Psychopedagogiek Samenvatting
Inhoudsopgave
H1: Gedraag je een beetje ..................................................................................................................................... 3
1. Gedrag bekeken vanuit de psychologie als wetenschap ......................................................................................... 3
1.1 Een stukje geschiedenis van de psychologie .................................................................................................... 3
1.2 Het onderzoeksobject ..................................................................................................................................... 3
1.3 Wat is gedrag? ................................................................................................................................................ 3
1.4 Waardoor wordt gedrag bepaald? .................................................................................................................... 3
2. Neurowetenschap is ‘in’ ....................................................................................................................................... 4
H2: Een blik op ontwikkeling ................................................................................................................................. 6
1. Basisprincipes van ontwikkeling ........................................................................................................................... 6
2. Ontwikkelingsinvloeden: aanleg, milieu en zelfbepaling.......................................................................................... 7
H3: De cognitieve ontwikkeling ............................................................................................................................. 8
1. De denkontwikkeling volgens Piaget ...................................................................................................................... 8
1.1 De motor van de denkontwikkeling .................................................................................................................. 8
H4: De peuter (1,5 – 3) ........................................................................................................................................... 9
1. De lichamelijke ontwikkeling ................................................................................................................................. 9
2. Motorische ontwikkeling ....................................................................................................................................... 9
3. Perceptuele ontwikkeling peuter en kleuter ........................................................................................................... 9
4. Cognitieve ontwikkeling peuter en kleuter .............................................................................................................. 9
5. Taalontwikkeling ................................................................................................................................................. 10
6. Persoonlijkheidsontwikkeling ............................................................................................................................... 10
7. Morele ontwikkeling ............................................................................................................................................ 10
8. Spelontwikkeling ................................................................................................................................................. 11
H5: De kleuter .................................................................................................................................................... 12
1. Lichamelijke ontwikkeling .................................................................................................................................... 12
2. Motorische ontwikkeling ...................................................................................................................................... 12
3. Tekenontwikkeling ............................................................................................................................................... 12
4. Perceptuele ontwikkeling..................................................................................................................................... 12
5. Cognitieve ontwikkeling ....................................................................................................................................... 12
6. Taalontwikkeling ................................................................................................................................................. 13
7. sociaal-emotionele ontwikkeling.......................................................................................................................... 13
8. Persoonlijkheidsontwikkeling ............................................................................................................................... 13
9. Morele ontwikkeling ............................................................................................................................................ 14
10. Spelontwikkeling ............................................................................................................................................... 14
H6: Het lagereschoolkind (6 – 12) ........................................................................................................................ 15
1. Lichamelijke ontwikkeling .................................................................................................................................... 15
2. Motorische ontwikkeling ...................................................................................................................................... 15
3. Perceptuele ontwikkeling..................................................................................................................................... 15
4. Cognitieve ontwikkeling ....................................................................................................................................... 15
1
, 5. Taalontwikkeling ................................................................................................................................................. 16
6. Sociaal- emotionele ontwikkeling......................................................................................................................... 16
7. Seksuele ontwikkeling ......................................................................................................................................... 16
8. Persoonlijkheidsontwikkeling ............................................................................................................................... 17
9. Morele ontwikkeling ............................................................................................................................................ 17
10. Spelontwikkeling ............................................................................................................................................... 17
11. Tekenontwikkeling ............................................................................................................................................. 17
H7: De adolescent (12 – 18) ................................................................................................................................. 18
1. Lichamelijke ontwikkeling .................................................................................................................................... 18
2. Motorische ontwikkeling ...................................................................................................................................... 18
3. Perceptuele ontwikkeling..................................................................................................................................... 18
4. Cognitieve ontwikkeling ....................................................................................................................................... 19
5. Taalontwikkeling ................................................................................................................................................. 19
6. Sociaal – emotionele ontwikkeling ....................................................................................................................... 19
7. Persoonlijkheidsontwikkeling ............................................................................................................................... 20
8. Morele ontwikkeling ............................................................................................................................................ 21
9. Spelontwikkeling ................................................................................................................................................. 21
10. Tekenontwikkeling ............................................................................................................................................. 22
11. Indien de ontwikkeling anders loopt ................................................................................................................... 22
2
, H1: Gedraag je een beetje
1. Gedrag bekeken vanuit de psychologie als wetenschap
1.1 Een stukje geschiedenis van de psychologie
Wilhem Wundt richtte in 1879 het eerste psychologisch labo op in Leipzig, hij noemde het de geboorte van de
psychologie.
Hij gebruikte de introspectieve methode:
- Beschrijven van innerlijke ervaringen
- Onderzoek naar het functioneren van het bewustzijn
- Proberen om de basis van het menselijk gedrag vast te leggen
= De start van de psychologie als wetenschappelijk discipline
Verdere evolutie:
- Industriële revolutie:
o Nood aan geschoold personeel
o Sociale en psychische ellende die verholpen moest worden.
- WOI:
o Vergrootte nood aan psychologen
o Oorlogsvoering technieken
Deze zijn doortrokken in alle domeinen van het leven.
1.2 Het onderzoeksobject
Het onderzoeksobject van de psychologie kan zowel heel algemeen als zeer specifiek zijn.
- Zorgt voor vele verschillende benaderingen, maar er zijn ook eclectische benaderingen (deze brengen
veel ideeën uit diverse banderingen samen)
Psychologie: de wetenschap van het menselijk gedrag en mentale processen.
Ontwikkelingspsychologie: veranderingen in de organismen van het gedrag en mentaal gedurende de
menselijke levensloop.
1.3 Wat is gedrag?
Gedrag:
- Uitwendig waarneembaar gedrag: de beweging die uitwendig waarneembaar is.
- Innerlijk gedrag:
o Fysiologisch gedrag: alle biochemische en elektrische activiteiten die in het lichaam
plaatsvinden zoals bij stress slaagt mijn hart sneller.
o Mentale processen: gedragingen van de geest (de psyche), enkel door onszelf observeer baar
zoals gevoelens, verlangens, voornemens, …
Het menselijk gedrag is niet altijd waarneembaar. Het uitwendig waarneembaar gedrag kan het inwendig gedrag
wel beter helpen vatten. Uitwendige en inwendige gedragingen zijn voortdurend in wisselwerking met elkaar.
1.4 Waardoor wordt gedrag bepaald?
Gedragsmogelijkheden worden vooral bepaald door onze biologische basis (genetica), maar ook door
uitwendige factoren (de sociale omgeving). Hierdoor hebben we vaak onze eigen voorkeuren en gerichtheden.
3
Inhoudsopgave
H1: Gedraag je een beetje ..................................................................................................................................... 3
1. Gedrag bekeken vanuit de psychologie als wetenschap ......................................................................................... 3
1.1 Een stukje geschiedenis van de psychologie .................................................................................................... 3
1.2 Het onderzoeksobject ..................................................................................................................................... 3
1.3 Wat is gedrag? ................................................................................................................................................ 3
1.4 Waardoor wordt gedrag bepaald? .................................................................................................................... 3
2. Neurowetenschap is ‘in’ ....................................................................................................................................... 4
H2: Een blik op ontwikkeling ................................................................................................................................. 6
1. Basisprincipes van ontwikkeling ........................................................................................................................... 6
2. Ontwikkelingsinvloeden: aanleg, milieu en zelfbepaling.......................................................................................... 7
H3: De cognitieve ontwikkeling ............................................................................................................................. 8
1. De denkontwikkeling volgens Piaget ...................................................................................................................... 8
1.1 De motor van de denkontwikkeling .................................................................................................................. 8
H4: De peuter (1,5 – 3) ........................................................................................................................................... 9
1. De lichamelijke ontwikkeling ................................................................................................................................. 9
2. Motorische ontwikkeling ....................................................................................................................................... 9
3. Perceptuele ontwikkeling peuter en kleuter ........................................................................................................... 9
4. Cognitieve ontwikkeling peuter en kleuter .............................................................................................................. 9
5. Taalontwikkeling ................................................................................................................................................. 10
6. Persoonlijkheidsontwikkeling ............................................................................................................................... 10
7. Morele ontwikkeling ............................................................................................................................................ 10
8. Spelontwikkeling ................................................................................................................................................. 11
H5: De kleuter .................................................................................................................................................... 12
1. Lichamelijke ontwikkeling .................................................................................................................................... 12
2. Motorische ontwikkeling ...................................................................................................................................... 12
3. Tekenontwikkeling ............................................................................................................................................... 12
4. Perceptuele ontwikkeling..................................................................................................................................... 12
5. Cognitieve ontwikkeling ....................................................................................................................................... 12
6. Taalontwikkeling ................................................................................................................................................. 13
7. sociaal-emotionele ontwikkeling.......................................................................................................................... 13
8. Persoonlijkheidsontwikkeling ............................................................................................................................... 13
9. Morele ontwikkeling ............................................................................................................................................ 14
10. Spelontwikkeling ............................................................................................................................................... 14
H6: Het lagereschoolkind (6 – 12) ........................................................................................................................ 15
1. Lichamelijke ontwikkeling .................................................................................................................................... 15
2. Motorische ontwikkeling ...................................................................................................................................... 15
3. Perceptuele ontwikkeling..................................................................................................................................... 15
4. Cognitieve ontwikkeling ....................................................................................................................................... 15
1
, 5. Taalontwikkeling ................................................................................................................................................. 16
6. Sociaal- emotionele ontwikkeling......................................................................................................................... 16
7. Seksuele ontwikkeling ......................................................................................................................................... 16
8. Persoonlijkheidsontwikkeling ............................................................................................................................... 17
9. Morele ontwikkeling ............................................................................................................................................ 17
10. Spelontwikkeling ............................................................................................................................................... 17
11. Tekenontwikkeling ............................................................................................................................................. 17
H7: De adolescent (12 – 18) ................................................................................................................................. 18
1. Lichamelijke ontwikkeling .................................................................................................................................... 18
2. Motorische ontwikkeling ...................................................................................................................................... 18
3. Perceptuele ontwikkeling..................................................................................................................................... 18
4. Cognitieve ontwikkeling ....................................................................................................................................... 19
5. Taalontwikkeling ................................................................................................................................................. 19
6. Sociaal – emotionele ontwikkeling ....................................................................................................................... 19
7. Persoonlijkheidsontwikkeling ............................................................................................................................... 20
8. Morele ontwikkeling ............................................................................................................................................ 21
9. Spelontwikkeling ................................................................................................................................................. 21
10. Tekenontwikkeling ............................................................................................................................................. 22
11. Indien de ontwikkeling anders loopt ................................................................................................................... 22
2
, H1: Gedraag je een beetje
1. Gedrag bekeken vanuit de psychologie als wetenschap
1.1 Een stukje geschiedenis van de psychologie
Wilhem Wundt richtte in 1879 het eerste psychologisch labo op in Leipzig, hij noemde het de geboorte van de
psychologie.
Hij gebruikte de introspectieve methode:
- Beschrijven van innerlijke ervaringen
- Onderzoek naar het functioneren van het bewustzijn
- Proberen om de basis van het menselijk gedrag vast te leggen
= De start van de psychologie als wetenschappelijk discipline
Verdere evolutie:
- Industriële revolutie:
o Nood aan geschoold personeel
o Sociale en psychische ellende die verholpen moest worden.
- WOI:
o Vergrootte nood aan psychologen
o Oorlogsvoering technieken
Deze zijn doortrokken in alle domeinen van het leven.
1.2 Het onderzoeksobject
Het onderzoeksobject van de psychologie kan zowel heel algemeen als zeer specifiek zijn.
- Zorgt voor vele verschillende benaderingen, maar er zijn ook eclectische benaderingen (deze brengen
veel ideeën uit diverse banderingen samen)
Psychologie: de wetenschap van het menselijk gedrag en mentale processen.
Ontwikkelingspsychologie: veranderingen in de organismen van het gedrag en mentaal gedurende de
menselijke levensloop.
1.3 Wat is gedrag?
Gedrag:
- Uitwendig waarneembaar gedrag: de beweging die uitwendig waarneembaar is.
- Innerlijk gedrag:
o Fysiologisch gedrag: alle biochemische en elektrische activiteiten die in het lichaam
plaatsvinden zoals bij stress slaagt mijn hart sneller.
o Mentale processen: gedragingen van de geest (de psyche), enkel door onszelf observeer baar
zoals gevoelens, verlangens, voornemens, …
Het menselijk gedrag is niet altijd waarneembaar. Het uitwendig waarneembaar gedrag kan het inwendig gedrag
wel beter helpen vatten. Uitwendige en inwendige gedragingen zijn voortdurend in wisselwerking met elkaar.
1.4 Waardoor wordt gedrag bepaald?
Gedragsmogelijkheden worden vooral bepaald door onze biologische basis (genetica), maar ook door
uitwendige factoren (de sociale omgeving). Hierdoor hebben we vaak onze eigen voorkeuren en gerichtheden.
3
