Zoë Haghebaert 2023-2024
Mycologie en virologie FB3
Samenvatting Mycologie
Hoofdstuk 1: De fungi
Inleiding
Term Betekenis
Fungus Alle eukaryote, sporenvormende organismen
zonder chlorofyl, die zich geslachtelijk en/of
ongeslachtelijk kunnen vermenigvuldigen. Ze
voeden zich via absorptie na extracellulaire
vertering.
Mycologie De studie van fungi
Mycologen Wetenschappers die fungi bestuderen
Mycotoxicologie De studie van toxines van fungi en hun effecten
Mycose De ziektes die veroorzaakt worden door fungi bij
de mens
Voorkomen en verspreiding
Voorkomen:
➢ Voornamelijk land-organismen → Overal waar voldoende vocht is, juiste temperatuur en
organische nutriënten aanwezig zijn
➢ Minderheid in zoet of zout water
➢ Vele zijn pathogeen voor plant en dier (en mens)
Verspreiding:
Sommige leven in symbiose: relatie met andere organismen.
➢ Ongeveer ¾ van de planten op aarde vormen bijvoorbeeld symbioses (mycorrhizae) met fungi
rond hun wortels
➢ Ander voorbeeld zijn korstmossen of lichenen → symbiose tussen fungus en alg
Belang
➢ Meer dan 90.000 beschreven soorten → geschat meer dan 1,5 miljoen soorten bestaan
➢ Spelen rol in de ecologie door afbraak van dood organisch materiaal
➢ Dragen bij aan de mineralisatie → complexe organische materialen omgezet in anorganische
componenten
➢ Maken zo voedingsstoffen (fosfor, stikstof en koolstof) beschikbaar voor levende organismen
➢ Kunnen aanzienlijke schade veroorzaken, vooral in de landbouw → schadelijk voor gewassen,
tuinplanten en wilde planten
➢ Kunnen ziekten veroorzaken bij dieren en mensen
,Zoë Haghebaert 2023-2024
Mycologie en virologie FB3
➢ Vooral gisten (eencellige fungi), spelen een essentiële rol in diverse industriële processen →
fermentatie
○ Gebruikt bij productie van brood, wijn, bier, kaas, sojasaus, organische zuren (bijv.
citroenzuur), geneesmiddelen (bijv. cortisone) en antibiotica (bijv. penicilline)
Structuur
Fungale Structuur:
➢ Thallus: het lichaam van een fungus
○ Kan variëren in complexiteit en afmeting
➢ Cellen zijn omgeven door een celwand die chitine bevat
○ Sterk en flexibel polysaccharide
Fungale Groeivormen:
➢ Een gist: een ééncellige fungus
○ Ongeslachtelijk via knopvorming of splitsing vermenigvuldigen
○ Geslachtelijk via sporenvorming vermenigvuldigen
➢ Gistcellen zijn groter dan bacteriën
○ Meestal bolvormig en bevatten eukaryote organellen
○ Kunnen kolonies vormen
Schimmel:
➢ Een schimmel: een meercellige fungus
➢ Bestaat uit lange, vertakte filamenten = hyfen → vormen samen een mycelium
➢ Bevat tussenschotten = septa → scheiden de hyfen
➢ Septa bevatten poriën → transport en uitwisseling nutriënten
➢ Schimmels zonder septa = "coenocytisch" genoemd
○ Protoplasma ongehinderd doorheen mycelium stromen
, Zoë Haghebaert 2023-2024
Mycologie en virologie FB3
➢ Luchtmycelium of reproductief mycelium: deel mycelium dat boven substraat uitsteekt → gericht
op reproductie en verspreiding
➢ Vegetatief mycelium of substraatmycelium: deel in of op substraat → opname voedingsstoffen
➢ Elke hyfe bevat cytoplasma met organellen → in staat om op zichzelf uit te groeien tot nieuwe
schimmel
Dimorfe Fungi:
➢ Vooral pathogene fungi zijn dimorf → kunnen twee vormen aannemen
○ Gistvorm en schimmelvorm
➢ Vormverandering hangt af van omgevingsfactoren
○ Voedingsstoffen, CO2-concentratie en temperatuur
➢ Bij menselijke pathogenen:
○ Meestal gistvormig in de gastheer
○ Schimmelvormig in de omgeving
Voeding en metabolisme
Groeiomstandigheden:
➢ Beste in donkere, vochtige habitats
➢ Worden overal aangetroffen waar organisch materiaal aanwezig is
Voedingswijze:
➢ Meeste fungi zijn saprofyten → leven van dood organisch materiaal
➢ Produceren hydrolytische enzymen voor extracellulaire vertering van organisch materiaal
➢ Oplosbare moleculen opgenomen via absorptie
Aërobe en anaërobe groei:
➢ De meeste fungi zijn aëroob → groeien in aanwezigheid van zuurstof
Mycologie en virologie FB3
Samenvatting Mycologie
Hoofdstuk 1: De fungi
Inleiding
Term Betekenis
Fungus Alle eukaryote, sporenvormende organismen
zonder chlorofyl, die zich geslachtelijk en/of
ongeslachtelijk kunnen vermenigvuldigen. Ze
voeden zich via absorptie na extracellulaire
vertering.
Mycologie De studie van fungi
Mycologen Wetenschappers die fungi bestuderen
Mycotoxicologie De studie van toxines van fungi en hun effecten
Mycose De ziektes die veroorzaakt worden door fungi bij
de mens
Voorkomen en verspreiding
Voorkomen:
➢ Voornamelijk land-organismen → Overal waar voldoende vocht is, juiste temperatuur en
organische nutriënten aanwezig zijn
➢ Minderheid in zoet of zout water
➢ Vele zijn pathogeen voor plant en dier (en mens)
Verspreiding:
Sommige leven in symbiose: relatie met andere organismen.
➢ Ongeveer ¾ van de planten op aarde vormen bijvoorbeeld symbioses (mycorrhizae) met fungi
rond hun wortels
➢ Ander voorbeeld zijn korstmossen of lichenen → symbiose tussen fungus en alg
Belang
➢ Meer dan 90.000 beschreven soorten → geschat meer dan 1,5 miljoen soorten bestaan
➢ Spelen rol in de ecologie door afbraak van dood organisch materiaal
➢ Dragen bij aan de mineralisatie → complexe organische materialen omgezet in anorganische
componenten
➢ Maken zo voedingsstoffen (fosfor, stikstof en koolstof) beschikbaar voor levende organismen
➢ Kunnen aanzienlijke schade veroorzaken, vooral in de landbouw → schadelijk voor gewassen,
tuinplanten en wilde planten
➢ Kunnen ziekten veroorzaken bij dieren en mensen
,Zoë Haghebaert 2023-2024
Mycologie en virologie FB3
➢ Vooral gisten (eencellige fungi), spelen een essentiële rol in diverse industriële processen →
fermentatie
○ Gebruikt bij productie van brood, wijn, bier, kaas, sojasaus, organische zuren (bijv.
citroenzuur), geneesmiddelen (bijv. cortisone) en antibiotica (bijv. penicilline)
Structuur
Fungale Structuur:
➢ Thallus: het lichaam van een fungus
○ Kan variëren in complexiteit en afmeting
➢ Cellen zijn omgeven door een celwand die chitine bevat
○ Sterk en flexibel polysaccharide
Fungale Groeivormen:
➢ Een gist: een ééncellige fungus
○ Ongeslachtelijk via knopvorming of splitsing vermenigvuldigen
○ Geslachtelijk via sporenvorming vermenigvuldigen
➢ Gistcellen zijn groter dan bacteriën
○ Meestal bolvormig en bevatten eukaryote organellen
○ Kunnen kolonies vormen
Schimmel:
➢ Een schimmel: een meercellige fungus
➢ Bestaat uit lange, vertakte filamenten = hyfen → vormen samen een mycelium
➢ Bevat tussenschotten = septa → scheiden de hyfen
➢ Septa bevatten poriën → transport en uitwisseling nutriënten
➢ Schimmels zonder septa = "coenocytisch" genoemd
○ Protoplasma ongehinderd doorheen mycelium stromen
, Zoë Haghebaert 2023-2024
Mycologie en virologie FB3
➢ Luchtmycelium of reproductief mycelium: deel mycelium dat boven substraat uitsteekt → gericht
op reproductie en verspreiding
➢ Vegetatief mycelium of substraatmycelium: deel in of op substraat → opname voedingsstoffen
➢ Elke hyfe bevat cytoplasma met organellen → in staat om op zichzelf uit te groeien tot nieuwe
schimmel
Dimorfe Fungi:
➢ Vooral pathogene fungi zijn dimorf → kunnen twee vormen aannemen
○ Gistvorm en schimmelvorm
➢ Vormverandering hangt af van omgevingsfactoren
○ Voedingsstoffen, CO2-concentratie en temperatuur
➢ Bij menselijke pathogenen:
○ Meestal gistvormig in de gastheer
○ Schimmelvormig in de omgeving
Voeding en metabolisme
Groeiomstandigheden:
➢ Beste in donkere, vochtige habitats
➢ Worden overal aangetroffen waar organisch materiaal aanwezig is
Voedingswijze:
➢ Meeste fungi zijn saprofyten → leven van dood organisch materiaal
➢ Produceren hydrolytische enzymen voor extracellulaire vertering van organisch materiaal
➢ Oplosbare moleculen opgenomen via absorptie
Aërobe en anaërobe groei:
➢ De meeste fungi zijn aëroob → groeien in aanwezigheid van zuurstof
