Hoofdstuk 1
Gedeputeerde staten (GS): geven aanvankelijk een verklaring van geen bedenkingen voor de
activiteiten, maar stellen dit bij als blijkt dat de producer zijn plannen heeft gewijzigd.
Het college: verleent in eerste instantie de benodigde vergunning en trekt die vervolgens weer in.
De overheid: heeft dus verschillende gezichten en beschikt over diverse instrumenten om in de
samenleving te kunnen optreden.
Burgers hebben het recht om op te treden tegen de overheid. Het recht biedt hen
rechtsbescherming.
Rechtsbescherming: Waarborg dat de overheid haar instrumenten zorgvuldig gebruikt.
De verhouding tussen de overheid en de burger en de regels die daarbij gelden, vormen de kern van
het bestuursrecht waarmee we in dit hoofdstuk kennismaken.
1.1 Wat is bestuursrecht?
Openbaar bestuur: uitvoeren van bestuurstaken. Treedt in verschillende hoedanigheden en op
verschillende manieren op en behartigt daarbij het algemeen belang.
o Het handelen van het openbaar bestuur gebeurt namelijk door een persoon of een groep
personen in de hoedanigheid van een bestuursorgaan.
Het openbaar bestuur dient de samenleving zo te besturen dat burgers en organisaties daar op een
fatsoenlijke manier met en naast elkaar kunnen leven, wonen, werken en recreëren.
Bestuursrecht: het juridisch functioneren van het openbaar bestuur en zijn relatie tot de burger. Het
bestuursrecht bevat regels, ook wel rechtsnormen genoemd, met betrekking tot:
o De organisatie van het openbaar bestuur;
o Het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen;
, o De
rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de uitoefening van die
bestuursbevoegdheden;
o Rechtsnormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan;
o De juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar bestuur.
Figuur 1.1 Hoofdlijnen van het bestuursrecht
, Rechtregels:
1. Publiekrechtelijk: overheid – burger: bestuursrecht
2. Privaatrechtelijk: burger – burger.
1.2.1 Legaliteitsbeginsel
Het legaliteitsbeginsel regelt de wetmatigheid van bestuur. het openbaar bestuur mag alleen
inbreuk maken op de rechten en vrijheden van een burger als de wet dit toestaat.
Wet in formele zin: wetten die opgesteld worden door de formele wetgever.
Wet in materiele zin: Elke wet die algemeen verbindende voorschriften bevat waaraan iedereen
voor wie die wet is bedoeld gebonden is.
1.2.2 Specialiteitsbeginsel
Het specialiteitsbeginsel beperkt de afweging tot het kader van de belangen waarvoor een speciale
wet is bedoeld.
Fundament bestuursrecht: voor het optreden van het openbaar bestuur is een grondslag in de wet
nodig (legaliteitsbeginsel) en bij het afwegen van de belangen moet het openbaar bestuur binnen het
kader blijven van de toepasselijke wet (specialiteitsbeginsel).
1.3 Bronnen van bestuursrecht
Voor het bestuursrecht zijn drie rechtsbronnen van belang:
1. wet- en regelgeving en verdragen;
2. jurisprudentie;
3. ongeschreven recht, met name enkele algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Tabel 1.1 Bestuursrechtelijk normenstelsel
Wet- en regelgeving: Staat der Nederlanden
Verdag, EU-verordening en EU-richtlijn Europees Parlement/Raad/Commissie
Grondwet Formele wetgever
Wet in formele zin Formele wetgever
Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Regering
Ministeriële regeling Minister
Provinciale verordening Provinciale Staten
Gemeentelijke Gemeenteraad/waterschapsbestuur
verordening/waterschapsverordening
Geen wet- en regelgeving: Op alle niveaus van het openbaar bestuur
Beleidsregels en vergunningvoorschriften
1. Verdragen, EU-verordening en EU-richtlijn
Verdragen zijn afspraken tussen staten. Enkele belangrijke verdragen voor het bestuursrecht zijn
o Het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens (EVRM): persoonlijke
vrijheidsrechten voor burgers
o Het Verdrag van de Europese Unie (EU-Verdrag): diverse bepalingen voor het vrije verkeer
van personen, diensten, goederen en kapitaal binnen de Europese Unie
o EU-Werkingsverdrag.
2. Grondwet, wet in formele zin en AMvB
Gedeputeerde staten (GS): geven aanvankelijk een verklaring van geen bedenkingen voor de
activiteiten, maar stellen dit bij als blijkt dat de producer zijn plannen heeft gewijzigd.
Het college: verleent in eerste instantie de benodigde vergunning en trekt die vervolgens weer in.
De overheid: heeft dus verschillende gezichten en beschikt over diverse instrumenten om in de
samenleving te kunnen optreden.
Burgers hebben het recht om op te treden tegen de overheid. Het recht biedt hen
rechtsbescherming.
Rechtsbescherming: Waarborg dat de overheid haar instrumenten zorgvuldig gebruikt.
De verhouding tussen de overheid en de burger en de regels die daarbij gelden, vormen de kern van
het bestuursrecht waarmee we in dit hoofdstuk kennismaken.
1.1 Wat is bestuursrecht?
Openbaar bestuur: uitvoeren van bestuurstaken. Treedt in verschillende hoedanigheden en op
verschillende manieren op en behartigt daarbij het algemeen belang.
o Het handelen van het openbaar bestuur gebeurt namelijk door een persoon of een groep
personen in de hoedanigheid van een bestuursorgaan.
Het openbaar bestuur dient de samenleving zo te besturen dat burgers en organisaties daar op een
fatsoenlijke manier met en naast elkaar kunnen leven, wonen, werken en recreëren.
Bestuursrecht: het juridisch functioneren van het openbaar bestuur en zijn relatie tot de burger. Het
bestuursrecht bevat regels, ook wel rechtsnormen genoemd, met betrekking tot:
o De organisatie van het openbaar bestuur;
o Het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen;
, o De
rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de uitoefening van die
bestuursbevoegdheden;
o Rechtsnormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan;
o De juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar bestuur.
Figuur 1.1 Hoofdlijnen van het bestuursrecht
, Rechtregels:
1. Publiekrechtelijk: overheid – burger: bestuursrecht
2. Privaatrechtelijk: burger – burger.
1.2.1 Legaliteitsbeginsel
Het legaliteitsbeginsel regelt de wetmatigheid van bestuur. het openbaar bestuur mag alleen
inbreuk maken op de rechten en vrijheden van een burger als de wet dit toestaat.
Wet in formele zin: wetten die opgesteld worden door de formele wetgever.
Wet in materiele zin: Elke wet die algemeen verbindende voorschriften bevat waaraan iedereen
voor wie die wet is bedoeld gebonden is.
1.2.2 Specialiteitsbeginsel
Het specialiteitsbeginsel beperkt de afweging tot het kader van de belangen waarvoor een speciale
wet is bedoeld.
Fundament bestuursrecht: voor het optreden van het openbaar bestuur is een grondslag in de wet
nodig (legaliteitsbeginsel) en bij het afwegen van de belangen moet het openbaar bestuur binnen het
kader blijven van de toepasselijke wet (specialiteitsbeginsel).
1.3 Bronnen van bestuursrecht
Voor het bestuursrecht zijn drie rechtsbronnen van belang:
1. wet- en regelgeving en verdragen;
2. jurisprudentie;
3. ongeschreven recht, met name enkele algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Tabel 1.1 Bestuursrechtelijk normenstelsel
Wet- en regelgeving: Staat der Nederlanden
Verdag, EU-verordening en EU-richtlijn Europees Parlement/Raad/Commissie
Grondwet Formele wetgever
Wet in formele zin Formele wetgever
Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Regering
Ministeriële regeling Minister
Provinciale verordening Provinciale Staten
Gemeentelijke Gemeenteraad/waterschapsbestuur
verordening/waterschapsverordening
Geen wet- en regelgeving: Op alle niveaus van het openbaar bestuur
Beleidsregels en vergunningvoorschriften
1. Verdragen, EU-verordening en EU-richtlijn
Verdragen zijn afspraken tussen staten. Enkele belangrijke verdragen voor het bestuursrecht zijn
o Het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens (EVRM): persoonlijke
vrijheidsrechten voor burgers
o Het Verdrag van de Europese Unie (EU-Verdrag): diverse bepalingen voor het vrije verkeer
van personen, diensten, goederen en kapitaal binnen de Europese Unie
o EU-Werkingsverdrag.
2. Grondwet, wet in formele zin en AMvB
