Fixed prosthodontics H14 – Adhesive restorations
Part 1 Priniciples of bonding
14.3 Hechting aan glazuur
Binding aan glazuur is het oudste adhesieve principe in de tandheelkunde (1950).
Etsen: behandelen van glazuur met forsforzuur.
Etspatronen:
o Type 1: de kernen van glazuurprisma’s zijn opgelost, periferie van de prisma’s blijft ongeveer
intact (14.1a)
o Type 2: de periferie van glazuurprisma’s is verwijderd, waardoor elke prisma alleen staat
(14.1b)
o Type 3: mix van type 1 en 2, relatie tussen etspatroon en prisma topografie is weg
Etsen poriën waar restauratieve hars in vloeit.
Surface Free Energy (SFE) SFE is de energie die de moleculen bij elkaar houdt.
o Etsen zorgt voor disbalans in energie dat eerder de ‘body’ bij elkaar hield meer vrije
energie op het oppervlak (SFE).
o Deze energie wordt verlaagd door het absorberen van elk mogelijk deeltje in de omgeving.
o Hoe hoger SFE , des te beter de hechting.
o Etsen: verhoging SFE in glazuur van 30-40 mJ/m2 72 mJ/m2
Derde manier van retentie: Interpenetratie van hars met kristallen geproduceerd tijdens het ets-
proces.
Eerst werd geëtst met 50% fosforzuur hieruit bleek dat er dan calciumdifosfaat hydraat gevormd wordt, wat de verdere oplossing van glazuur
remt. Daarom worden nu concentraties tussen de 30-40% gebruikt.
Verlengen van de etstijd tot 1 minuut zorgde uiteindelijk NIET voor een betere hechting.
Elk materiaal heeft een hechtsterkte; verschillende composieten verschillende hechtsterkte.
o Er is geen relatie gevonden tussen het etspatroon en de hechtsterkte.
14.4 Hechting aan dentine
Proces is niet geheel duidelijk.
Ontwikkeling van hechtconcepten:
o 4 generaties hechting aan dentine geweest, de eerste drie waren allemaal
onvoorspelbaar en werkten niet even goed.
o Bij de 4e generatie werd de hybride laag uitgevonden gevormd door collageenvezels,
deels gedemineraliseerd dentine + geïnfiltreerd + gepolymeriseerd hars (14.4).
Vandaag wordt deze techniek nog steeds gebruikt.
o Er is ook nog een 5e en 6e generatie hechting uit recente ontwikkelingen.
o Nu wordt de etsen, primer, bonding techniek toegepast.
Principe van dentine hechting
o Reinigen van oppervlakkige mineraal-resten + demineraliseren van buitenste lagen
dentine
Mbv: zuuroplossingen.
o Etsen oppervlak van dentine met open dentine-tubuli en bedekt met netwerk van collageenvezels.
o 3 lagen dus:
1. Laag van blootgestelde collageenvezels in zone waar dentine volledig is gedemineraliseerd
2. Submicron laag van partieel gedemineraliseerde, poreus dentine (= het demineralisatie front)
3. Laag van intact dentine
o Laag 1 + laag 2:
1. Worden geïnfiltreerd met hydrofiel hars dat polymeriseert
2. Zorgen voor een fundament voor de chemische binding van adhesieven en hars-composiet materialen
Termen:
o Smeerlaag: laag debris op dentine-oppervlak na frezen/slijpen met roterende instrumenten; moet chemisch worden verwijderd.
o Dentine etsmiddel/conditioner: mbv zuren het dentine voorbehandelen:
Reinigen van oppervlak door smeerlaag te verwijderen
Etsen van oppervlak door oplossen van mineraal-componenten tot diepte van 3-6 micrometer
Smeerplugs verwijderen in tubuli + partieel demineraliseren 0,1-0,5 micrometer van dentine substraat
o Demineralisatie zone: zone van dentine dat weg is na dentine conditioning; laat collageen vooruitstekend achter op oppervlak.
o Demineralisatie front: zie eerder.
o Dentine primer: oplossing van hydrofiele monomeren die infiltreren in collageen en de submicron-laag. Meesten zijn verdund in water,
aceton of ethanol en penetreren dus in het gedemineraliseerd dentine.
o Hybridelaag: zone van blootgestelde collageenvezels en onderliggend gedemineraliseerd front dat geïnfiltreerd is met hars en een
basis vormt voor hechtmateriaal.
o Hydrofiele monomeer: monomeer dat goed oplost in water. Dit type monomeer infiltreert in gedemineraliseerd dentine om een
hyrbridelaag te vormen.
o Bonding: oplossing van hydrofobe monomeren dat over de hybridelaag een hechtoppervlak vormt tussen de hybridelaag en
harscomposiet dat eroverheen komt. De laag bonding is een goed fundament voor harscomposiet en cement.
, 14.5 Klinische stappen van dentine-hechting
1. Reinig en ets het dentine
a. Na preparen is er een 1-5 µm dikke laag van gebroken collageenvezels, mineralen, speekseleiwitten bloedcellen en bacteriën over =
smeerlaag (gaat ook in de dentinetubuli: barrière voor pulpa). (14.5)
b. kan alleen chemisch verwijderd worden dmv zuren etsen (14.6).
c. De gedemineraliseerde zone is dan 3-6 µm.
i. Bij langer etsen wordt deze zone wel groter, maar dit zorgt niet voor betere hechting.
d. Schematisch dentine demineralisatie in fig. 14-7.
e. Naast demineralisatie (‘conditioning van dentine’) heeft het zuur klein/geen effect op oppervlaktespanning van dentine.
f. Meest gebruikte conditioner: fosforzuur 10-37%.
g. Tabel 14.1: effect van chemicaliën op dentine-oppervlak.
h. Effect van verwijderen mineralen van dentine-oppervlak: blootstellen van collageenmatrix dat nu een netwerk vormt bovenop het
dentine.
i. Vanwege cross-linking: immuun voor zuur-applicatie.
ii. Kleine ruimten ertussen: zijn tunnels voor priming om zo richting het dentine te komen
i. Afspoelen van zuuroplossing (niet blazen! collaps van collageen waardoor tunnels voor primer verdwijnen).
Part 1 Priniciples of bonding
14.3 Hechting aan glazuur
Binding aan glazuur is het oudste adhesieve principe in de tandheelkunde (1950).
Etsen: behandelen van glazuur met forsforzuur.
Etspatronen:
o Type 1: de kernen van glazuurprisma’s zijn opgelost, periferie van de prisma’s blijft ongeveer
intact (14.1a)
o Type 2: de periferie van glazuurprisma’s is verwijderd, waardoor elke prisma alleen staat
(14.1b)
o Type 3: mix van type 1 en 2, relatie tussen etspatroon en prisma topografie is weg
Etsen poriën waar restauratieve hars in vloeit.
Surface Free Energy (SFE) SFE is de energie die de moleculen bij elkaar houdt.
o Etsen zorgt voor disbalans in energie dat eerder de ‘body’ bij elkaar hield meer vrije
energie op het oppervlak (SFE).
o Deze energie wordt verlaagd door het absorberen van elk mogelijk deeltje in de omgeving.
o Hoe hoger SFE , des te beter de hechting.
o Etsen: verhoging SFE in glazuur van 30-40 mJ/m2 72 mJ/m2
Derde manier van retentie: Interpenetratie van hars met kristallen geproduceerd tijdens het ets-
proces.
Eerst werd geëtst met 50% fosforzuur hieruit bleek dat er dan calciumdifosfaat hydraat gevormd wordt, wat de verdere oplossing van glazuur
remt. Daarom worden nu concentraties tussen de 30-40% gebruikt.
Verlengen van de etstijd tot 1 minuut zorgde uiteindelijk NIET voor een betere hechting.
Elk materiaal heeft een hechtsterkte; verschillende composieten verschillende hechtsterkte.
o Er is geen relatie gevonden tussen het etspatroon en de hechtsterkte.
14.4 Hechting aan dentine
Proces is niet geheel duidelijk.
Ontwikkeling van hechtconcepten:
o 4 generaties hechting aan dentine geweest, de eerste drie waren allemaal
onvoorspelbaar en werkten niet even goed.
o Bij de 4e generatie werd de hybride laag uitgevonden gevormd door collageenvezels,
deels gedemineraliseerd dentine + geïnfiltreerd + gepolymeriseerd hars (14.4).
Vandaag wordt deze techniek nog steeds gebruikt.
o Er is ook nog een 5e en 6e generatie hechting uit recente ontwikkelingen.
o Nu wordt de etsen, primer, bonding techniek toegepast.
Principe van dentine hechting
o Reinigen van oppervlakkige mineraal-resten + demineraliseren van buitenste lagen
dentine
Mbv: zuuroplossingen.
o Etsen oppervlak van dentine met open dentine-tubuli en bedekt met netwerk van collageenvezels.
o 3 lagen dus:
1. Laag van blootgestelde collageenvezels in zone waar dentine volledig is gedemineraliseerd
2. Submicron laag van partieel gedemineraliseerde, poreus dentine (= het demineralisatie front)
3. Laag van intact dentine
o Laag 1 + laag 2:
1. Worden geïnfiltreerd met hydrofiel hars dat polymeriseert
2. Zorgen voor een fundament voor de chemische binding van adhesieven en hars-composiet materialen
Termen:
o Smeerlaag: laag debris op dentine-oppervlak na frezen/slijpen met roterende instrumenten; moet chemisch worden verwijderd.
o Dentine etsmiddel/conditioner: mbv zuren het dentine voorbehandelen:
Reinigen van oppervlak door smeerlaag te verwijderen
Etsen van oppervlak door oplossen van mineraal-componenten tot diepte van 3-6 micrometer
Smeerplugs verwijderen in tubuli + partieel demineraliseren 0,1-0,5 micrometer van dentine substraat
o Demineralisatie zone: zone van dentine dat weg is na dentine conditioning; laat collageen vooruitstekend achter op oppervlak.
o Demineralisatie front: zie eerder.
o Dentine primer: oplossing van hydrofiele monomeren die infiltreren in collageen en de submicron-laag. Meesten zijn verdund in water,
aceton of ethanol en penetreren dus in het gedemineraliseerd dentine.
o Hybridelaag: zone van blootgestelde collageenvezels en onderliggend gedemineraliseerd front dat geïnfiltreerd is met hars en een
basis vormt voor hechtmateriaal.
o Hydrofiele monomeer: monomeer dat goed oplost in water. Dit type monomeer infiltreert in gedemineraliseerd dentine om een
hyrbridelaag te vormen.
o Bonding: oplossing van hydrofobe monomeren dat over de hybridelaag een hechtoppervlak vormt tussen de hybridelaag en
harscomposiet dat eroverheen komt. De laag bonding is een goed fundament voor harscomposiet en cement.
, 14.5 Klinische stappen van dentine-hechting
1. Reinig en ets het dentine
a. Na preparen is er een 1-5 µm dikke laag van gebroken collageenvezels, mineralen, speekseleiwitten bloedcellen en bacteriën over =
smeerlaag (gaat ook in de dentinetubuli: barrière voor pulpa). (14.5)
b. kan alleen chemisch verwijderd worden dmv zuren etsen (14.6).
c. De gedemineraliseerde zone is dan 3-6 µm.
i. Bij langer etsen wordt deze zone wel groter, maar dit zorgt niet voor betere hechting.
d. Schematisch dentine demineralisatie in fig. 14-7.
e. Naast demineralisatie (‘conditioning van dentine’) heeft het zuur klein/geen effect op oppervlaktespanning van dentine.
f. Meest gebruikte conditioner: fosforzuur 10-37%.
g. Tabel 14.1: effect van chemicaliën op dentine-oppervlak.
h. Effect van verwijderen mineralen van dentine-oppervlak: blootstellen van collageenmatrix dat nu een netwerk vormt bovenop het
dentine.
i. Vanwege cross-linking: immuun voor zuur-applicatie.
ii. Kleine ruimten ertussen: zijn tunnels voor priming om zo richting het dentine te komen
i. Afspoelen van zuuroplossing (niet blazen! collaps van collageen waardoor tunnels voor primer verdwijnen).
