Ethische reflectie
Florien Wittenhorst (7193467)
02-02-2024
Moreel dilemma
Een moreel dilemma wordt gedefinieerd als: “Een situatie waarbij waarden en normen in het
geding zijn en waarbij een keuze moet worden gemaakt tussen verschillende alternatieven,
terwijl voor elk van die alternatieven goede argumenten te geven zijn.” (Wouters et al., 2014).
Wanneer een onderzoeker geconfronteerd wordt met een moreel dilemma, zal diegene een
keuze moeten maken tussen het in bepaalde mate schenden van waarden aan de ene kant en
het tegemoetkomen van belangen van belanghebbenden aan de andere kant. In het artikel van
Wouters et al. (2014) wordt op drie domeinen gefocust: ‘informed consent’; persoonlijke
omgang met respondenten; en rapportering van onderzoeksresultaten.
Bij het uitvoeren van een kwalitatief onderzoek is een respectvolle persoonlijke omgang met
respondenten essentieel. Dit kan de kwaliteit van een onderzoek verhogen, gezien de
respondenten eerder geneigd zijn om diepgaande of gevoelige informatie te verschaffen
wanneer de onderzoeker investeert in een onderlinge relatie met de respondent. Een goede
interpersoonlijke band tussen onderzoeker en respondent is een grote variabele binnen
kwalitatief onderzoek. Deze band is noodzakelijk voor het genereren van rijke data voor het
onderzoek, maar ook om respect tussen beide partijen te behouden/creëren (Guillemin &
Heggen, 2009).
Binnen ons onderzoek over duurzaamheid ben ik op zo’n moreel dilemma gestuit, inzake de
vertrouwensband met respondenten. In het artikel van Wouters et al. (2014) wordt eenzelfde
voorbeeld verschaft in hoofdstuk 4. Zo is een geïnterviewde in ons onderzoek een vriend van
mij, waardoor de grens tussen onderzoeker en respondent vervaagt. Pollner & Emerson
(1983, p. 235: in Wouters et al., 2014) benoemen hierbij een constante spanning tussen
‘involvement and withdrawal, […] participation and detachment’. Voordelen aan een
persoonlijke band met de respondent zijn dat de respondent door middel van informele
gesprekken op zijn/haar gemak kan worden gesteld, waardoor diegene vrijuit kan praten over
onderzoek gerelateerde vragen. Dit kan goed zijn voor het doel van het onderzoek,
waarheidsvinding.
Florien Wittenhorst (7193467)
02-02-2024
Moreel dilemma
Een moreel dilemma wordt gedefinieerd als: “Een situatie waarbij waarden en normen in het
geding zijn en waarbij een keuze moet worden gemaakt tussen verschillende alternatieven,
terwijl voor elk van die alternatieven goede argumenten te geven zijn.” (Wouters et al., 2014).
Wanneer een onderzoeker geconfronteerd wordt met een moreel dilemma, zal diegene een
keuze moeten maken tussen het in bepaalde mate schenden van waarden aan de ene kant en
het tegemoetkomen van belangen van belanghebbenden aan de andere kant. In het artikel van
Wouters et al. (2014) wordt op drie domeinen gefocust: ‘informed consent’; persoonlijke
omgang met respondenten; en rapportering van onderzoeksresultaten.
Bij het uitvoeren van een kwalitatief onderzoek is een respectvolle persoonlijke omgang met
respondenten essentieel. Dit kan de kwaliteit van een onderzoek verhogen, gezien de
respondenten eerder geneigd zijn om diepgaande of gevoelige informatie te verschaffen
wanneer de onderzoeker investeert in een onderlinge relatie met de respondent. Een goede
interpersoonlijke band tussen onderzoeker en respondent is een grote variabele binnen
kwalitatief onderzoek. Deze band is noodzakelijk voor het genereren van rijke data voor het
onderzoek, maar ook om respect tussen beide partijen te behouden/creëren (Guillemin &
Heggen, 2009).
Binnen ons onderzoek over duurzaamheid ben ik op zo’n moreel dilemma gestuit, inzake de
vertrouwensband met respondenten. In het artikel van Wouters et al. (2014) wordt eenzelfde
voorbeeld verschaft in hoofdstuk 4. Zo is een geïnterviewde in ons onderzoek een vriend van
mij, waardoor de grens tussen onderzoeker en respondent vervaagt. Pollner & Emerson
(1983, p. 235: in Wouters et al., 2014) benoemen hierbij een constante spanning tussen
‘involvement and withdrawal, […] participation and detachment’. Voordelen aan een
persoonlijke band met de respondent zijn dat de respondent door middel van informele
gesprekken op zijn/haar gemak kan worden gesteld, waardoor diegene vrijuit kan praten over
onderzoek gerelateerde vragen. Dit kan goed zijn voor het doel van het onderzoek,
waarheidsvinding.
