.
Onderzoekscyclus (Empirische cyclus)
Inductie theoretische verklaring geven voor de waarneming.
Deductie omzetten van theoretische verklaring naar toetsbare hypothesen.
1
,Wetenschappelijk onderzoek vs. Praktijkgericht onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek bestaat uit theorie, dit wordt vaak uitgevoerd op universiteiten.
Praktijkgericht onderzoek is meer gericht op kennis toepassen in de praktijk. Praktijkgericht
onderzoek wordt vaak uitgevoerd bij Hbo-opleidingen. Beide onderzoeksmethoden zijn gelijk, dus
resultaten uit praktijkgericht onderzoek zijn alleen geldig als dit wetenschappelijk verantwoord is
uitgevoerd.
Wanneer is welk onderzoek relevant?
Fundamenteel onderzoek is vooral theoretisch relevant. (Bijvoorbeeld DNA-onderzoek naar
erfelijkheid van kanker). Klinische en maatschappelijke relevantie blijk vaak later.
Toegepast/praktijkgericht onderzoek is vooral maatschappelijk en/of klinisch relevant oplossingen
voor een verbetering/innovatie van de praktijk. (Patiënt, organisatie en maatschappij kunnen er
direct bij gebaat zijn.
Leerdoelen
1. De student is in staat de overeenkomsten en verschillen tussen evidence based practice
(EBP), praktijkgericht onderzoek en fundamenteel onderzoek te benoemen inclusief
bijbehorende onderzoekscycli.
Literatuur
1. Onderzoek in de gezondheidszorg
a. Inleiding (blz. 9)
b. Hoofdstuk 1 Onderwerp en probleemstelling (blz. 13 – 27)
c. Hoofdstuk 2 Theorie tot en met afhankelijke variabele/onafhankelijke variabele (blz.
29 – 37)
2
,Onderzoek 2 vali; klinische vraag en literatuur zoeken
Uitwerking
Onzekerheid
Een onzekerheid bij de fysiotherapeut binnen bij het onderzoek of de behandeling van een patiënt
wordt een ‘’information gap’’ genoemd. De fysiotherapeut mist informatie om iets exact te kunnen
weten of concluderen. Zo’n onzekerheid is niet erg. De meeste fouten worden namelijk gemaakt
door artsen/fysiotherapeuten die ‘’het zeker weten’’.
Hoe om te gaan met onzekerheid?
Je kunt met onzekerheid omgaan door middel van evidence based practice (EBP). EBP is het
zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik maken van het beste bewijsmateriaal (BOK) om
beslissingen te nemen voor de individuele patiënten. Het wordt ook wel gezegd als: ‘’EBP impliceert
het integreren van individuele klinische expertise met het bewijsmateriaal (BOK), en de voorkeuren,
wensen en verwachtingen van de patiënt bij de besluitvorming.’’
Evidence based practice (EBP)
EBP bestaat uit 5 verschillende stappen. Deze stappen zijn ook wel de 5 A’s van EBP. De eerste twee
stappen staan hieronder genoemd.
1. Ask – Het vertalen van een praktische vraag of klinisch probleem in een beantwoordbare
vraag.
2. Acces – Het zoeken en selecteren van wetenschappelijke literatuur om de vraag te
beantwoorden.
Onderzoeksvragen formuleren
Er kunnen verschillende soorten onderzoeksvragen kunnen worden geformuleerd. Dit zijn de
volgende soorten vragen:
- Definiëren
o Aangeven wat de bepalende kenmerken zijn van het onderwerp
o Wat verstaan we onder rookverslaving?
- Beschrijven
o Eigenschappen en kenmerken van het onderwerp
o Hoe vaak komt een rookverslaving voor bij eerstejaars studenten fysiotherapie?
- Vergelijken
o Verschillen tussen twee/meer groepen of situaties
o Komt rookverslaving vaker voor bij jongens dan bij meiden bij eerstejaars studenten
fysiotherapie?
- Verklaren
o Oorzaken van gevonden verschillen/verbanden is het verband causaal?
Causaal verband = oorzaak-gevolgrelatie tussen de onderzochte variabelen
o Hebben studenten die roken vaker een infectie van de luchtwegen dan studenten die
niet roken?
- Voorspellen
o Voorspellen van de gevolgen van een bepaalde aandoening/maatregel
o Hebben studenten die een aansteker bij zich dragen een grotere kans op een
luchtweginfectie dan studenten die geen aansteker bij zich dragen?
3
, - Evalueren
o Het effect van de maatregel/interventie
o Wat is het effect van anti rookcampagne bij eerstejaars studenten op het aantal
studenten dat gaat roken?
- Voorschrijven
o Opstellen van maatregelen/richtlijnen kennis van opgestelde vraagtypen voor
nodig
o Wat is de beste manier van voorlichten om te voorkomen dat studenten gaan roken?
Zo’n onderzoeksvraag kan worden geformuleerd met behulp van de PICO-methode. De PICO-
methode staat voor:
- P Patient/problem/population
- I Intervention/exposure (E) (meetinstrument)
- C Comparison (vergelijking)
- O Outcome (resultaat)
Zoekstrategie: waar zoeken?
Wanneer je een onderzoeksvraag hebt geformuleerd, ga je zoeken naar informatie die jou kan
helpen bij het beantwoorden van de onderzoeksvraag. Je kunt informatie zoeken in elektronische
databases, hieronder staan een aantal elektronische databases waar je informatie kunt vinden:
- Pubmed
- Picarta
- Pedro
- Cochrane
- Google Scholar
Wanneer je in zo’n database zit, ga je zoeken met zoektermen die zijn afgeleid uit de PICO. Om
zoektermen te combineren kun je Booleaan operators gebruiken. Deze korte woordjes typ je in
hoofdletters tussen je zoektermen. De booleaan operators zijn:
- AND Includeert alleen artikelen waar beide termen in staan
- OR Includeert artikelen waar één van deze termen in voorkomt
- NOT Excludeert artikelen waar de term achter het woordje ‘’NOT’’ in voorkomt
- * wanneer je dit teken gebruikt zoekt de datebase artikelen met alle vervoegingen van het
woord waar het teken achter staat (knee* dan zoekt de database ook naar knees etc.)
Je kunt ook nog eens filters gebruiken om tot een specifiek artikel te komen. Denk hierbij
bijvoorbeeld aan: taal, full text, methodologie, publicatiejaar)
Leerdoelen
1. De student is in staat EBP te definiëren en verschillende aspecten hiervan te benoemen.
2. De student is in staat de 5 stappen van EBP te benoemen en beschrijven.
3. De student is in staat te benoemen waar de PICO-elementen voor staan en kan deze
herkennen in een onderzoeksvraag.
4. De student is in staat de systematiek van zoeken (zoekstrategie) naar wetenschappelijke
literatuur te beheersen en kan voor de fysiotherapeut relevante elektronische databases
benoemen.
4
Kennistoets kwartiel 2: Onderzoeken
,Onderzoek 1 Introductie
Uitwerking
Onzekerheid
De onzekerheid bij de fysiotherapeut zelf is een kennishiaat (hiaat = plaats waar iets ontbreekt,
kennishiaat = plaats waar kennis ontbreekt). Dit wordt ook wel ‘’information gap’’ genoemd.
Wanneer een fysiotherapeut zelf iets niet weet kan hij/zij gebruik maken van de vele betrouwbare
kennis die er is. (Body of Knowlegde (BOK)). Veel kennis weten we nog niet of niet exact. Dit is een
‘’gap in the body of knowledge’’.
Een klinische onzekerheid kan worden vertaald in een vraag, dit kan volgens het PICO-systeem.
Daarbij ga je zoektermen formuleren en zoeken in de wetenschappelijke literatuur (BOK).
Wetenschappelijke vraag formuleren
De wetenschappelijke vraag formuleer je met behulp van het PICO-systeem. De afkorting PICO staat
voor:
- P patiënt/probleem/populatie
- I intervention (hetgeen wat je wilt onderzoeken)
- C comparison (vergelijking)
- O outcome (resultaat)
Een voorbeeld van zo’n PICO-vraag is:
- Zijn jongen tussen de 16 en 18 jaar (P) beter, gemeten in tijd dat een meisje naar hen luistert
(O), in staat om met een meisje te praten na 3 glazen alcohol (I) of zonder dat ze alcohol
hebben gehad (C)?
Wanneer er in de literatuur geen kennis op voorhanden is die antwoord heeft op jouw (PICO)
vraagstelling, dan moet je zelf praktijkgericht onderzoek uitvoeren om antwoord te krijgen.
Onderzoeksmethodologie
Zowel voor het beoordelen van literatuur (publicaties) als het zelf uitvoeren van onderzoek heb je
kennis nodig van onderzoeksmethodologie.
Onderzoekscyclus (Empirische cyclus)
Inductie theoretische verklaring geven voor de waarneming.
Deductie omzetten van theoretische verklaring naar toetsbare hypothesen.
1
,Wetenschappelijk onderzoek vs. Praktijkgericht onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek bestaat uit theorie, dit wordt vaak uitgevoerd op universiteiten.
Praktijkgericht onderzoek is meer gericht op kennis toepassen in de praktijk. Praktijkgericht
onderzoek wordt vaak uitgevoerd bij Hbo-opleidingen. Beide onderzoeksmethoden zijn gelijk, dus
resultaten uit praktijkgericht onderzoek zijn alleen geldig als dit wetenschappelijk verantwoord is
uitgevoerd.
Wanneer is welk onderzoek relevant?
Fundamenteel onderzoek is vooral theoretisch relevant. (Bijvoorbeeld DNA-onderzoek naar
erfelijkheid van kanker). Klinische en maatschappelijke relevantie blijk vaak later.
Toegepast/praktijkgericht onderzoek is vooral maatschappelijk en/of klinisch relevant oplossingen
voor een verbetering/innovatie van de praktijk. (Patiënt, organisatie en maatschappij kunnen er
direct bij gebaat zijn.
Leerdoelen
1. De student is in staat de overeenkomsten en verschillen tussen evidence based practice
(EBP), praktijkgericht onderzoek en fundamenteel onderzoek te benoemen inclusief
bijbehorende onderzoekscycli.
Literatuur
1. Onderzoek in de gezondheidszorg
a. Inleiding (blz. 9)
b. Hoofdstuk 1 Onderwerp en probleemstelling (blz. 13 – 27)
c. Hoofdstuk 2 Theorie tot en met afhankelijke variabele/onafhankelijke variabele (blz.
29 – 37)
2
,Onderzoek 2 vali; klinische vraag en literatuur zoeken
Uitwerking
Onzekerheid
Een onzekerheid bij de fysiotherapeut binnen bij het onderzoek of de behandeling van een patiënt
wordt een ‘’information gap’’ genoemd. De fysiotherapeut mist informatie om iets exact te kunnen
weten of concluderen. Zo’n onzekerheid is niet erg. De meeste fouten worden namelijk gemaakt
door artsen/fysiotherapeuten die ‘’het zeker weten’’.
Hoe om te gaan met onzekerheid?
Je kunt met onzekerheid omgaan door middel van evidence based practice (EBP). EBP is het
zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik maken van het beste bewijsmateriaal (BOK) om
beslissingen te nemen voor de individuele patiënten. Het wordt ook wel gezegd als: ‘’EBP impliceert
het integreren van individuele klinische expertise met het bewijsmateriaal (BOK), en de voorkeuren,
wensen en verwachtingen van de patiënt bij de besluitvorming.’’
Evidence based practice (EBP)
EBP bestaat uit 5 verschillende stappen. Deze stappen zijn ook wel de 5 A’s van EBP. De eerste twee
stappen staan hieronder genoemd.
1. Ask – Het vertalen van een praktische vraag of klinisch probleem in een beantwoordbare
vraag.
2. Acces – Het zoeken en selecteren van wetenschappelijke literatuur om de vraag te
beantwoorden.
Onderzoeksvragen formuleren
Er kunnen verschillende soorten onderzoeksvragen kunnen worden geformuleerd. Dit zijn de
volgende soorten vragen:
- Definiëren
o Aangeven wat de bepalende kenmerken zijn van het onderwerp
o Wat verstaan we onder rookverslaving?
- Beschrijven
o Eigenschappen en kenmerken van het onderwerp
o Hoe vaak komt een rookverslaving voor bij eerstejaars studenten fysiotherapie?
- Vergelijken
o Verschillen tussen twee/meer groepen of situaties
o Komt rookverslaving vaker voor bij jongens dan bij meiden bij eerstejaars studenten
fysiotherapie?
- Verklaren
o Oorzaken van gevonden verschillen/verbanden is het verband causaal?
Causaal verband = oorzaak-gevolgrelatie tussen de onderzochte variabelen
o Hebben studenten die roken vaker een infectie van de luchtwegen dan studenten die
niet roken?
- Voorspellen
o Voorspellen van de gevolgen van een bepaalde aandoening/maatregel
o Hebben studenten die een aansteker bij zich dragen een grotere kans op een
luchtweginfectie dan studenten die geen aansteker bij zich dragen?
3
, - Evalueren
o Het effect van de maatregel/interventie
o Wat is het effect van anti rookcampagne bij eerstejaars studenten op het aantal
studenten dat gaat roken?
- Voorschrijven
o Opstellen van maatregelen/richtlijnen kennis van opgestelde vraagtypen voor
nodig
o Wat is de beste manier van voorlichten om te voorkomen dat studenten gaan roken?
Zo’n onderzoeksvraag kan worden geformuleerd met behulp van de PICO-methode. De PICO-
methode staat voor:
- P Patient/problem/population
- I Intervention/exposure (E) (meetinstrument)
- C Comparison (vergelijking)
- O Outcome (resultaat)
Zoekstrategie: waar zoeken?
Wanneer je een onderzoeksvraag hebt geformuleerd, ga je zoeken naar informatie die jou kan
helpen bij het beantwoorden van de onderzoeksvraag. Je kunt informatie zoeken in elektronische
databases, hieronder staan een aantal elektronische databases waar je informatie kunt vinden:
- Pubmed
- Picarta
- Pedro
- Cochrane
- Google Scholar
Wanneer je in zo’n database zit, ga je zoeken met zoektermen die zijn afgeleid uit de PICO. Om
zoektermen te combineren kun je Booleaan operators gebruiken. Deze korte woordjes typ je in
hoofdletters tussen je zoektermen. De booleaan operators zijn:
- AND Includeert alleen artikelen waar beide termen in staan
- OR Includeert artikelen waar één van deze termen in voorkomt
- NOT Excludeert artikelen waar de term achter het woordje ‘’NOT’’ in voorkomt
- * wanneer je dit teken gebruikt zoekt de datebase artikelen met alle vervoegingen van het
woord waar het teken achter staat (knee* dan zoekt de database ook naar knees etc.)
Je kunt ook nog eens filters gebruiken om tot een specifiek artikel te komen. Denk hierbij
bijvoorbeeld aan: taal, full text, methodologie, publicatiejaar)
Leerdoelen
1. De student is in staat EBP te definiëren en verschillende aspecten hiervan te benoemen.
2. De student is in staat de 5 stappen van EBP te benoemen en beschrijven.
3. De student is in staat te benoemen waar de PICO-elementen voor staan en kan deze
herkennen in een onderzoeksvraag.
4. De student is in staat de systematiek van zoeken (zoekstrategie) naar wetenschappelijke
literatuur te beheersen en kan voor de fysiotherapeut relevante elektronische databases
benoemen.
4
