Samenvatting Europese en internationale
omgeving
,Les 1 : De internationale omgeving : Wereldbeeld, de OESO
en de Wereldbank
Wat waren de specifieke omstandigheden waarin Europese en globale
integratie ontstond?
Nobelprijs voor de vrede in 2012
Nobelprijs voor de Vrede in 2012 werd uitgereikt aan de Europese Unie (EU)
"for over six decades contributed to the advancement of peace and reconciliation, democracy and
human rights in Europe".
Het klimaat voor radicale veranderingen
Na de verwoestende oorlogen tussen Frankrijk en Duitsland was de infrastructuur, industrie en
huisvesting in slechte staat. De voedselproductie was laag en er was veel honger. Vooral Duitsland
had een enorm dodental.
Mindset eind Jaren ‘40
Een volgende oorlog moest vermeden worden want er waren al 4 oorlogen tussen Frankrijk en
Duitsland geweest in 130 jaar tijd. WOII is de vierde keer.
- 1799 - 1815: Napoleonistische Oorlogen ( ± 50.000 doden en gewonden )
▪ 1806–07: Vierde Coalitieoorlog: Pruisen, Vorstendom Saksen, Saksen-Weimar en
Brunswick tegen het Franse Keizerrijk. Alle Frans-Pruisische slagen waren Franse
overwinningen van Napoleon I (inclusief Slag van Jena-Auerstedt)
- 1870 - 1871: Frans-Pruisische Oorlog ( ± 400.000 doden en gewonden )
▪ De nederlaag van Napoleon III leidde tot de eenmaking van Duitsland in het Duitse
Keizerrijk onder Pruisisch leiderschap.
- 1914–1918: Wereld Oorlog I ( > 37.000.000 : doden (>16M) , gewonden (>20M) )
- 1939–1945: Wereld Oorlog II ( 50-80 mln doden )
,Het volk realiseert zich dat er iets mis is met de organisatie van de overheden in Europa. Ze staan
open voor verandering.
Het was in het begin niet duidelijk dat Europese integratie zou ontstaan.
Belangrijkste vraag van 1945 : “ Hoe kan Europa een volgende oorlog vermijden?”
1. Oorzaak oorlog : Blame the loser : Duitsland was de schuldige en moest daarvoor boeten.
Oplossing : Om een oorlog te voorkomen moest Duitsland een achterstallig landbouwgebied
zonder leger worden “neuter Germany” : strip Germany from its industry ( = de industrie
werd zoveel mogelijk afgezonderd van Duitsland ). Het Morgenthau Plan zorgde hiervoor. De
winnaars kregen extra land en andere voordelen
2. Oorzaak oorlog : Kapitalisme
Oplossing : Communisme is de oplossing ( na WOII waren communistische partijen heel
populair ). Ook communisme overbrengen in West-Europa.
3. Oorzaak oorlog : Destructief nationalisme
Oplossing : Een meer geïntegreerd Europa.
Opkomst van een verdeeld Europa
Europese integratie domineerde in het
Westen, maar dat was niet duidelijk in
de jaren 40. Economische integratie
werd gedreven door geopolitieke
overwegingen ( route naar vrede,
veiligheid en welvaart ). In Oost-Europa
begint de Koude Oorlog ( USSR = Unie
van de Socialistische SovjetsRepubliek )
duwt het communisme in het Oosten ).
Door aankomend communisme moet
Duitsland een soort van bufferzone
worden. deze bufferzone werd
gecreëerd doordat Frankrijk, US en UK
hun gekregen delen van Duitsland
samenvoegden. Dat wordt als de eerste
stap naar een geïntegreerd Europa
gezien.
3 verschillende landen hadden andere redenen voor deze bufferzone. UK, Franse en VS zones van
Duitsland fuseren in 1948. Een West-Duitse regering wordt gecreëerd. In Berlijn ontstaat een
blokkade door communisten. De “neuter Germany” oplossing wordt achterwege gelaten door
communistische bedreiging : Europese integratie.
Een sterk West-Duitsland en het idee van integratie : gemeenschappelijke hulp maar de landen
hadden verschillende redenen voor integratie :
, - VS/VK :
• Tegen communisme
- Frankrijk :
• Tegengewicht tegen VS-VK invloed
• Duitsland = economische partner
- Duitsland :
• Een nieuw Duitsland neerzetten als een ‘normaal’ land
Eerste stappen naar integratie
Het Marshall Plan ( 1948 )
Amerika wilde financiële steun geven aan West-Europa op voorwaarde van een overeenkomst over
een gezamenlijk programma voor economische heropbouw. De Organisatie voor Europese
Economische Samenwerking (OEES, later OESO ) is opgericht om deze heropbouw waar te maken. Ze
zorgde voor :
- Gecoördineerde hulpverlening
- Mandaat om Europese economische integratie te bevorderen door handelsliberalisatie
• Vermindering van handelsbarrières
• Ontstaan van een Europese Betaalunie om internationale betaling te
vergemakkelijken. Hierdoor werd er meer handel gedreven, doordat landen geel
schulden en vorderingen meer hadden tegenover elkaar, maar tegenover de
Europese Betaalunie : geen bilaterale constructies meer, zorgt voor groei over. De
liberalisatie werkt overal.
Belangrijk : handelsliberalisatie resulteert in hoge groei van alle landen <--> concurrentie voor groei
voorafgaand aan WO.
Let op ! in het begin was het Marshall plan in heel Europa. De oost en centraal Europese landen en
USSR stapten uit het plan.
➔ De reactie van de USSR op de OEES was de CMEA ( Council of Mutual Assistence )
omgeving
,Les 1 : De internationale omgeving : Wereldbeeld, de OESO
en de Wereldbank
Wat waren de specifieke omstandigheden waarin Europese en globale
integratie ontstond?
Nobelprijs voor de vrede in 2012
Nobelprijs voor de Vrede in 2012 werd uitgereikt aan de Europese Unie (EU)
"for over six decades contributed to the advancement of peace and reconciliation, democracy and
human rights in Europe".
Het klimaat voor radicale veranderingen
Na de verwoestende oorlogen tussen Frankrijk en Duitsland was de infrastructuur, industrie en
huisvesting in slechte staat. De voedselproductie was laag en er was veel honger. Vooral Duitsland
had een enorm dodental.
Mindset eind Jaren ‘40
Een volgende oorlog moest vermeden worden want er waren al 4 oorlogen tussen Frankrijk en
Duitsland geweest in 130 jaar tijd. WOII is de vierde keer.
- 1799 - 1815: Napoleonistische Oorlogen ( ± 50.000 doden en gewonden )
▪ 1806–07: Vierde Coalitieoorlog: Pruisen, Vorstendom Saksen, Saksen-Weimar en
Brunswick tegen het Franse Keizerrijk. Alle Frans-Pruisische slagen waren Franse
overwinningen van Napoleon I (inclusief Slag van Jena-Auerstedt)
- 1870 - 1871: Frans-Pruisische Oorlog ( ± 400.000 doden en gewonden )
▪ De nederlaag van Napoleon III leidde tot de eenmaking van Duitsland in het Duitse
Keizerrijk onder Pruisisch leiderschap.
- 1914–1918: Wereld Oorlog I ( > 37.000.000 : doden (>16M) , gewonden (>20M) )
- 1939–1945: Wereld Oorlog II ( 50-80 mln doden )
,Het volk realiseert zich dat er iets mis is met de organisatie van de overheden in Europa. Ze staan
open voor verandering.
Het was in het begin niet duidelijk dat Europese integratie zou ontstaan.
Belangrijkste vraag van 1945 : “ Hoe kan Europa een volgende oorlog vermijden?”
1. Oorzaak oorlog : Blame the loser : Duitsland was de schuldige en moest daarvoor boeten.
Oplossing : Om een oorlog te voorkomen moest Duitsland een achterstallig landbouwgebied
zonder leger worden “neuter Germany” : strip Germany from its industry ( = de industrie
werd zoveel mogelijk afgezonderd van Duitsland ). Het Morgenthau Plan zorgde hiervoor. De
winnaars kregen extra land en andere voordelen
2. Oorzaak oorlog : Kapitalisme
Oplossing : Communisme is de oplossing ( na WOII waren communistische partijen heel
populair ). Ook communisme overbrengen in West-Europa.
3. Oorzaak oorlog : Destructief nationalisme
Oplossing : Een meer geïntegreerd Europa.
Opkomst van een verdeeld Europa
Europese integratie domineerde in het
Westen, maar dat was niet duidelijk in
de jaren 40. Economische integratie
werd gedreven door geopolitieke
overwegingen ( route naar vrede,
veiligheid en welvaart ). In Oost-Europa
begint de Koude Oorlog ( USSR = Unie
van de Socialistische SovjetsRepubliek )
duwt het communisme in het Oosten ).
Door aankomend communisme moet
Duitsland een soort van bufferzone
worden. deze bufferzone werd
gecreëerd doordat Frankrijk, US en UK
hun gekregen delen van Duitsland
samenvoegden. Dat wordt als de eerste
stap naar een geïntegreerd Europa
gezien.
3 verschillende landen hadden andere redenen voor deze bufferzone. UK, Franse en VS zones van
Duitsland fuseren in 1948. Een West-Duitse regering wordt gecreëerd. In Berlijn ontstaat een
blokkade door communisten. De “neuter Germany” oplossing wordt achterwege gelaten door
communistische bedreiging : Europese integratie.
Een sterk West-Duitsland en het idee van integratie : gemeenschappelijke hulp maar de landen
hadden verschillende redenen voor integratie :
, - VS/VK :
• Tegen communisme
- Frankrijk :
• Tegengewicht tegen VS-VK invloed
• Duitsland = economische partner
- Duitsland :
• Een nieuw Duitsland neerzetten als een ‘normaal’ land
Eerste stappen naar integratie
Het Marshall Plan ( 1948 )
Amerika wilde financiële steun geven aan West-Europa op voorwaarde van een overeenkomst over
een gezamenlijk programma voor economische heropbouw. De Organisatie voor Europese
Economische Samenwerking (OEES, later OESO ) is opgericht om deze heropbouw waar te maken. Ze
zorgde voor :
- Gecoördineerde hulpverlening
- Mandaat om Europese economische integratie te bevorderen door handelsliberalisatie
• Vermindering van handelsbarrières
• Ontstaan van een Europese Betaalunie om internationale betaling te
vergemakkelijken. Hierdoor werd er meer handel gedreven, doordat landen geel
schulden en vorderingen meer hadden tegenover elkaar, maar tegenover de
Europese Betaalunie : geen bilaterale constructies meer, zorgt voor groei over. De
liberalisatie werkt overal.
Belangrijk : handelsliberalisatie resulteert in hoge groei van alle landen <--> concurrentie voor groei
voorafgaand aan WO.
Let op ! in het begin was het Marshall plan in heel Europa. De oost en centraal Europese landen en
USSR stapten uit het plan.
➔ De reactie van de USSR op de OEES was de CMEA ( Council of Mutual Assistence )
