VAKGROEP METAJURIDICA, PRIVAAT- EN ONDERNEMINGSRECHT
INSTITUUT VOOR PROCESRECHT
BURGERLIJK PROCESRECHT
1
,ACTUALITEIT
2
2
,ACTUALITEIT
De Tijd, 17 februari 2024
3
3
, INLEIDING
Begripsomschrijving
- doel/opdracht/voorwerp van het burgerlijk procesrecht (niet: gerechtelijk
privaatrecht)
- formeel recht
- nut?
- proces – rechtsprekende handeling: rechter (organiek) beslecht aan de hand
van rechtsregelen (materieel), met respect voor een aantal essentiële
procedurele waarborgen (formeel), op een bindende wijze (gvg) een conflict
– “rechter spreekt recht”
- vereist (rechts)geschil → maar conflicthantering (~beslechting, ~oplossing) is
geen exclusiviteit van de rechterlijke macht (zie ook 2 volgende slides)
- recht op toegang tot de rechter (o.m. art. 6 EVRM): verbod eigenrichting →
art. 5 Ger. W. 4
Waarover gaat burgerlijk procesrecht? → Rechten worden niet nageleefd door
rechtssubjecten waardoor een ander rechtssubject zich benadeeld voelt. Hij heeft
dan verschillende manieren om zijn niet-nageleefd recht te herstellen. Één daarvan is
door zich te wenden tot de rechter. Er zal dan een uitspraak komen. Met deze
uitspraak kan je dan tegen de wanpresterende partij iets ondernemen.
Procesrecht is formeel recht. Het zijn allerlei regels (zoals termijnen) om het proces
vlot te doen verlopen. → Het is een dienende rechtstak. Op zichzelf ga je met het
procesrecht nie veel kunnen doen.
Nut van het procesrecht: Zeker maken wat onzeker is. VB: ik heb het huis van mijn
ouders verkocht. De koper weigert de notariële akte op te stellen. Ik kan dan naar de
rechter stappen met de vraag dat hij een vonnis velt dat geldt als titel. Dat vonnis kan
ik dan overschrijven op de AAPD.
Wat is “een proces”? → In het proces stelt de rechter een rechtsprekende handeling.
Die handeling wordt dan gekwalificeerd adhv een aantal criteria: (1) een organiek
criterium dat erop wijst dat de handeling gesteld wordt door iemand die tot de
rechterlijke organisatie behoort. Dit hoeft geen staatsrechter te zijn. Het kan bvb ook
gaan om een arbiter. (2) een materieel criterium dat stelt dat de rechter het geschil
op lost adhb rechtsbeginselen. Hij past dus het recht toe om te bepalen wie gelijk
4
INSTITUUT VOOR PROCESRECHT
BURGERLIJK PROCESRECHT
1
,ACTUALITEIT
2
2
,ACTUALITEIT
De Tijd, 17 februari 2024
3
3
, INLEIDING
Begripsomschrijving
- doel/opdracht/voorwerp van het burgerlijk procesrecht (niet: gerechtelijk
privaatrecht)
- formeel recht
- nut?
- proces – rechtsprekende handeling: rechter (organiek) beslecht aan de hand
van rechtsregelen (materieel), met respect voor een aantal essentiële
procedurele waarborgen (formeel), op een bindende wijze (gvg) een conflict
– “rechter spreekt recht”
- vereist (rechts)geschil → maar conflicthantering (~beslechting, ~oplossing) is
geen exclusiviteit van de rechterlijke macht (zie ook 2 volgende slides)
- recht op toegang tot de rechter (o.m. art. 6 EVRM): verbod eigenrichting →
art. 5 Ger. W. 4
Waarover gaat burgerlijk procesrecht? → Rechten worden niet nageleefd door
rechtssubjecten waardoor een ander rechtssubject zich benadeeld voelt. Hij heeft
dan verschillende manieren om zijn niet-nageleefd recht te herstellen. Één daarvan is
door zich te wenden tot de rechter. Er zal dan een uitspraak komen. Met deze
uitspraak kan je dan tegen de wanpresterende partij iets ondernemen.
Procesrecht is formeel recht. Het zijn allerlei regels (zoals termijnen) om het proces
vlot te doen verlopen. → Het is een dienende rechtstak. Op zichzelf ga je met het
procesrecht nie veel kunnen doen.
Nut van het procesrecht: Zeker maken wat onzeker is. VB: ik heb het huis van mijn
ouders verkocht. De koper weigert de notariële akte op te stellen. Ik kan dan naar de
rechter stappen met de vraag dat hij een vonnis velt dat geldt als titel. Dat vonnis kan
ik dan overschrijven op de AAPD.
Wat is “een proces”? → In het proces stelt de rechter een rechtsprekende handeling.
Die handeling wordt dan gekwalificeerd adhv een aantal criteria: (1) een organiek
criterium dat erop wijst dat de handeling gesteld wordt door iemand die tot de
rechterlijke organisatie behoort. Dit hoeft geen staatsrechter te zijn. Het kan bvb ook
gaan om een arbiter. (2) een materieel criterium dat stelt dat de rechter het geschil
op lost adhb rechtsbeginselen. Hij past dus het recht toe om te bepalen wie gelijk
4
