Samenvatting - Pathofysiologie I: onco en neurologie

Hoofdstuk 1: Algemene begrippen

1. Vloeistofcompartimenten in het organisme................................................................................ 1
1.1 Verdeling van water............................................................................................................... 1
1.2 Samenstelling lichaamsvloeistoffen....................................................................................... 2
1.3 Meten van jet volume van lichaamsvloeistoffen....................................................................2
2. Celmembraan............................................................................................................................. 2
2.1 Structuur............................................................................................................................... 2
2.2 Transport doorheen celmembraan......................................................................................... 3
2.2.1 Passieve diffusie.............................................................................................................. 3
2.2.2 Gespecialiseerde mechanisme........................................................................................ 3
2.3 Membraanpotentiaal (Em)...................................................................................................... 4
2.3.1 Rustmembraanpotentiaal................................................................................................ 4
2.3.2 Actiepotentiaal................................................................................................................ 5
2.4 Ionenkanalen......................................................................................................................... 7
2.4.1 Algemeen........................................................................................................................ 7
2.4.2 Karakteristieken van ionenkanalen.................................................................................. 7
2.4.3 Belang van ionenkanalen................................................................................................ 8
3. intercellulaire communicatie....................................................................................................... 8
4. Cellulaire signaalstransductie..................................................................................................... 8
5. Algemene homeostatische mechanismen.................................................................................. 9
5.1 Terugkoppelingsmechanismen............................................................................................... 9
5.2 Soorten terugkoppelingssytemen........................................................................................ 10
5.3 Pathologie en stellen van diagnose..................................................................................... 10
6. Enkele belangrijke anatomische begrippen.............................................................................. 10
6.1 Zijden.................................................................................................................................. 11
6.2 Vlakken................................................................................................................................ 11
6.3 Posities................................................................................................................................ 11
6.4 Richting............................................................................................................................... 11
6.5 Gebieden ter hoogte van het abdomen, hoofd en hals........................................................12




1. Vloeistofcompartimenten in het organisme
1.1 Verdeling van water
Organisme is samengesteld uit:

1

,  18% proteïnen
 7% mineralen
 15% vet
 60% water
o 40% intercellulaire vloeistof (ICV)
o 20% extracellulaire vloeistof (ECV)
Cellen nemen hieruit zuurstof en nutriënten op en lozen hierin metabole afvalstoffen
ECV bestaat uit
 15% interstitiële (intercellulaire) vloeistof (ISV)
 5% vasculaire vloeistof (=plasma)

1.2 Samenstelling lichaamsvloeistoffen
 Plasma en ISV: nagenoeg identiek, behalve eiwitten (plasma>ISV)
 Grote verschillen ECV-ICV
o ECV: voornamelijk Na+ & Cl- ionen
o ICV: voornamelijk K+, fosfaten (Fosf-) en eiwitten (Prot-)
o Ca2+-concentratie in ECV veel hoger dan in ICV
 Homeostase van de samenstelling van de lichaamsvloeistoffen is essentieel

1.3 Meten van jet volume van lichaamsvloeistoffen
Distributievolume = totale hoeveelheid toegediend / concentratie in staal
Volume lichaamscompartiment meten door toediening van een bepaalde hoeveelheid van een
molecule die zich enkel homogeen verdeelt over bewuste compartiment en concentratie te
meten na verspreiding.
Hieruit berekent met over welk volume de molecule zich heeft verdeeld (= distributievolume van
molecuul)
 Hoeveelheid lichaamswater: distributievolume meten van D2O (deuteriumoxide zwaar
water) / aminopyrine
 Plasmavolume: moleculen die in bloedbaan blijven (bv. Kleurstoffen die op eiwitten in plasma
binden / radioactief gemerkt albumine)
 Volume extracellulaire vloeistof (ECV): met inuline
 moeilijk want weinig stoffen blijven excl. Extracellulair en worden snel homogeen verdeel
in alle extracellulaire vloeistoffen
 Volume interstitiële vloeistof (ISV): onmogelijk om rechtstreeks te meten  moleculen die
zich verdelen in interstitiële vloeistof komen ook in plasma voor
berekenen: volume ECV – plasmavolume
 Volume intracellulaire vloeistof (ICV): onmogelijk rechtstreeks te meten
Berekenen: totale lichaamswater – volume ECV




2. Celmembraan
2.1 Structuur
Celmembraan opgebouwd uit lipiden en proteïnen
 Lipiden: dubbele laag fosfolipiden  opgebouwd uit:
o Polair hydrofiel gedeelte (fosfaatgroep): richt zich naar waterig milieu
o Apolair hydrofoob gedeelde (vetzuurketens): richt naar midden membraan
2