FINANCIELE ANALYSE
Boekhouden = het registreren/noteren van alles wat er in een bedrijf gebeurt.
Financiële analyse = het analyseren van alles wat er in een bedrijf gebeurt.
→ Financieel management
→ Analytische kostencalculatie
→ Ondernemersvaardigheden
Analyse jaarrekening:
→ Balans: een cijfermatige momentweergave van een bedrijf die bestaat uit activa (het geen waar het
bedrijf in belegt) en passiva (waar het geld vandaan komt).
→ Resultatenrekening: alle kosten en opbrengsten van 1 jaar
→ Toelichting: extra uitleg en informatie over de cijfers
→ Sociale balans: alle cijfers in verband met het personeel
1 FINANCIELE ANALYSE: INLEIDING
1.1 Onderneming, toegevoegde waarde en belanghebbenden
Een onderneming kan op verschillende manieren gedefinieerd worden: economisch, juridisch, organisatorisch,
sociaal…
1. Een onderneming brengt productiefactoren (arbeid, grondstoffen, economisch kapitaal: machines) samen
en zet ze op een juiste manier in. Dit is het productieproces. De producten worden dan verkocht tegen een
verkoopprijs dat minstens de kostprijs dekt.
2. Een onderneming is iets dat elke dag waarde creëert/toevoegt. Dit bekomt men door de verkoopprijs te
verminderen met de aankoopprijs. Deze toegevoegde waarde wordt gecreëerd zodat de productiefactoren
een vergoeding kunnen krijgen.
Toegevoegde waarde
= waarde van de geproduceerde en verkochte goederen en diensten – de waarde van de aangekochte en
verbruikte goederen en diensten
= waarde van de productie – intermediair verbruik
1
,3. Een bedrijf gaat op zoek naar geld voor grondstoffen, machines, personeel of kortom de productiefactoren.
Er worden producten gemaakt zodat er klanten zijn die de producten villen en kunnen betalen m.a.w. een
solvabele klant. Dan heeft de onderneming opnieuw geld om opnieuw te beginnen. (= beste definitie)
Een onderneming vormt dus het middelpunt van een uitgebreid netwerk van marktrelaties met veel
belanghebbenden of ‘corporate stakeholders’:
→ Haar leveranciers en toeleveranciers (input)
→ Haar productiefactoren (personeel, kapitaalverschaffers, overheid)
→ Haar klanten (output)
Elk belanghebbende tracht zijn eigen nut te maximaliseren, waardoor belangenconflicten ontstaan. Op te lossen
via:
→ Algemene rechtsbepalingen (burgerlijk recht, handelsrecht…)
→ Contracten (verkoopvoorwaarden, vennootschapsstatuten, tewerkstellingscontracten…)
Een onderneming is een knooppunt van een reeks van contractuele relaties tussen individuen en groepen, die
samenwerken = ‘property rights approach’ of de contractuele definitie.
Deze contractuele relatie wordt verder als ‘agency’-relatie geanalyseerd. Dit is een contract waardoor een
‘principal’ zich verbindt met een ander persoon, ‘agent’ genoemd, opdat deze in de plaats van de principal zou
handelen mits het delegeren van een bepaalde beslissingsbevoegdheid. De principal verwacht dat deze ook in
het belang van de principal zou handelen. Om dit waar te maken, zal de principal:
→ Aangepaste financiële of andere stimulansen creëren
→ Een aangepast financieel informatie- en bewakingssysteem opzetten, waardoor de controle op het
naleven van de contractuele bedingen mogelijk wordt gemaakt.
1.2 Rol van financiële analyse
De behoefte aan evenwichtige contractuele relaties verklaart het belang van financiële informatie. Aan de hand
van deze informatie beslissen de verschillende belanghebbenden over contractuele modaliteiten en
vergoedingen.
Daarom heeft financiële analyse als doel de financiële toestand van een onderneming door te lichten op grond
van historische gegevens. Hieruit kan ook een mogelijke evolutie van de onderneming verkregen worden.
Hiervoor is de jaarrekening een belangrijke informatiebron. Deze vloeit voort uit de boekhouding van de
onderneming.
2
, 1.3 Basiselementen
Bij elke financiële analyse wordt gepeild naar het ‘succes’ van de onderneming a.d.h.v. financiële indicatoren.
Succes valt dus moeilijk te definiëren. Er kan wel gesteld worden dat een onderneming succesvol is wanneer ze
erin slaagt haar contractuele relaties met alle belanghebbenden op continue wijze te vergoeden.
Dit kan a.d.h.v. gepubliceerde informatie over de onderneming geëvalueerd worden. Deze informatie vormt nog
maar slechts het zichtbare topje van de ondernemingsijsberg. Belangrijke aspecten die ook een rol spelen:
− Organisatorische aspecten: bekwame medewerkers, samenwerken om doelstellingen te realiseren …
− Technologie: zowel op vlak van productieproces (logistiek) als op vlak van het product
− Marketing: marktvriendelijk productengamma, aangepaste promotie en geslaagde verkoop
Dit succes wordt vertaald naar financiële termen:
− Toegevoegde waarde
Een succesvolle onderneming brengt voldoende toegevoegde waarde voort om alle productiefactoren te
vergoeden. Hetgeen dat overblijft is de winst na belastingen die toehoort aan de aandeelhouders.
− Rendabiliteit
Dit houdt een vergelijking in van opbrengsten en kosten die men kan terugvinden in de resultatenrekening.
− Liquiditeit
Dit houdt een vergelijking in van kasinkomsten en kasuitgaven. Indien de inkomsten onvoldoende zijn om de
uitgaven te dragen en er geen bijkomende financiering gevonden kan worden spreken we van een
liquiditeitstekort. Faling kan het gevolg zijn, maar is zeker niet de oorzaak. De oorzaak ligt eerder bij een fout
management.
− Solvabiliteit
Deze toont of het vreemd vermogen terugbetaald kan worden.
− Cashflow na belastingen (rendabiliteit – liquiditeit)
Dit is het verschil tussen de kasopbrengsten die contant of op korte termijn wordt geïncasseerd en
anderzijds de kaskosten en de belastingen die contant of op korte termijn worden betaalt
− Financiële hefboom (rendabiliteit – solvabiliteit)
In de mate dat geïnvesteerde middelen meer renderen dan de kost van de aangetrokken schuldfinanciering,
komt dit overschot toe aan het aandelenkapitaal en wordt de rendabiliteit omhoog gedreven. (Ook
negatieve richting)
− Dekking financiële verplichting (solvabiliteit – liquiditeit)
3
Boekhouden = het registreren/noteren van alles wat er in een bedrijf gebeurt.
Financiële analyse = het analyseren van alles wat er in een bedrijf gebeurt.
→ Financieel management
→ Analytische kostencalculatie
→ Ondernemersvaardigheden
Analyse jaarrekening:
→ Balans: een cijfermatige momentweergave van een bedrijf die bestaat uit activa (het geen waar het
bedrijf in belegt) en passiva (waar het geld vandaan komt).
→ Resultatenrekening: alle kosten en opbrengsten van 1 jaar
→ Toelichting: extra uitleg en informatie over de cijfers
→ Sociale balans: alle cijfers in verband met het personeel
1 FINANCIELE ANALYSE: INLEIDING
1.1 Onderneming, toegevoegde waarde en belanghebbenden
Een onderneming kan op verschillende manieren gedefinieerd worden: economisch, juridisch, organisatorisch,
sociaal…
1. Een onderneming brengt productiefactoren (arbeid, grondstoffen, economisch kapitaal: machines) samen
en zet ze op een juiste manier in. Dit is het productieproces. De producten worden dan verkocht tegen een
verkoopprijs dat minstens de kostprijs dekt.
2. Een onderneming is iets dat elke dag waarde creëert/toevoegt. Dit bekomt men door de verkoopprijs te
verminderen met de aankoopprijs. Deze toegevoegde waarde wordt gecreëerd zodat de productiefactoren
een vergoeding kunnen krijgen.
Toegevoegde waarde
= waarde van de geproduceerde en verkochte goederen en diensten – de waarde van de aangekochte en
verbruikte goederen en diensten
= waarde van de productie – intermediair verbruik
1
,3. Een bedrijf gaat op zoek naar geld voor grondstoffen, machines, personeel of kortom de productiefactoren.
Er worden producten gemaakt zodat er klanten zijn die de producten villen en kunnen betalen m.a.w. een
solvabele klant. Dan heeft de onderneming opnieuw geld om opnieuw te beginnen. (= beste definitie)
Een onderneming vormt dus het middelpunt van een uitgebreid netwerk van marktrelaties met veel
belanghebbenden of ‘corporate stakeholders’:
→ Haar leveranciers en toeleveranciers (input)
→ Haar productiefactoren (personeel, kapitaalverschaffers, overheid)
→ Haar klanten (output)
Elk belanghebbende tracht zijn eigen nut te maximaliseren, waardoor belangenconflicten ontstaan. Op te lossen
via:
→ Algemene rechtsbepalingen (burgerlijk recht, handelsrecht…)
→ Contracten (verkoopvoorwaarden, vennootschapsstatuten, tewerkstellingscontracten…)
Een onderneming is een knooppunt van een reeks van contractuele relaties tussen individuen en groepen, die
samenwerken = ‘property rights approach’ of de contractuele definitie.
Deze contractuele relatie wordt verder als ‘agency’-relatie geanalyseerd. Dit is een contract waardoor een
‘principal’ zich verbindt met een ander persoon, ‘agent’ genoemd, opdat deze in de plaats van de principal zou
handelen mits het delegeren van een bepaalde beslissingsbevoegdheid. De principal verwacht dat deze ook in
het belang van de principal zou handelen. Om dit waar te maken, zal de principal:
→ Aangepaste financiële of andere stimulansen creëren
→ Een aangepast financieel informatie- en bewakingssysteem opzetten, waardoor de controle op het
naleven van de contractuele bedingen mogelijk wordt gemaakt.
1.2 Rol van financiële analyse
De behoefte aan evenwichtige contractuele relaties verklaart het belang van financiële informatie. Aan de hand
van deze informatie beslissen de verschillende belanghebbenden over contractuele modaliteiten en
vergoedingen.
Daarom heeft financiële analyse als doel de financiële toestand van een onderneming door te lichten op grond
van historische gegevens. Hieruit kan ook een mogelijke evolutie van de onderneming verkregen worden.
Hiervoor is de jaarrekening een belangrijke informatiebron. Deze vloeit voort uit de boekhouding van de
onderneming.
2
, 1.3 Basiselementen
Bij elke financiële analyse wordt gepeild naar het ‘succes’ van de onderneming a.d.h.v. financiële indicatoren.
Succes valt dus moeilijk te definiëren. Er kan wel gesteld worden dat een onderneming succesvol is wanneer ze
erin slaagt haar contractuele relaties met alle belanghebbenden op continue wijze te vergoeden.
Dit kan a.d.h.v. gepubliceerde informatie over de onderneming geëvalueerd worden. Deze informatie vormt nog
maar slechts het zichtbare topje van de ondernemingsijsberg. Belangrijke aspecten die ook een rol spelen:
− Organisatorische aspecten: bekwame medewerkers, samenwerken om doelstellingen te realiseren …
− Technologie: zowel op vlak van productieproces (logistiek) als op vlak van het product
− Marketing: marktvriendelijk productengamma, aangepaste promotie en geslaagde verkoop
Dit succes wordt vertaald naar financiële termen:
− Toegevoegde waarde
Een succesvolle onderneming brengt voldoende toegevoegde waarde voort om alle productiefactoren te
vergoeden. Hetgeen dat overblijft is de winst na belastingen die toehoort aan de aandeelhouders.
− Rendabiliteit
Dit houdt een vergelijking in van opbrengsten en kosten die men kan terugvinden in de resultatenrekening.
− Liquiditeit
Dit houdt een vergelijking in van kasinkomsten en kasuitgaven. Indien de inkomsten onvoldoende zijn om de
uitgaven te dragen en er geen bijkomende financiering gevonden kan worden spreken we van een
liquiditeitstekort. Faling kan het gevolg zijn, maar is zeker niet de oorzaak. De oorzaak ligt eerder bij een fout
management.
− Solvabiliteit
Deze toont of het vreemd vermogen terugbetaald kan worden.
− Cashflow na belastingen (rendabiliteit – liquiditeit)
Dit is het verschil tussen de kasopbrengsten die contant of op korte termijn wordt geïncasseerd en
anderzijds de kaskosten en de belastingen die contant of op korte termijn worden betaalt
− Financiële hefboom (rendabiliteit – solvabiliteit)
In de mate dat geïnvesteerde middelen meer renderen dan de kost van de aangetrokken schuldfinanciering,
komt dit overschot toe aan het aandelenkapitaal en wordt de rendabiliteit omhoog gedreven. (Ook
negatieve richting)
− Dekking financiële verplichting (solvabiliteit – liquiditeit)
3
