Anatomie blok A, leerjaar 2
Samenvatting alle hoofdstukken
Hoofdstuk 1
Een irismelanoom is een kwaadaardige vorm van kanker die niet alleen in de iris kan
ontstaan, maar ook in het corpus ciliare en de choroidea. Een moedervlekje kan onschuldig
zijn, maar deze kan ook veranderen in een melanoom.
Benigne naevi (goedaardig), dysplastische naevi (onrustig), radiale groeifase, verticale
groeifase, metastase melanoom (uitzaaiing).
Hypopyon is een ophoping van ontstekingscellen die je bij bijvoorbeeld een uveïtis kan
hebben.
Etiologie is de oorzaak van een pathologie:
Fysisch, biologisch, genetisch, chemisch, voeding, metabolisme, structureel en cellulair.
In een normale cel vindt DNA replicatie plaats en vervolgens worden er nieuwe eiwitten
gemaakt en kunnen nieuwe cellen gemaakt worden.
Als het lichaam wil dat er ergens gegroeid gaat worden, dan worden groeihormonen naar de
receptor op een cel gezet. Ze komen binnen. Adenylaatcyclase moet aan staan hiervoor.
Een proto-oncogeen is een cel die als normale functie cel proliferatie en overleving heeft. Als
deze een klap krijgt door roken of UV straling, dan kan er een mutatie optreden in het DNA
waardoor er verkeerde eiwitten gemaakt worden en de nieuwe cellen hebben allemaal de
verkeerde eiwitten en DNA. Er kan enkele- of dubbele streng breuk optreden in het DNA of
puntmutatie.
Proto-oncogeen verandert in oncogeen en adenylaatcyclase en de receptor blijven
voortdurend aan staan zodat de cel blijft delen. Een oncogeen kan een voorloper zijn op
kanker.
FAS is een congenitale aandoening genaamd foetaal alcohol syndroom. De moeder heeft
alcohol gedronken tijdens de zwangerschap en het kind heeft nog geen enzymen in het
lichaam om dit af te breken. Dit kan complicaties geven.
Andere dingen die congenitale aandoeningen met zich meebrengen zijn medicijngebruik,
zuurstoftekort, vitamine tekort of een trauma.
Het oog kan ernstige abnormaliteiten krijgen tussen de 3 en 8 weken en de hersenen tussen
de 3 en 16 weken.
Teratogenese is monster voortbrengend. Alcohol is een teratogeen.
Bij de ziekte van Stargardt is er een defect gen genaamd ABCA4. Hierdoor kan vitamine A,
wat gebruikt wordt voor het opvouwen van trans-retinal naar 11-cis-retinal, niet worden
gerecycled in de RPE laag. Het materiaal is toxisch waardoor fotoreceptoren, voornamelijk
kegeltjes, afsterven rondom de macula. Iemand kan Bull´s Eye Maculopathie krijgen.
1
,Hoofdstuk 2
Micro-organismen zijn levende organismen die niet zijn waar te nemen met het blote oog.
Voorbeelden zijn bacteriën, protozoen, algen en fungi. Niet levende micro-organismen zijn
virussen en prionen.
Iets wordt pas een infectie genoemd als bacteriën van bijvoorbeeld besmette kip in het
lichaam komen en zich gaan vermenigvuldigen.
Parasitisme = jij wordt ziek door een micro-organisme.
Mutualisme = jij profiteert van een micro-organisme en deze profiteert van jou.
Commensalisme = jij profiteert van een micro-organisme en deze ondervindt hier geen
problemen van.
Commensalen zijn bacteriën die van nature in en rondom ons lichaam aanwezig zijn. Hun
functies zijn beschermende-, structurele- en metabole functie. Commensalen zijn aanwezig
voor onze specifieke afweer en niet-specifieke afweer.
Cellulitis (medisch) is een ontsteking van de dieper gelegen bindweefsel lagen. Hierbij
ontstaat een ontstekingsreactie.
Preseptale/periorbitale cellulitis = een ontsteking van de oogleden door bijvoorbeeld een
hordeolum of blefaritis. Niet ernstig.
Orbitale cellulitis = een ontsteking van de gehele achterste oogkas door bijvoorbeeld
sinusitis. Hierbij is de neusbijholte ontstoken waardoor er een botje kan breken. Dit is de
lamina papyracea van het os ethmoidale. Commensalen van de sinus komen gemakkelijk in
de oogholte terecht waardoor een ontstekingsreactie zal ontstaan. Dit is ernstig en kan sinus
cavernosus of hersenvliesontstekingen tot gevolg hebben. Bij orbitale cellulitis krijg je
proptosis maar er is niks aan de hand met de motiliteit.
Uit de arteriën lekt plasma exsudaat en er wordt door de venen en lymfen ook weer plasma
exsudaat opgenomen.
Transsudaat → er gaat meer plasma exsudaat eruit dan dat er weer wordt opgenomen. Dit
kan komen door een tekort aan eiwitten of een hoge bloeddruk. Er kan oedeem ontstaan.
Exsudaat → naast vocht lekken er ook eiwitten uit de capillairen. De reactie van het lichaam
is dat er vasodilatatie plaatsvindt en de permeabiliteit van de wanden wordt hoger. Er zal
een migratie van witte bloedcellen naar het ontstekingsgebied plaatsvinden.
Purulent exsudaat = pus
Catarrhal exudaat = snot
Fibrineus exsudaat = chemose van de conjunctiva
CRP zit in het bloed als er ergens in het lichaam een ontsteking zit. CRP wordt door de lever
aangemaakt als reactie op een ontsteking of een infectie. Een verhoogde CRP waarde in het
bloed kan worden vastgesteld door bloed te prikken.
Wondgenezing: hemostase, inflammatie, regeneratie (proliferatie en epithelisatie) &
hermodellering.
Genezing per primam, genezing per secundam & regeneratieve wondgenezing.
Atrofische littekens, hypertrofische littekens & keloïd littekens.
2
, Wanneer de cornea beschadigd is komt er eerst cytokine vrij en dit zorgt ervoor dat
keratocyt verandert in fibroblast en vervolgens differentieert deze in myofibroblast voor
reparatie van de cornea. Vervolgens vindt apoptose plaats.
Stamcellen migreren vanuit de limbus naar de cornea zodat een ernstige beschadiging na
maanden kan herstellen. Als iemand zuur in het oog heeft gehad zijn ook de stamcellen niet
aanwezig waardoor er geen herstel kan komen.
Hoofdstuk 3
Ophthalmia neonatorum is een oogontsteking bij pasgeboren baby´s wat wordt veroorzaakt
door een besmetting van bacteriën van bijvoorbeeld chlamydia of gonorroe.
Transmissie van bacteriën kan via voedsel, water, slijmvliezen, injectie naalden & de
luchtwegen.
Neutrofiele granulocyten kunnen bacteriën uit ons lichaam verwijderen. Antibiotica kunnen
de witte bloedcellen hierbij een handje helpen. De functies van antibiotica zijn:
● Verstoren membraanfunctie → bacteriën bevatten een extra wand genaamd
peptidoglycaan en deze wordt door antibiotica kapot gemaakt.
● Verstoren DNA synthese
● Verstoren proteïne synthese → ribosomen van bacteriën bevatten 70s prokaryoten
en ribosomen van normale cellen 80s eukaryoten. Antibiotica werkt tegen de 70s
prokaryoten.
● Verstoren celwandsynthese
● Verstoren metabolisme → antibiotica gaat op een enzym zitten zodat de substraten
niet meer passen en er geen eindproducten gemaakt kunnen worden (competitieve
remming)
Mechanismen met een genetische basis die bacteriën kunnen gebruiken wanneer ze
resistent zijn geworden door een mutatie: knippen, wegpompen & muteren.
Mutatie kan plaatsvinden door een klap op de cel.
Cellen kunnen DNA (en dus ook resistent DNA) doorgeven aan andere cellen d.m.v.:
- Natuurlijke transformatie
- Transductie
- Conjugatie
Een voorbeeld van een nosocomiale infectie (ziekenhuisinfectie) is MRSA en deze is
multiresistent.
Er zijn drie stoornissen van het immuunsysteem: deficiënties, auto-immuunziekten en
allergieën.
Iemand is immuun-gecompromitteerd als het immuunsysteem niet volledig functioneert. Er
vindt geen communicatie plaats tussen de T-helper cellen B-lymfocyten door een defecte
receptor op de B-lymfocyt. Hierbij werkt de niet-specifieke afweer nog wel maar de
specifieke afweer niet meer.
3
Samenvatting alle hoofdstukken
Hoofdstuk 1
Een irismelanoom is een kwaadaardige vorm van kanker die niet alleen in de iris kan
ontstaan, maar ook in het corpus ciliare en de choroidea. Een moedervlekje kan onschuldig
zijn, maar deze kan ook veranderen in een melanoom.
Benigne naevi (goedaardig), dysplastische naevi (onrustig), radiale groeifase, verticale
groeifase, metastase melanoom (uitzaaiing).
Hypopyon is een ophoping van ontstekingscellen die je bij bijvoorbeeld een uveïtis kan
hebben.
Etiologie is de oorzaak van een pathologie:
Fysisch, biologisch, genetisch, chemisch, voeding, metabolisme, structureel en cellulair.
In een normale cel vindt DNA replicatie plaats en vervolgens worden er nieuwe eiwitten
gemaakt en kunnen nieuwe cellen gemaakt worden.
Als het lichaam wil dat er ergens gegroeid gaat worden, dan worden groeihormonen naar de
receptor op een cel gezet. Ze komen binnen. Adenylaatcyclase moet aan staan hiervoor.
Een proto-oncogeen is een cel die als normale functie cel proliferatie en overleving heeft. Als
deze een klap krijgt door roken of UV straling, dan kan er een mutatie optreden in het DNA
waardoor er verkeerde eiwitten gemaakt worden en de nieuwe cellen hebben allemaal de
verkeerde eiwitten en DNA. Er kan enkele- of dubbele streng breuk optreden in het DNA of
puntmutatie.
Proto-oncogeen verandert in oncogeen en adenylaatcyclase en de receptor blijven
voortdurend aan staan zodat de cel blijft delen. Een oncogeen kan een voorloper zijn op
kanker.
FAS is een congenitale aandoening genaamd foetaal alcohol syndroom. De moeder heeft
alcohol gedronken tijdens de zwangerschap en het kind heeft nog geen enzymen in het
lichaam om dit af te breken. Dit kan complicaties geven.
Andere dingen die congenitale aandoeningen met zich meebrengen zijn medicijngebruik,
zuurstoftekort, vitamine tekort of een trauma.
Het oog kan ernstige abnormaliteiten krijgen tussen de 3 en 8 weken en de hersenen tussen
de 3 en 16 weken.
Teratogenese is monster voortbrengend. Alcohol is een teratogeen.
Bij de ziekte van Stargardt is er een defect gen genaamd ABCA4. Hierdoor kan vitamine A,
wat gebruikt wordt voor het opvouwen van trans-retinal naar 11-cis-retinal, niet worden
gerecycled in de RPE laag. Het materiaal is toxisch waardoor fotoreceptoren, voornamelijk
kegeltjes, afsterven rondom de macula. Iemand kan Bull´s Eye Maculopathie krijgen.
1
,Hoofdstuk 2
Micro-organismen zijn levende organismen die niet zijn waar te nemen met het blote oog.
Voorbeelden zijn bacteriën, protozoen, algen en fungi. Niet levende micro-organismen zijn
virussen en prionen.
Iets wordt pas een infectie genoemd als bacteriën van bijvoorbeeld besmette kip in het
lichaam komen en zich gaan vermenigvuldigen.
Parasitisme = jij wordt ziek door een micro-organisme.
Mutualisme = jij profiteert van een micro-organisme en deze profiteert van jou.
Commensalisme = jij profiteert van een micro-organisme en deze ondervindt hier geen
problemen van.
Commensalen zijn bacteriën die van nature in en rondom ons lichaam aanwezig zijn. Hun
functies zijn beschermende-, structurele- en metabole functie. Commensalen zijn aanwezig
voor onze specifieke afweer en niet-specifieke afweer.
Cellulitis (medisch) is een ontsteking van de dieper gelegen bindweefsel lagen. Hierbij
ontstaat een ontstekingsreactie.
Preseptale/periorbitale cellulitis = een ontsteking van de oogleden door bijvoorbeeld een
hordeolum of blefaritis. Niet ernstig.
Orbitale cellulitis = een ontsteking van de gehele achterste oogkas door bijvoorbeeld
sinusitis. Hierbij is de neusbijholte ontstoken waardoor er een botje kan breken. Dit is de
lamina papyracea van het os ethmoidale. Commensalen van de sinus komen gemakkelijk in
de oogholte terecht waardoor een ontstekingsreactie zal ontstaan. Dit is ernstig en kan sinus
cavernosus of hersenvliesontstekingen tot gevolg hebben. Bij orbitale cellulitis krijg je
proptosis maar er is niks aan de hand met de motiliteit.
Uit de arteriën lekt plasma exsudaat en er wordt door de venen en lymfen ook weer plasma
exsudaat opgenomen.
Transsudaat → er gaat meer plasma exsudaat eruit dan dat er weer wordt opgenomen. Dit
kan komen door een tekort aan eiwitten of een hoge bloeddruk. Er kan oedeem ontstaan.
Exsudaat → naast vocht lekken er ook eiwitten uit de capillairen. De reactie van het lichaam
is dat er vasodilatatie plaatsvindt en de permeabiliteit van de wanden wordt hoger. Er zal
een migratie van witte bloedcellen naar het ontstekingsgebied plaatsvinden.
Purulent exsudaat = pus
Catarrhal exudaat = snot
Fibrineus exsudaat = chemose van de conjunctiva
CRP zit in het bloed als er ergens in het lichaam een ontsteking zit. CRP wordt door de lever
aangemaakt als reactie op een ontsteking of een infectie. Een verhoogde CRP waarde in het
bloed kan worden vastgesteld door bloed te prikken.
Wondgenezing: hemostase, inflammatie, regeneratie (proliferatie en epithelisatie) &
hermodellering.
Genezing per primam, genezing per secundam & regeneratieve wondgenezing.
Atrofische littekens, hypertrofische littekens & keloïd littekens.
2
, Wanneer de cornea beschadigd is komt er eerst cytokine vrij en dit zorgt ervoor dat
keratocyt verandert in fibroblast en vervolgens differentieert deze in myofibroblast voor
reparatie van de cornea. Vervolgens vindt apoptose plaats.
Stamcellen migreren vanuit de limbus naar de cornea zodat een ernstige beschadiging na
maanden kan herstellen. Als iemand zuur in het oog heeft gehad zijn ook de stamcellen niet
aanwezig waardoor er geen herstel kan komen.
Hoofdstuk 3
Ophthalmia neonatorum is een oogontsteking bij pasgeboren baby´s wat wordt veroorzaakt
door een besmetting van bacteriën van bijvoorbeeld chlamydia of gonorroe.
Transmissie van bacteriën kan via voedsel, water, slijmvliezen, injectie naalden & de
luchtwegen.
Neutrofiele granulocyten kunnen bacteriën uit ons lichaam verwijderen. Antibiotica kunnen
de witte bloedcellen hierbij een handje helpen. De functies van antibiotica zijn:
● Verstoren membraanfunctie → bacteriën bevatten een extra wand genaamd
peptidoglycaan en deze wordt door antibiotica kapot gemaakt.
● Verstoren DNA synthese
● Verstoren proteïne synthese → ribosomen van bacteriën bevatten 70s prokaryoten
en ribosomen van normale cellen 80s eukaryoten. Antibiotica werkt tegen de 70s
prokaryoten.
● Verstoren celwandsynthese
● Verstoren metabolisme → antibiotica gaat op een enzym zitten zodat de substraten
niet meer passen en er geen eindproducten gemaakt kunnen worden (competitieve
remming)
Mechanismen met een genetische basis die bacteriën kunnen gebruiken wanneer ze
resistent zijn geworden door een mutatie: knippen, wegpompen & muteren.
Mutatie kan plaatsvinden door een klap op de cel.
Cellen kunnen DNA (en dus ook resistent DNA) doorgeven aan andere cellen d.m.v.:
- Natuurlijke transformatie
- Transductie
- Conjugatie
Een voorbeeld van een nosocomiale infectie (ziekenhuisinfectie) is MRSA en deze is
multiresistent.
Er zijn drie stoornissen van het immuunsysteem: deficiënties, auto-immuunziekten en
allergieën.
Iemand is immuun-gecompromitteerd als het immuunsysteem niet volledig functioneert. Er
vindt geen communicatie plaats tussen de T-helper cellen B-lymfocyten door een defecte
receptor op de B-lymfocyt. Hierbij werkt de niet-specifieke afweer nog wel maar de
specifieke afweer niet meer.
3
