Samenvatting H1 Vitamines en mineralen

H1 voeding voor gezonde huisdieren

- Verschillende voedingsstoffen nodig
- Definitie: voedingsstof is een metabool nuttig bestanddeel van voedsel, welke
essentieel of niet-essentieel kan zijn.
- Essentiële voedingsstoffen: kunnen niet door het lichaam worden aangemaakt
- Net essentiële voedingsstoffen: kunnen zelf door het lichaam worden aangemaakt




1.1. Water
- Van levensbelang
- Verlies van 15% water kan lethaal zijn
- Dagelijkse behoefte is afhankelijk van de energie opname
- Behoefte stijgt bij meer verlies bv door:
o Verhoogde omgevingstemperatuur (hijgen, vochtverlies)
o Lactatie
o Verhoogde lichaamstemperatuur
o Polyurie  Veel plassen
o Diarree
o Braken
o Ernstige bloedingen

Manieren om te voorzien van H2O
- Drinkwater
o Drinkfontein katten!
- Voedingsmiddelen
o Droogvoer: 7-8% vocht
o Blikvoer: 70-80% vocht
- Oxidatieprocessen in lichaam
o Zuurstof binden  water en energie komt vrij

,1.2. Koolhydraten (KH)
- Hoofdbestanddeel van planten
- Dierlijke voedingsbronnen bevatten weinig KH



Indeling van KH

Enbkelvoudige koolhydraten
- Snel afgebroken
- Monosachariden
o Bv. glucose, fructose, galactose
- Disachariden
o Bv. sucrose, lactose
o 2 suikereenheden

Complexe koolhydraten
- Traag afbreekbaar
- Oligosachariden
o 3-9 suikereenheden
- Polysachariden
o Lange ketens van suikereenheden
o Zetmeel (bv. amylose)
o Glycogeen (= opslagvorm van glucose in spieren en lever)
o Vezels (bv. cellulose, pectinen)



Vertering van KH

Doel = complexe KH afbreken in eenvoudige suikers
Dat kan adhv:
- Mechanische processen
o Masticatie
- Enzymatische processen
o Amylase in speeksel (Hond en kat beperkt)
o Pancreasenzymen
o Dunne darmenzymen
o Bv. lactase  jonge dieren goed melk verteren  ouder worden minder goed
verwerken en krijgen ze diarree
- Microbiële processen:
o Colon/caecum: fermentatie door microbiële flora (intestinale bacteriën)

,Hoe verloopt de vertering?
1. Mond
• Masticatie
• Speekselamylase  breekt complexe KH in kleinere suikereenheden
2. Maag
• Vertering is vertraagd door zure milieu
3. Dunne darm
• Pancreatisch amylase
• Enzymen ter hoogte van de darmwand
4. Opname
• Thv darmwand  bloedbaan  lever  omgezet tot glucose (brandstof) of
tot glycogeen (opslag)
5. Dikke darm
• Fermentatie van de niet verteerbare koolhydraten (vezels)

Fermentatie van vezels
- In colon/caecum door anaërobe bacteriën

Snel fermenteerbare vezels
- Produceren snel gas + kortketenvetzuren
- Dragen bij tot gezonde darmwand en verminderen ontstekingen
Voordelen:
- Bij zwaarlijvigheid
o Minder interactie enzymen en voedingsstoffen
o < absorptie voedingsstoffen
o Verzadiging
- Controle diabetes mellitus
o Schommelingen bloedsuikerspiegel zal verminderen
 Bv. psyllium : < postprandiale hyperglycemie
- Toeneme fecesvolume
o Helpt bij inflamatorie bowel desease (IBD) en maag/darm-afwijkingen
o Helpt ook bij constupatie

Matig en langzaam fermenteerbare vezels
- Langdurige energiebron voor de darmbacteriën
- Langdurig verzadigd gevoel
- Verhogen volume van de ontlasting door vasthouden H₂O

Productie van bijproducten
- Korteketenvetzuren
o belangrijke energriebron voor mucosacellen van de darmwand.
o energiebron voor de darmflora zel
- Gassen

Dus voedingsvezels

, - bevorderen en reguleren normale darmfunctie
- zorgen voor behoud gezondheid colon
Functie van KH
- Bron van glucose en dus energie
- Productie van warmte tijdens de metabolisatie tot energie
- Bouwstenen voor andere voedingsstoffen (vb aminozuren)
- Overmaat van glucose wordt omgezet
o in glycogeen
 In lever en spieren
 Kan snel worden omgezet tot glucose ( zorgt voor vervetten) bv. bij
stress
o in vet
 als vetzuren

Aanbevolen gehaltes
H/K geen absolute behoefte aan KH
- Dierlijke voedingsbronnen bevatten weinig KH
- Halen energie (glucose) uit vetten en eiwitten
- Hebben wel glucose/glucosevoorlopers nodig als brandstof (hersenen)

Droogvoer Ca:
- 30 – 60% KH
- Grootste deel is zetmeel

Droogvoer Fe:
- Max 40% KH
- Bij hogere KH%:
o Verteringsproblemen
o Metabole effecten: hyperglycemie/glucosurie

Waarom dan toch koolhydraten toevoegen aan honden- en kattenvoeding?
- Suikers en zetmeel zijn een voordelige en gemakkelijk verteerbare voedingsbron
- Kost veel minder dan eiwitten en vetten
- Zorgt voor textuur en consistentie
- Volumevergroting (dus verzadiging) (verzadigd gevoel bij de dieren)
- Vezels  gezondheid darmflora, minder constipatie


1.3. Eiwitten
= grote, complexe moleculen die essentieel zijn voor de structuur, functie en regulatie van
de weefsels en organen in het lichaam.

Te vinden in:
- Dierlijke cellen
- Huid
- Haar
- Spier