Online hertentamen Goederenrecht B2 d.d. 25 maart 2021 – inclusief
standaardantwoorden
CASUS 1 (totaal 30 punten)
Johan en Ellen bezorgen allebei op bestelling ontbijt, lunch en diners aan huis in en rond
Rotterdam.
Mede ter financiering van deze activiteit heeft Ellen een bedrag van 25.000 euro van de
Rabobank geleend, en als zekerheid dienaangaande ten gunste van de Rabobank een stil
pandrecht gevestigd op alle huidige en toekomstige vorderingen die zij heeft, of zal verkrijgen,
op derden (er wordt in casu geen gebruik gemaakt van een verzamelpandakte). Er is daartoe bij
de Belastingdienst te Rotterdam een onderhandse pandakte geregistreerd op 15 maart 2020 (geen
verzamelpandakte derhalve).
Johan heeft een bedrag van 15.000 euro geleend van zijn vriendin Alexia. Op advies van de
vader van Alexia zijn zij overeengekomen dat Alexia een stil pandrecht krijgt op de bestelauto
die Johan heeft gekocht, en uiterlijk op 1 mei 2020 geleverd gaat krijgen, als zekerheid voor de
terugbetaling van het geleende bedrag. De pandakte is op 3 april 2020 rechtsgeldig getekend bij
de notaris. Drie weken later wordt de bestelauto rechtsgeldig geleverd en daarmee overgedragen
aan Johan.
Ellen blijft achter met het tijdig voldoen van de betalingsverplichtingen aan de Rabobank. De
Rabobank vraagt daarom aan Ellen om een pandlijst op te stellen met vermelding van alle
openstaande vorderingen. Op 1 februari 2021 voldoet Ellen aan deze verplichting. Onderaan
deze pandlijst staat evenzo vermeld dat “alle overige openstaande en toekomstige vorderingen
zijn verpand aan de Rabobank”. Nog op dezelfde dag wordt deze pandlijst geregistreerd bij de
Belastingdienst te Rotterdam.
Begin februari 2021 gaat het uit tussen Alexia en Johan, en Alexia vordert het geleende geld van
Johan terug. Helaas krijgen daarna ook Johan en Ellen ruzie, en zij stoppen op 1 maart 2021 met
de bezorging.
Omdat Ellen in gebreke blijft haar verplichtingen aan de Rabobank verder na te komen, wil de
Rabobank op 20 maart 2021 tot uitoefening overgaan van de aan haar toekomende pandrechten.
Uit de pandlijst van 1 februari 2021 blijken de vorderingen van Ellen op advocatenkantoor Nauta
van in totaal 1.300 euro wegens het dagelijks bezorgen van de lunches en diners in januari 2021
(750 euro) en februari 2021 (550 euro) te ontbreken, omdat de facturen pas aan Nauta werden
verzonden op 1 maart 2021.
Vraag 1.1 (10 punten)
Vallen de twee vorderingen van in totaal € 1.300 op het advocatenkantoor Nauta onder het
pandrecht van de Rabobank? Motiveer uw antwoord.
Standaardantwoord vraag 1.1 (10 punten)
Stille verpanding algemeen, zie art. 3:98 jo. art. 3:84 BW:
1
, - Titel: de kredietovereenkomst tussen Ellen en de Rabobank.
- Vestiging: geregistreerde onderhandse pandakten op 15 maart 2020 en op 1 februari
2021 (art. 3:239 BW).
- Beschikkingsbevoegdheid: art. 3:239 BW, toekomstige vorderingen kunnen bij
voorbaat (stil) worden verpand indien zij rechtstreeks voortvloeien uit een reeds ten
tijde van de vestigingshandeling bestaande rechtsverhouding.
Verpanding van een na het vestigen van het pandrecht absoluut toekomstige vordering kan
worden gerealiseerd door het vermelden van de vordering op een pandlijst die vervolgens
wordt geregistreerd als nieuwe pandakte. Dit vindt plaats op 1 februari 2021. Een generieke
omschrijving van de verpande of te verpanden vorderingen is daarbij mogelijk (HR Mulder
qq/Rabobank).
Toepassing van art. 3:239 BW.
Voor de vordering van januari 2021 is dat het geval, het is een op 1 februari 2021 reeds
bestaande vordering. Voor de vordering van februari 2021 is dat afhankelijk van de vraag of
er ten tijde van de verpanding al een rechtsverhouding bestond waaruit de vordering
rechtstreeks voortvloeit. Uit de casus kan de conclusie worden getrokken dat deze vordering
voortvloeit uit een reeds bestaande rechtsverhouding tussen Ellen en Nauta. Nu op de
pandlijst ook de generieke omschrijving van toekomstige vorderingen staat vermeld, valt ook
deze vordering op 20 maart 2021 onder het pandrecht van de Rabobank.
Tijdens een avondbezorging op 15 februari 2021 is Johan met de bestelauto bij een aanrijding
betrokken waardoor deze zwaar beschadigd raakt. De bestelauto wordt naar een garage gesleept
om te worden gerepareerd. Gelukkig is Johan goed verzekerd. De verzekeringsmaatschappij
heeft daarom op 15 maart 2021 3.000 euro uitgekeerd op de bankrekening van Johan als een
voorschot op de totale schade van 10.000 euro. Johan heeft de auto echter niet laten repareren,
maar voor een koopprijs van 6.000 euro verkocht en geleverd aan Pieter Groot, waarbij is
afgesproken dat Pieter Groot de bestelauto kan ophalen bij de garage. Aan de
verzekeringsmaatschappij is door Johan vervolgens verzocht het resterende schadebedrag van
7.000 euro aan hem te voldoen. De vader van Alexia verneemt dit, en schrijft namens zijn
dochter dat de desbetreffende bedragen tot maximaal 15.000 euro aan Alexia moeten worden
voldaan omdat zij pandrechten op die vorderingen heeft, en Johan het van Alexia geleende
bedrag niet heeft terugbetaald aan Alexia.
Vraag 1.2 (12 punten)
Heeft Alexia een pandrecht op de door Pieter Groot aan Johan te betalen koopprijs van 6.000
euro, op het door de verzekeringsmaatschappij al aan Johan betaalde bedrag van 3.000 euro,
en op het door de verzekeringsmaatschappij nog aan Johan te betalen bedrag van 7.000 euro?
Motiveer uw antwoord.
Standaardantwoord vraag 1.2 (12 punten)
Alexia heeft alleen een stil pandrecht op de bestelauto en niet op andere goederen, dus de
door Pieter Groot te betalen koopprijs van 6.000 euro valt niet onder het pandrecht (de titel
en vestiging ontbreken) van Alexia.
2
standaardantwoorden
CASUS 1 (totaal 30 punten)
Johan en Ellen bezorgen allebei op bestelling ontbijt, lunch en diners aan huis in en rond
Rotterdam.
Mede ter financiering van deze activiteit heeft Ellen een bedrag van 25.000 euro van de
Rabobank geleend, en als zekerheid dienaangaande ten gunste van de Rabobank een stil
pandrecht gevestigd op alle huidige en toekomstige vorderingen die zij heeft, of zal verkrijgen,
op derden (er wordt in casu geen gebruik gemaakt van een verzamelpandakte). Er is daartoe bij
de Belastingdienst te Rotterdam een onderhandse pandakte geregistreerd op 15 maart 2020 (geen
verzamelpandakte derhalve).
Johan heeft een bedrag van 15.000 euro geleend van zijn vriendin Alexia. Op advies van de
vader van Alexia zijn zij overeengekomen dat Alexia een stil pandrecht krijgt op de bestelauto
die Johan heeft gekocht, en uiterlijk op 1 mei 2020 geleverd gaat krijgen, als zekerheid voor de
terugbetaling van het geleende bedrag. De pandakte is op 3 april 2020 rechtsgeldig getekend bij
de notaris. Drie weken later wordt de bestelauto rechtsgeldig geleverd en daarmee overgedragen
aan Johan.
Ellen blijft achter met het tijdig voldoen van de betalingsverplichtingen aan de Rabobank. De
Rabobank vraagt daarom aan Ellen om een pandlijst op te stellen met vermelding van alle
openstaande vorderingen. Op 1 februari 2021 voldoet Ellen aan deze verplichting. Onderaan
deze pandlijst staat evenzo vermeld dat “alle overige openstaande en toekomstige vorderingen
zijn verpand aan de Rabobank”. Nog op dezelfde dag wordt deze pandlijst geregistreerd bij de
Belastingdienst te Rotterdam.
Begin februari 2021 gaat het uit tussen Alexia en Johan, en Alexia vordert het geleende geld van
Johan terug. Helaas krijgen daarna ook Johan en Ellen ruzie, en zij stoppen op 1 maart 2021 met
de bezorging.
Omdat Ellen in gebreke blijft haar verplichtingen aan de Rabobank verder na te komen, wil de
Rabobank op 20 maart 2021 tot uitoefening overgaan van de aan haar toekomende pandrechten.
Uit de pandlijst van 1 februari 2021 blijken de vorderingen van Ellen op advocatenkantoor Nauta
van in totaal 1.300 euro wegens het dagelijks bezorgen van de lunches en diners in januari 2021
(750 euro) en februari 2021 (550 euro) te ontbreken, omdat de facturen pas aan Nauta werden
verzonden op 1 maart 2021.
Vraag 1.1 (10 punten)
Vallen de twee vorderingen van in totaal € 1.300 op het advocatenkantoor Nauta onder het
pandrecht van de Rabobank? Motiveer uw antwoord.
Standaardantwoord vraag 1.1 (10 punten)
Stille verpanding algemeen, zie art. 3:98 jo. art. 3:84 BW:
1
, - Titel: de kredietovereenkomst tussen Ellen en de Rabobank.
- Vestiging: geregistreerde onderhandse pandakten op 15 maart 2020 en op 1 februari
2021 (art. 3:239 BW).
- Beschikkingsbevoegdheid: art. 3:239 BW, toekomstige vorderingen kunnen bij
voorbaat (stil) worden verpand indien zij rechtstreeks voortvloeien uit een reeds ten
tijde van de vestigingshandeling bestaande rechtsverhouding.
Verpanding van een na het vestigen van het pandrecht absoluut toekomstige vordering kan
worden gerealiseerd door het vermelden van de vordering op een pandlijst die vervolgens
wordt geregistreerd als nieuwe pandakte. Dit vindt plaats op 1 februari 2021. Een generieke
omschrijving van de verpande of te verpanden vorderingen is daarbij mogelijk (HR Mulder
qq/Rabobank).
Toepassing van art. 3:239 BW.
Voor de vordering van januari 2021 is dat het geval, het is een op 1 februari 2021 reeds
bestaande vordering. Voor de vordering van februari 2021 is dat afhankelijk van de vraag of
er ten tijde van de verpanding al een rechtsverhouding bestond waaruit de vordering
rechtstreeks voortvloeit. Uit de casus kan de conclusie worden getrokken dat deze vordering
voortvloeit uit een reeds bestaande rechtsverhouding tussen Ellen en Nauta. Nu op de
pandlijst ook de generieke omschrijving van toekomstige vorderingen staat vermeld, valt ook
deze vordering op 20 maart 2021 onder het pandrecht van de Rabobank.
Tijdens een avondbezorging op 15 februari 2021 is Johan met de bestelauto bij een aanrijding
betrokken waardoor deze zwaar beschadigd raakt. De bestelauto wordt naar een garage gesleept
om te worden gerepareerd. Gelukkig is Johan goed verzekerd. De verzekeringsmaatschappij
heeft daarom op 15 maart 2021 3.000 euro uitgekeerd op de bankrekening van Johan als een
voorschot op de totale schade van 10.000 euro. Johan heeft de auto echter niet laten repareren,
maar voor een koopprijs van 6.000 euro verkocht en geleverd aan Pieter Groot, waarbij is
afgesproken dat Pieter Groot de bestelauto kan ophalen bij de garage. Aan de
verzekeringsmaatschappij is door Johan vervolgens verzocht het resterende schadebedrag van
7.000 euro aan hem te voldoen. De vader van Alexia verneemt dit, en schrijft namens zijn
dochter dat de desbetreffende bedragen tot maximaal 15.000 euro aan Alexia moeten worden
voldaan omdat zij pandrechten op die vorderingen heeft, en Johan het van Alexia geleende
bedrag niet heeft terugbetaald aan Alexia.
Vraag 1.2 (12 punten)
Heeft Alexia een pandrecht op de door Pieter Groot aan Johan te betalen koopprijs van 6.000
euro, op het door de verzekeringsmaatschappij al aan Johan betaalde bedrag van 3.000 euro,
en op het door de verzekeringsmaatschappij nog aan Johan te betalen bedrag van 7.000 euro?
Motiveer uw antwoord.
Standaardantwoord vraag 1.2 (12 punten)
Alexia heeft alleen een stil pandrecht op de bestelauto en niet op andere goederen, dus de
door Pieter Groot te betalen koopprijs van 6.000 euro valt niet onder het pandrecht (de titel
en vestiging ontbreken) van Alexia.
2
