’24-‘25
BIJZONDERE WEEFSELLEER
UGENT
MORGANE DE SAMBLANC
, BWL : CIRCULATIESTELSEL
DE SLAGADER :
De grote en de middelgrote arteries (enkele cm – 0.5mm)
1) Het musculair type :
- Komt het meest verspreid voor
- Tunica interna of de tunica intima :
Endotheel = eenlagig plavei met de kern die uitpuilt in het lumen
Basaalmembraan
Subendotheliaal laagje
Membrana elastica interna (bevat elastinevezels)
- Tunica media :
Bestaat uit 20-40 lagen gladde spiercellen die concentrisch zijn
gerangschikt
Tussen de spiercellen = endomysium met enkele elastinevezels
- Tunica externa of adventitia :
Membrana elastica externa ook verschillende lagen elastinevezels
Collageen en elastinevezels
Kleinere bloedvaten (vasa vasorum)
2) Het elastisch type :
- Grote bloedvaten : a. carotis communis, aorta
- Vangen op elastische wijze de hartslag op
- Dezelfde lagen als in musculair type alleen komt er in de media ook
elastine voor waardoor de grens tussen interna en externa moeilijk is
De arteriole of kleine slagader (500µm tot 20-30µm)
- Tunica intima => geen subendotheliaal laagje meer
- Tunica media : nog één continue laag spiercellen
- Tunica adventitia bestaat uit enkele elastinevezels
Precapillair of metarteriole (zelfde diameter als capillair)
- Tunica intima : geen subendotheliaal laagje en geen memb interna
- Tunica media : discontinue laag en plaatselijk gegroepeerd tot een
precapillaire sfincter
- Geen tunica adventitia
1
,ALGEMEEN : arteries gaan passief de bloeddruk opvangen met elastine en
actief door de spier + de spierlaag laat toe om op actieve manier de
doorstroming te regelen
SPECIALE ARTERIETYPES :
Eindarteries :
- Geen collateralen dus je krijgt voedingsstoornissen bij een infarct
- Vb : nier, hersenen, retina, milt en hart
A centralis van de milt :
- Adventitia wordt vervangen door lymfocytenschede
Arterio-veneuze anastomosen (shunt) :
- Arterieel deel van de shunt heeft sterke media en veel zenuwen
A helicinae :
- Naast de concentrische lagen heb je ook longitudinale spierbalken
- Spierbalken zijn subendotheliaal of aan binnenzijde van de media
- Gebruikt voor de arterie af te sluiten (erectiel weefsel)
Hersenarteries of retinale arteries :
- Media en adventitia amper ontwikkeld
- Membrana elastica interna blijft zeer duidelijk
- Dunne wand => verhoogd risico op vaatruptuur
Glomus (neurovasculaire glomus) :
- Bloeddoorstroming regelen
- Tussen intima en media heb je korte longitudinale spiercellen
- Contractie van de spiercellen zorgt voor verdikking van de cel en
uitpuilen in het lumen
- Geen membrana elastica interna
- Vaak voorkomend op arterio-veneuze anastomosen en in de toppen
van de vingers en de tenen, oren konijn, kam haan, tepel rund
Glomus caroticum en glomus aorticum :
2
, - Speciaal type want lijken op endocrien orgaantje : epitheliale
celstrengen die omgeven zijn door een basaalmembraan en gelegen
tussen talrijke gefenestreerde capillairen
- 2 types epitheliale cellen :
Type I = hoofdcel : bevat catecholamines en staat in verbinding
met naakte zenuwuitlopers (X, IX) dus veranderingen in de pH, CO2
gaan actiepotentialen veroorzaken met reactie van ADH en
cardiovasculair stelsel
Type II = steuncel omgeeft type I
De sinus caroticus :
- Kleine plaatselijke verwijding thv a. carotis interna
- Dunne tunica media, dikke adventitia met veel zenuwvezels (IX) die
mechanoreceptoren zijn en gestimuleerd worden door verhoogde
bloeddruk
CAPILLAIR
- Uitwisseling van stoffen
- Komt overal voor behalve in epithelia en kraakbeen!!
De gewone capillairen :
- Regelmatige diameter met dunne wand en doorlopend endotheel
rustend op basaalmembraan
1) Capillaire zonder fenestrae (continue type) :
- GEEN morfologische openingen
- Sommigen doen aan micropinocytosis => belangrijk voor transport
van grote moleculen (in de spieren en de longen)
- Bij anderen geen pinocytose : hersenbarrière die opgebouwd is uit
capillairwand van continue type met een mantel van
astrocytenvoetjes en de endotheelcellen verbonden zijn met zonula
occludens
2) Capillairen met fenestrae :
- Micro-openingen die permeabiliteit vergemakkelijken
- Aanwezig bij organen met sterke uitwisseling
- Met diafragma bij endocriene klieren, villi intestinales, plexus
choroïdeus en nierbuisjes
- Zonder diafragma bij nierglomerulus
3
BIJZONDERE WEEFSELLEER
UGENT
MORGANE DE SAMBLANC
, BWL : CIRCULATIESTELSEL
DE SLAGADER :
De grote en de middelgrote arteries (enkele cm – 0.5mm)
1) Het musculair type :
- Komt het meest verspreid voor
- Tunica interna of de tunica intima :
Endotheel = eenlagig plavei met de kern die uitpuilt in het lumen
Basaalmembraan
Subendotheliaal laagje
Membrana elastica interna (bevat elastinevezels)
- Tunica media :
Bestaat uit 20-40 lagen gladde spiercellen die concentrisch zijn
gerangschikt
Tussen de spiercellen = endomysium met enkele elastinevezels
- Tunica externa of adventitia :
Membrana elastica externa ook verschillende lagen elastinevezels
Collageen en elastinevezels
Kleinere bloedvaten (vasa vasorum)
2) Het elastisch type :
- Grote bloedvaten : a. carotis communis, aorta
- Vangen op elastische wijze de hartslag op
- Dezelfde lagen als in musculair type alleen komt er in de media ook
elastine voor waardoor de grens tussen interna en externa moeilijk is
De arteriole of kleine slagader (500µm tot 20-30µm)
- Tunica intima => geen subendotheliaal laagje meer
- Tunica media : nog één continue laag spiercellen
- Tunica adventitia bestaat uit enkele elastinevezels
Precapillair of metarteriole (zelfde diameter als capillair)
- Tunica intima : geen subendotheliaal laagje en geen memb interna
- Tunica media : discontinue laag en plaatselijk gegroepeerd tot een
precapillaire sfincter
- Geen tunica adventitia
1
,ALGEMEEN : arteries gaan passief de bloeddruk opvangen met elastine en
actief door de spier + de spierlaag laat toe om op actieve manier de
doorstroming te regelen
SPECIALE ARTERIETYPES :
Eindarteries :
- Geen collateralen dus je krijgt voedingsstoornissen bij een infarct
- Vb : nier, hersenen, retina, milt en hart
A centralis van de milt :
- Adventitia wordt vervangen door lymfocytenschede
Arterio-veneuze anastomosen (shunt) :
- Arterieel deel van de shunt heeft sterke media en veel zenuwen
A helicinae :
- Naast de concentrische lagen heb je ook longitudinale spierbalken
- Spierbalken zijn subendotheliaal of aan binnenzijde van de media
- Gebruikt voor de arterie af te sluiten (erectiel weefsel)
Hersenarteries of retinale arteries :
- Media en adventitia amper ontwikkeld
- Membrana elastica interna blijft zeer duidelijk
- Dunne wand => verhoogd risico op vaatruptuur
Glomus (neurovasculaire glomus) :
- Bloeddoorstroming regelen
- Tussen intima en media heb je korte longitudinale spiercellen
- Contractie van de spiercellen zorgt voor verdikking van de cel en
uitpuilen in het lumen
- Geen membrana elastica interna
- Vaak voorkomend op arterio-veneuze anastomosen en in de toppen
van de vingers en de tenen, oren konijn, kam haan, tepel rund
Glomus caroticum en glomus aorticum :
2
, - Speciaal type want lijken op endocrien orgaantje : epitheliale
celstrengen die omgeven zijn door een basaalmembraan en gelegen
tussen talrijke gefenestreerde capillairen
- 2 types epitheliale cellen :
Type I = hoofdcel : bevat catecholamines en staat in verbinding
met naakte zenuwuitlopers (X, IX) dus veranderingen in de pH, CO2
gaan actiepotentialen veroorzaken met reactie van ADH en
cardiovasculair stelsel
Type II = steuncel omgeeft type I
De sinus caroticus :
- Kleine plaatselijke verwijding thv a. carotis interna
- Dunne tunica media, dikke adventitia met veel zenuwvezels (IX) die
mechanoreceptoren zijn en gestimuleerd worden door verhoogde
bloeddruk
CAPILLAIR
- Uitwisseling van stoffen
- Komt overal voor behalve in epithelia en kraakbeen!!
De gewone capillairen :
- Regelmatige diameter met dunne wand en doorlopend endotheel
rustend op basaalmembraan
1) Capillaire zonder fenestrae (continue type) :
- GEEN morfologische openingen
- Sommigen doen aan micropinocytosis => belangrijk voor transport
van grote moleculen (in de spieren en de longen)
- Bij anderen geen pinocytose : hersenbarrière die opgebouwd is uit
capillairwand van continue type met een mantel van
astrocytenvoetjes en de endotheelcellen verbonden zijn met zonula
occludens
2) Capillairen met fenestrae :
- Micro-openingen die permeabiliteit vergemakkelijken
- Aanwezig bij organen met sterke uitwisseling
- Met diafragma bij endocriene klieren, villi intestinales, plexus
choroïdeus en nierbuisjes
- Zonder diafragma bij nierglomerulus
3
