ONDERWIJSKUNDE 2.1 (s)
1. Doelgericht werken in het KOV
1.1 Inleiding
Model van Gelder:
1.2 Ontwikkelingsdoelen in het kleuteronderwijs
Sv begrippen zill bekijken
Eigenschappen generieke doelen
generiek: geven aan waaraan we doorheen de jaren aan werken
uniform geformuleerd: iedereen kleuter en lager gaan uit van dezelfde doelstellingen
breed geformuleerd: breed kijken naar de ontwikkeling van leerlingen ten goede komt.
Beperkt in aantal en hebben betrekking op basiskennis, -vaardigheden, -attitudes en –inzichten
Vormen de rode draad waarlangs leerlingen worden uitgezet die betrekking hebben op de leeftijd van 2,5
tot 12 jaar.
,1.3 Krachtlijnen van het leerconcept van het KOV
1.4 Formuleren van concrete doelstellingen bij activiteiten
o Aantal doelstellingen beperken
o Formuleren vanuit het standpunt van de kleuter
o Concreet observeerbaar formuleren
o Voldoende inhoudelijk specifiek maken
o Als volgt noteren
- Leergebied
- Doel + nummer
- Concrete doelstelling: kleutergedrag en concrete inhoud
2 Inschatten van de beginsituatie
2.1 Inleiding
Kleuters eerst kennen voordat je doelen kan kiezen. Gericht observatie om daar dan rekening mee te
houden in de keuze van je doelen.
Beginsituatie
Kleuters: waar staan ze en wat kunnen ze al
Klas
Schoolsituatie: landelijk, stedelijk,…
Andere betrokkenen
Situationele factoren: seizoenen, feesten, …
Filmpje lieveheersbeestje + toets
Filmpje 4 jarige
Fantasie en humor
Grens beleefdheid
Taalontwikkeling en spreekdurf
Verloop van de dag (structuur)
Samen spelen en leren omgaan met sociale conflicten
o Emotieregulatie: eerst herkennen
Fijne motoriek en oog-hand coördinatie volop in ontwikkeling
Omgaan met zintuigen
Filmpje kleuterdans
Vergelijking groep: lijkt jongste, motorische ontwikkeling nog niet,
Gedrag: spring veel, handen onder oksels ipv heupen, op zichzelf
To do: meer doen, zorgen dat ze de leerkracht beter ziet, moeilijke bewegingen
weglaten, niet te snel overschakelen naar complexe bewegingen, nog niet verder
rond tellen
2.2 observeren van de beginsituatie van de kleuters
, waarnemen Observeren Interpreteren
Onbewust Bewust Betekenis geven aan
Niet doelgericht Doelgericht geobserveerde
Systematisch Antwoord formuleren op
observatievraag
Objectief
Bewust zijn van persoonlijk en
subjectief karakter
+ stappenplan voor participerende observatie
2.2.1 de belangstelling
Info halen: inhoud spel, spontane uitingen, gesprekken tussen kleuters, voorwerpen die ze meebrengen en
wat ze er mee doen.
*peilgesprekje: gesprek met kleuters om te horen in wat ze geïnteresseerd zijn.
2.2.2 het ontwikkelingsniveau
2.2.2.1 hoe kan je als stagiair het ontwikkelingsniveau van je stageklas goed leren kennen?
Participerend observeren
Bevragen bij mentor
2.2.2.2 welke hulpmiddelen kunnen je ondersteunen bij de observatie
Observatie instrumenten: helpen om het proces te bestuderen bij de kleuters en daar conclusies uit
trekken om verdere vragen te formuleren voor nader onderzoek.
2.2.2.3 zone van naaste ontwikkeling
Lev Vygotsky: kinderen leren door samen met volwassenen of leeftijdsgenoten activiteiten te ondernemen.
Volwassenen kunnen ontwikkeling van kinderen stimuleren door hen de juiste hulp te bieden.
Verschillende leerniveaus
o Actuele ontwikkelingsniveau: activiteiten die een kind zelfstandig kan uitvoeren
o Hogere ontwikkelingsniveau: activiteiten die het kind nog niet zelfstandig kan, maar wel wanneer
het sociale ondersteuning krijgt bij de uitvoering ervan.
o Ontologisch veiligheidspatroon: kind kan hat niet en wordt beschadigd
Zone van naaste ontwikkeling: kind aanspreken op een niveau dat buiten zijn bereik ligt. Prikkelen
maar niet frustreren.
Bij elk kind moet je zone van naaste ontwikkeling kennen
2.2.2.4 hulp bij het inschatten van het juiste ontwikkelingsniveau
Cursus psychopedagiek, andere cursussen, ZILL, vak en praktijkbladeren, groei en leerlijnen in de kleuterschool.
Filmpje mindmappen
Sluit aan op het ontwikkelingsniveau:
Goed: je weet wat ze al weten en wat nog niet, visueel, BC uitwerken,
Slecht: miss eerder met beelden
2.2.3 andere elementen van de beginsituatie
klas, schoolsituatie, andere betrokkenen, situationele factoren
Spel nijntje: differentiatie maatregelen
1. Doelgericht werken in het KOV
1.1 Inleiding
Model van Gelder:
1.2 Ontwikkelingsdoelen in het kleuteronderwijs
Sv begrippen zill bekijken
Eigenschappen generieke doelen
generiek: geven aan waaraan we doorheen de jaren aan werken
uniform geformuleerd: iedereen kleuter en lager gaan uit van dezelfde doelstellingen
breed geformuleerd: breed kijken naar de ontwikkeling van leerlingen ten goede komt.
Beperkt in aantal en hebben betrekking op basiskennis, -vaardigheden, -attitudes en –inzichten
Vormen de rode draad waarlangs leerlingen worden uitgezet die betrekking hebben op de leeftijd van 2,5
tot 12 jaar.
,1.3 Krachtlijnen van het leerconcept van het KOV
1.4 Formuleren van concrete doelstellingen bij activiteiten
o Aantal doelstellingen beperken
o Formuleren vanuit het standpunt van de kleuter
o Concreet observeerbaar formuleren
o Voldoende inhoudelijk specifiek maken
o Als volgt noteren
- Leergebied
- Doel + nummer
- Concrete doelstelling: kleutergedrag en concrete inhoud
2 Inschatten van de beginsituatie
2.1 Inleiding
Kleuters eerst kennen voordat je doelen kan kiezen. Gericht observatie om daar dan rekening mee te
houden in de keuze van je doelen.
Beginsituatie
Kleuters: waar staan ze en wat kunnen ze al
Klas
Schoolsituatie: landelijk, stedelijk,…
Andere betrokkenen
Situationele factoren: seizoenen, feesten, …
Filmpje lieveheersbeestje + toets
Filmpje 4 jarige
Fantasie en humor
Grens beleefdheid
Taalontwikkeling en spreekdurf
Verloop van de dag (structuur)
Samen spelen en leren omgaan met sociale conflicten
o Emotieregulatie: eerst herkennen
Fijne motoriek en oog-hand coördinatie volop in ontwikkeling
Omgaan met zintuigen
Filmpje kleuterdans
Vergelijking groep: lijkt jongste, motorische ontwikkeling nog niet,
Gedrag: spring veel, handen onder oksels ipv heupen, op zichzelf
To do: meer doen, zorgen dat ze de leerkracht beter ziet, moeilijke bewegingen
weglaten, niet te snel overschakelen naar complexe bewegingen, nog niet verder
rond tellen
2.2 observeren van de beginsituatie van de kleuters
, waarnemen Observeren Interpreteren
Onbewust Bewust Betekenis geven aan
Niet doelgericht Doelgericht geobserveerde
Systematisch Antwoord formuleren op
observatievraag
Objectief
Bewust zijn van persoonlijk en
subjectief karakter
+ stappenplan voor participerende observatie
2.2.1 de belangstelling
Info halen: inhoud spel, spontane uitingen, gesprekken tussen kleuters, voorwerpen die ze meebrengen en
wat ze er mee doen.
*peilgesprekje: gesprek met kleuters om te horen in wat ze geïnteresseerd zijn.
2.2.2 het ontwikkelingsniveau
2.2.2.1 hoe kan je als stagiair het ontwikkelingsniveau van je stageklas goed leren kennen?
Participerend observeren
Bevragen bij mentor
2.2.2.2 welke hulpmiddelen kunnen je ondersteunen bij de observatie
Observatie instrumenten: helpen om het proces te bestuderen bij de kleuters en daar conclusies uit
trekken om verdere vragen te formuleren voor nader onderzoek.
2.2.2.3 zone van naaste ontwikkeling
Lev Vygotsky: kinderen leren door samen met volwassenen of leeftijdsgenoten activiteiten te ondernemen.
Volwassenen kunnen ontwikkeling van kinderen stimuleren door hen de juiste hulp te bieden.
Verschillende leerniveaus
o Actuele ontwikkelingsniveau: activiteiten die een kind zelfstandig kan uitvoeren
o Hogere ontwikkelingsniveau: activiteiten die het kind nog niet zelfstandig kan, maar wel wanneer
het sociale ondersteuning krijgt bij de uitvoering ervan.
o Ontologisch veiligheidspatroon: kind kan hat niet en wordt beschadigd
Zone van naaste ontwikkeling: kind aanspreken op een niveau dat buiten zijn bereik ligt. Prikkelen
maar niet frustreren.
Bij elk kind moet je zone van naaste ontwikkeling kennen
2.2.2.4 hulp bij het inschatten van het juiste ontwikkelingsniveau
Cursus psychopedagiek, andere cursussen, ZILL, vak en praktijkbladeren, groei en leerlijnen in de kleuterschool.
Filmpje mindmappen
Sluit aan op het ontwikkelingsniveau:
Goed: je weet wat ze al weten en wat nog niet, visueel, BC uitwerken,
Slecht: miss eerder met beelden
2.2.3 andere elementen van de beginsituatie
klas, schoolsituatie, andere betrokkenen, situationele factoren
Spel nijntje: differentiatie maatregelen
