Mineralen
= anorganische stoffen essentieel om te overleven, leveren geen energie, worden
opgeslagen in lichaam
Functie
Bouwen: botten, tanden en zachte weefsels
Regulatie van metabole processen, cofactoren van enzymen,…
Mineralen worden niet vernietigd door bv. koken, maar kunnen wel complexen
vormen die moeilijk geabsorbeerd worden. Mineralen zijn in kleine hoeveelheden
nodig.
Veel competitie tussen mineralen voor absorptie
Soorten
Major mineralen: grote hoeveelheden nodig (>100 mg): Ca, Na, Cl, K, P,
Mg, S
Trace mineralen: kleine hoeveelheden nodig (<100 mg): Fe, Zn, I, Se, Cu,
F, Cr
1. Calcium
Absorptie
25-75% van Ca2+ in voeding, afhankelijk van vit D, nood en inname (van dieet)
Hoogst tijdens zwangerschap en kindertijd, laagst in ouderen
Hoge levels van fosfaat en magnesium en lage levels van oestrogeen kunnen
absorptie verminderen
Calcium balans
99% in botten en tanden + 1% in bloed, spieren, extracellulair water en weefsels
Sterk geregeld:
Verhoogd Ca2+ in plasma: calcitonine (thyroïd): inhibitie activatie vit D,
minder reabsorptie in nieren, minder absorptie uit darmen, minder
botafbraak door osteoclasten
Verlaagd Ca2+ in plasma: vit D en PTH (parathyroïd): omgekeerde effecten
Functie
Botgroei en ontwikkeling, zenuwfunctie, bloedklontering, spiercontractie, cellulair
metabolisme
Deficiëntie
Niet door te weinig in voeding: ↓ botdensiteit
Toxiciteit
Buikpijn, diarree, effecten op absorptie Fe, Zn, Mg en P, nierstenen,
hypercalcemie en nierinsufficiëntie
Bronnen
Melkproducten, blackstrap molasses, vis met botten in blik, sesamzaad,
donkergroene bladachtige groenten
15
= anorganische stoffen essentieel om te overleven, leveren geen energie, worden
opgeslagen in lichaam
Functie
Bouwen: botten, tanden en zachte weefsels
Regulatie van metabole processen, cofactoren van enzymen,…
Mineralen worden niet vernietigd door bv. koken, maar kunnen wel complexen
vormen die moeilijk geabsorbeerd worden. Mineralen zijn in kleine hoeveelheden
nodig.
Veel competitie tussen mineralen voor absorptie
Soorten
Major mineralen: grote hoeveelheden nodig (>100 mg): Ca, Na, Cl, K, P,
Mg, S
Trace mineralen: kleine hoeveelheden nodig (<100 mg): Fe, Zn, I, Se, Cu,
F, Cr
1. Calcium
Absorptie
25-75% van Ca2+ in voeding, afhankelijk van vit D, nood en inname (van dieet)
Hoogst tijdens zwangerschap en kindertijd, laagst in ouderen
Hoge levels van fosfaat en magnesium en lage levels van oestrogeen kunnen
absorptie verminderen
Calcium balans
99% in botten en tanden + 1% in bloed, spieren, extracellulair water en weefsels
Sterk geregeld:
Verhoogd Ca2+ in plasma: calcitonine (thyroïd): inhibitie activatie vit D,
minder reabsorptie in nieren, minder absorptie uit darmen, minder
botafbraak door osteoclasten
Verlaagd Ca2+ in plasma: vit D en PTH (parathyroïd): omgekeerde effecten
Functie
Botgroei en ontwikkeling, zenuwfunctie, bloedklontering, spiercontractie, cellulair
metabolisme
Deficiëntie
Niet door te weinig in voeding: ↓ botdensiteit
Toxiciteit
Buikpijn, diarree, effecten op absorptie Fe, Zn, Mg en P, nierstenen,
hypercalcemie en nierinsufficiëntie
Bronnen
Melkproducten, blackstrap molasses, vis met botten in blik, sesamzaad,
donkergroene bladachtige groenten
15
