Samenvatting Geschiedenis van het strafrecht

1.De oudste sporen van het strafrecht

 Oudste sporen  in Middellandse-Zeebekken
 Hoe oud is strafrecht?  weten we niet
 Fundamentele vraag: waarom straffen we?
o In Belgische staat mag niet iedereen straffen
- OH (geweldmonopolie)
1.1. Strafrechtsgeschiedenis: bronnen - Verbod op eigenrichting
BRONNEN




Ongeschreven bronnen Geschreven bronnen
(= materiële sporen) (teksten)


A. Materiële sporen

 Rechtsarcheologie
o Gerechtsgebouwen/ -plaatsen  plaatsen waar recht gesproken wordt
 Vroeger: mensen die de macht hadden id stad, hadden ook de rechtspraak
o Schandpalen
 Midden ih dorp
 In het openbaar vernederen
o Zwaarden
 = doodstrafinstrumenten
 Rechtsiconografie (=afbeeldingen vh recht)
o Leerboeken
 Belangrijke auteur: Joos de Damhouder (16 e eeuw)
 Jurist, advocaat & griffier in dienst van stad Brugge
 2 boeken -> maakte symbiose tussen gewoonte recht (in volkstaal)
en Romeins recht (in Latijn)
 Belangrijke rol id verwetenschappelijking van de rechtstaal
 Gewone mens kennen laten maken met het recht (adhv prenten)
o Gerechtigheidstaferelen (schilderijen, tekeningen …)
 Morele verhalen waarin justitie goed of slecht wordt getoond

,  Formele rechtsbronnen
o Gewoonterecht
o Algemene rechtsbeginselen
In totaal 5 formele rechtsbronnen (waarvan 3
geschreven & 2 ongeschreven)
B. Geschreven bronnen

 Formele rechtsbronnen
o Wet(geving)
 Wetten =/= goede historische bronnen
 Wetten worden gemaakt, maar worden niet altijd toegepast
o Rechtspraak
 = toepassen wet(geving)
 Gaat uit van rechters
 Veel info over recht vroeger (tot zover het opgeschreven werd)
 Steden  hoge verschriftelijkingsgraad
o Info neerschrijven + documenten bijhouden
 Dorpen  lage verschriftelijkingsgraad
o Ongeletterdheid
o Gevolg: weinig info over lokale rechtspraak
o Rechtsleer
 Synoniem: doctrine
 Gaat uit van jurist die info opschrijft
 Telkens maar 1 standpunt/visie
 Rechtstoepassingen
o Neergeschreven in juridische documenten (Bv. Contracten)
 Bv. Geboren worden, testament, bouwvergunning aanvragen
o Rechtstoepassingen ih strafrecht
 Aangifte misdrijf
 Politie: opsporingsonderzoek (olv OM) -> vele geschreven stukken
 Bv. Horen van getuigen, deskundig verslag, PV)

 Gerechtelijk onderzoek (olv onderzoeksrechter)
 Bv. Aanhoudingsbevel, huiszoekingsbevel
 Na onderzoek: zaak komt voor Raadkamer
 Ernstig genoeg om vervolgen
 Voldoende aanwijzingen als 1 of meer mensen schuldig zijn



Deze beslissing = een vonnis (= geschreven document)

 OM -> overgaan tot dagvaarding (geschreven document)
 Kan minnelijke schikking voorstellen (-> geen vervolging, mits
betaling geldsom ; in AR -> compositie)
 Inleidende zitting bij RB ten gronde
 Eventueel uitstel vragen (meer bewijs, beter verweer…)