WORTEL:
-ALGEMEEN
functies
-verankering
-water- en nutriëntenopname
-interactie met bacteriën en schimmels
-voorraadfunctie
-syntheseplaats cytokinine
o plantenhormoon
o wordt via xyleem naar de bovengrondse plantdelen vervoerd
o reguleert vorming nieuw weefsel
o bovengrondse groei wordt afgestemd op absorptiecapaciteit wortelstelsel
-UITWENDIGE MORFOLOGIE
calyptra
= wortelmutsje
-bescherming wanneer wortel doorheen bodem groeit
gladde zone
-zone van celdeling- en strekking
wortelharenzone
-epidermale cellen groeien uit tot wortelhaartjes (vergroten absorptieoppervlak )
-sterven snel af
verkurkte zone (=exodermis)
-na afsterven wortelhaartjes
-verkurken van subepidermale laag (=afzetting suberine)
wortelhals
-overgang naar de stengel (=hypocotyl)
wortelstelsels
-allorhizie
o hoofdwortel (groei= ↕ ) met zijwortels (=laterale wortels) (groei= ↔ )
o voorkomen: dicotylen
o bv: penwortel (weinig vertakte hoofdwortel die blijft verdikken)
-homorhizie
o hoofdwortels sterven snel af na kieming
o bijwortels (=adventief wortels)
o voorkomen: monocotylen
toepassing: agroforestry
o bomen worden gecombineerd met veeteelt of landbouwgewassen
o boomwortels ontwikkelen zich dieper dan de gewasworteling
o geen oppervlakkige benutting van de bodem
o verlies nutriënten wordt beperkt
-METAMORFOSEN VAN DE WORTEL
Wortelknol:
= opgezwollen zij-/ bijwortels door aanwezigheid extra
reserveweefsel
-geslachtelijke voortplanting
Allogene wortelknol:
-ontstaan door externe factoren
1
, Luchtwortels:
-voorkomen: epifyten (=organismen die op levende planten
groeien zonder hieraan voedsel te onttrekken
-velamen:
meerlagig epidermis
opslagplaats voor water
bijdrage fotosynthese
vochtig (=groene kleur door reflectie chlorofyl), droog (= witte
kleur)
kweek orchideeën in doorzichtige potten
Assimilerende wortels:
= vebrede, bladachtige luchtwortels
-voorkomen: plantsoorten waarvan blad- en stengeloppervlak
gereduceerd zijn
Plankwortels:
= asymmetrische uitgroeiing van horizontale bijwortels
-verhogen steunvlak
-bieden meer weerstand
-voorkomen: tropische bomen
Steltwortels:
= ontwikkelen vanuit stengelknoppen
-geven extra steun
-voorkomen: mangroves, moerassen, maïs
Ademwortels:
= opwaartse uitrgoeiing van wortels (= negatief geotropisch)
= pneumatoforern (O2 nodig voor respiratie)
Steunwortels:
= uitgroeiingen uit horizontale takken
-bieden ondersteuning
-vorm van luchtwortels
Haustoriën:
= zuigwortels
-dringen X en/of Fl binnen van gastheer
-voorkomen: parasitair levende planten
2
-ALGEMEEN
functies
-verankering
-water- en nutriëntenopname
-interactie met bacteriën en schimmels
-voorraadfunctie
-syntheseplaats cytokinine
o plantenhormoon
o wordt via xyleem naar de bovengrondse plantdelen vervoerd
o reguleert vorming nieuw weefsel
o bovengrondse groei wordt afgestemd op absorptiecapaciteit wortelstelsel
-UITWENDIGE MORFOLOGIE
calyptra
= wortelmutsje
-bescherming wanneer wortel doorheen bodem groeit
gladde zone
-zone van celdeling- en strekking
wortelharenzone
-epidermale cellen groeien uit tot wortelhaartjes (vergroten absorptieoppervlak )
-sterven snel af
verkurkte zone (=exodermis)
-na afsterven wortelhaartjes
-verkurken van subepidermale laag (=afzetting suberine)
wortelhals
-overgang naar de stengel (=hypocotyl)
wortelstelsels
-allorhizie
o hoofdwortel (groei= ↕ ) met zijwortels (=laterale wortels) (groei= ↔ )
o voorkomen: dicotylen
o bv: penwortel (weinig vertakte hoofdwortel die blijft verdikken)
-homorhizie
o hoofdwortels sterven snel af na kieming
o bijwortels (=adventief wortels)
o voorkomen: monocotylen
toepassing: agroforestry
o bomen worden gecombineerd met veeteelt of landbouwgewassen
o boomwortels ontwikkelen zich dieper dan de gewasworteling
o geen oppervlakkige benutting van de bodem
o verlies nutriënten wordt beperkt
-METAMORFOSEN VAN DE WORTEL
Wortelknol:
= opgezwollen zij-/ bijwortels door aanwezigheid extra
reserveweefsel
-geslachtelijke voortplanting
Allogene wortelknol:
-ontstaan door externe factoren
1
, Luchtwortels:
-voorkomen: epifyten (=organismen die op levende planten
groeien zonder hieraan voedsel te onttrekken
-velamen:
meerlagig epidermis
opslagplaats voor water
bijdrage fotosynthese
vochtig (=groene kleur door reflectie chlorofyl), droog (= witte
kleur)
kweek orchideeën in doorzichtige potten
Assimilerende wortels:
= vebrede, bladachtige luchtwortels
-voorkomen: plantsoorten waarvan blad- en stengeloppervlak
gereduceerd zijn
Plankwortels:
= asymmetrische uitgroeiing van horizontale bijwortels
-verhogen steunvlak
-bieden meer weerstand
-voorkomen: tropische bomen
Steltwortels:
= ontwikkelen vanuit stengelknoppen
-geven extra steun
-voorkomen: mangroves, moerassen, maïs
Ademwortels:
= opwaartse uitrgoeiing van wortels (= negatief geotropisch)
= pneumatoforern (O2 nodig voor respiratie)
Steunwortels:
= uitgroeiingen uit horizontale takken
-bieden ondersteuning
-vorm van luchtwortels
Haustoriën:
= zuigwortels
-dringen X en/of Fl binnen van gastheer
-voorkomen: parasitair levende planten
2
