Thema 7: Personen- en familierecht
Situering: BURGERLIJK RECHT ( = ‘gemeen’ privaatrecht)
Burgerlijk recht
o Personen en -familierecht
o Zaken- of goederenrecht
o Verbintenissen en bijzondere overeenkomsten
o + Buiten burgerlijk wetboek:
Ondernemingsrecht
Arbeidsrecht
Andere
1.De natuurlijke persoon (zie thema 2)
1.1. De staat van de persoon
= Rechtstoestand die de rechten en plichten van een natuurlijke persoon bepaalt
( = RECHTSbekwaamheid en HANDELINGSbekwaamheid)
= Burgerlijke staat / Burgerlijke stand
Staat in de NATIE wordt bepaald door …
o Geslacht (steeds minder belangrijk ; niet langer puur fysiek)
o Leeftijd (en geestestoestand bepaald door wet en rechter)
o Nationaliteit
o Woonplaats
Staat in de FAMILIE wordt bepaald door …
o Afstamming1 tellen in graden van verwantschap
o Burgerlijke staat (aanverwanten2)
1
Ascendenten (afstamming in klimmende lijn ouders, grootouders)
Descendenten (afstamming in dalende lijn kinderen, kleinkinderen)
Bloedverwanten (relatie tussen 2 personen met een gemeenschappelijke voorouder broers, zussen)
2
Verwant zijn door een huwelijk ( schoonmoeder, schoonvader …)
,1.2. Identificatie van de natuurlijke persoon
(NIET MEER d.m.v. het geslacht/gender is veranderbaar)
IDENTITEITSKAART is GEEN authentiek bewijs !!!
Identificatie door middel van …
o Naam
Familienaam
Vroeger: patroniem (familienaam vader)
Nu: vrije keuze (één of beide)
Oneens? alfabetische geordend (moeders naam eerst indien enkel aan
haar zijde)
Alle kinderen zelfde familienaam
Wijzigbaar bij koninklijk besluit mits goede redenen
Voornaam
= vrije keuze ouder(s), mits geen schade (Bv. Bloem Pot = geweigerd)
Wijzigbaar bij ministerieel besluit
o (Burgerlijke) woonplaats
= zetel van vermogen en hoofdverblijf (i.t.t. ‘verblijfplaats’)
= Plaats van inschrijving in het bevolkingsregister (of vreemdelingenregister)
Wijzigingen melden (= strafrechtelijk verplicht)
Juridisch gevolg: hier wordt je geacht te zijn
In principe: vrije keuze van woonplaats (uitgezonderd bv. minderjarige)
Daarnaast ook
Fiscale woonplaats
Sociaalrechtelijk woonplaats
Kieswoonplaats
Gekozen woonplaats
o Gerechtelijke woonplaats (in burgerlijke zaken)
o Conventionele woonplaats
o Nationaliteit
Toegekende nationaliteit
Bv. Op basis van geboorteplaats, afstamming, adoptie
Verworden nationaliteit
D.m.v. nationaliteitsverklaring (mits voldoen voorwaarden)
Kan weer verloren worden
1.3. Bewijs van de staat
Uittreksels van Bevolkingsregister (en vreemdelingenregister)
o Bevat nationaliteit, woonplaats en wettelijke samenwoning
, Uittreksels van Burgerlijke Stand
o Ambtenaar B.S. = burgemeester
o Bevat leeftijd, afstamming en huwelijk
Uittreksels = officiële bewijzen
Raadpleegbaar mits belang
o In principe publiek, maar wegens privacy schriftelijke aanvraag met belang
Enkel wijzigbaar naar rechterlijke tussenkomst 3
In geval van wijzigingen kantmelding4
2.Afstamming, adoptie en voogdij
2.1. Afstamming
Juridische afstamming biologische afstamming (geen juridische gevolgen)
Vaststelling
o Moeder (in principe) zeker
Of erkenning
Of onderzoek moederschap
o Vader indien huwelijk? Afstamming is weerlegbaar vermoeden (binnen termijnen)
Of erkenning
Of vaderschap
Gevolgen
o Naam, nationaliteit, woonplaats, ervan
o Onderhoudsplicht, ouderlijk gezag, alimentatie, opvoeding, opleiding,
vertegenwoordiging
2.2. Adoptie (lezen)
Volle adoptie
o Kind verlaat eigen familie en komt terecht in hele nieuwe familie
o Nieuwe band tussen volledig nieuwe familie en geadopteerde(n)
Gewone adoptie
o Kind van andere familie wordt jouw kind
o Nieuwe band tussen adoptant(en) en geadopteerde(n)
2.3. Voogdij
Ene ouder overleden andere ouder heeft voogdij
Na overlijden beide ouders vrederechter stelt voogd (en toeziende voogd) aan
Voogd
o Persoonlijke taak: vervanging rol ouders, gezag voeren over kind
o Materiële taak: beheren van erfenissen, rekeningen, goederen …
3
Na procedure voor de rechtbank
4
Wijzigingen worden in de marge gezet
Situering: BURGERLIJK RECHT ( = ‘gemeen’ privaatrecht)
Burgerlijk recht
o Personen en -familierecht
o Zaken- of goederenrecht
o Verbintenissen en bijzondere overeenkomsten
o + Buiten burgerlijk wetboek:
Ondernemingsrecht
Arbeidsrecht
Andere
1.De natuurlijke persoon (zie thema 2)
1.1. De staat van de persoon
= Rechtstoestand die de rechten en plichten van een natuurlijke persoon bepaalt
( = RECHTSbekwaamheid en HANDELINGSbekwaamheid)
= Burgerlijke staat / Burgerlijke stand
Staat in de NATIE wordt bepaald door …
o Geslacht (steeds minder belangrijk ; niet langer puur fysiek)
o Leeftijd (en geestestoestand bepaald door wet en rechter)
o Nationaliteit
o Woonplaats
Staat in de FAMILIE wordt bepaald door …
o Afstamming1 tellen in graden van verwantschap
o Burgerlijke staat (aanverwanten2)
1
Ascendenten (afstamming in klimmende lijn ouders, grootouders)
Descendenten (afstamming in dalende lijn kinderen, kleinkinderen)
Bloedverwanten (relatie tussen 2 personen met een gemeenschappelijke voorouder broers, zussen)
2
Verwant zijn door een huwelijk ( schoonmoeder, schoonvader …)
,1.2. Identificatie van de natuurlijke persoon
(NIET MEER d.m.v. het geslacht/gender is veranderbaar)
IDENTITEITSKAART is GEEN authentiek bewijs !!!
Identificatie door middel van …
o Naam
Familienaam
Vroeger: patroniem (familienaam vader)
Nu: vrije keuze (één of beide)
Oneens? alfabetische geordend (moeders naam eerst indien enkel aan
haar zijde)
Alle kinderen zelfde familienaam
Wijzigbaar bij koninklijk besluit mits goede redenen
Voornaam
= vrije keuze ouder(s), mits geen schade (Bv. Bloem Pot = geweigerd)
Wijzigbaar bij ministerieel besluit
o (Burgerlijke) woonplaats
= zetel van vermogen en hoofdverblijf (i.t.t. ‘verblijfplaats’)
= Plaats van inschrijving in het bevolkingsregister (of vreemdelingenregister)
Wijzigingen melden (= strafrechtelijk verplicht)
Juridisch gevolg: hier wordt je geacht te zijn
In principe: vrije keuze van woonplaats (uitgezonderd bv. minderjarige)
Daarnaast ook
Fiscale woonplaats
Sociaalrechtelijk woonplaats
Kieswoonplaats
Gekozen woonplaats
o Gerechtelijke woonplaats (in burgerlijke zaken)
o Conventionele woonplaats
o Nationaliteit
Toegekende nationaliteit
Bv. Op basis van geboorteplaats, afstamming, adoptie
Verworden nationaliteit
D.m.v. nationaliteitsverklaring (mits voldoen voorwaarden)
Kan weer verloren worden
1.3. Bewijs van de staat
Uittreksels van Bevolkingsregister (en vreemdelingenregister)
o Bevat nationaliteit, woonplaats en wettelijke samenwoning
, Uittreksels van Burgerlijke Stand
o Ambtenaar B.S. = burgemeester
o Bevat leeftijd, afstamming en huwelijk
Uittreksels = officiële bewijzen
Raadpleegbaar mits belang
o In principe publiek, maar wegens privacy schriftelijke aanvraag met belang
Enkel wijzigbaar naar rechterlijke tussenkomst 3
In geval van wijzigingen kantmelding4
2.Afstamming, adoptie en voogdij
2.1. Afstamming
Juridische afstamming biologische afstamming (geen juridische gevolgen)
Vaststelling
o Moeder (in principe) zeker
Of erkenning
Of onderzoek moederschap
o Vader indien huwelijk? Afstamming is weerlegbaar vermoeden (binnen termijnen)
Of erkenning
Of vaderschap
Gevolgen
o Naam, nationaliteit, woonplaats, ervan
o Onderhoudsplicht, ouderlijk gezag, alimentatie, opvoeding, opleiding,
vertegenwoordiging
2.2. Adoptie (lezen)
Volle adoptie
o Kind verlaat eigen familie en komt terecht in hele nieuwe familie
o Nieuwe band tussen volledig nieuwe familie en geadopteerde(n)
Gewone adoptie
o Kind van andere familie wordt jouw kind
o Nieuwe band tussen adoptant(en) en geadopteerde(n)
2.3. Voogdij
Ene ouder overleden andere ouder heeft voogdij
Na overlijden beide ouders vrederechter stelt voogd (en toeziende voogd) aan
Voogd
o Persoonlijke taak: vervanging rol ouders, gezag voeren over kind
o Materiële taak: beheren van erfenissen, rekeningen, goederen …
3
Na procedure voor de rechtbank
4
Wijzigingen worden in de marge gezet
