Tabellen infectie 2/3:
te kennen virussen, bacteriën, AB,
fungi en antifungale therapie
,overzicht virussen
parvoviridae parvovirus-B 19 ssDNA Reoviridae rotavirus dsRNA
togavirussen rubella virus ssDNA Caliciviridae hepatitis E virus + ssRNA
hepadnaviridae hepatitis B virus (HBV) dsDNA RT Coronaviridae coronavirus + ssRNA
adenoviridae adenovirus dsDNA Caliciviridae norovirus + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-1/2 = herpes simplex virus (HSV) 1/2 dsDNA Caliciviridae sapporo-live virussen + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-3 = varicellovirus dsDNA Flaviviridae hepatitis C virus (HCV) + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-4 = epstein-barr virus dsDNA picornaviridae rhinovirus + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-5 = cytomegalovirus (CMV) dsDNA picornaviridae enterovirus + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-6 (roseolovirus) en HHV-7 dsDNA picornaviridae poliomyelitisvirus + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-8 (rhadinovirus ) dsDNA picornaviridae coxsackievirus + ssRNA
= kaposi’s sarcoma-associared herpesvirus (KSHV)
papovaviridae: papillomavirus HPV = humaan papillomavirus dsDNA picornaviridae ECHO-virus + ssRNA
poxviridae molluscipox-virus dsDNA picornaviridae enterovirus 68-71 + ssRNA
poxviridae monkeu-ypox-virus dsDNA picornaviridae (enterovirus) hepatitis A virus (HAV) + ssRNA
poxviridae variolavirus dsDNA kolmioviridae hepatitis D virus (HDV) - ssRNA
Orthomyxo-viridae influenzavirus (griepvirus) - ssRNA
Paramyxo-viridae respiratoir syncytieel virus (RSV) - ssRNA
paramyxo-viridae mazelenvirus - ssRNA
paramyxo-viridae bofvirus - ssRNA
,virussen huid
familie/genus pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
(virulentiefactors)* vaccinatie
papovaviridae: HPV = humaan dsDNA (genitale) verruca vulgaris = voorkomen: mens, rund, paard, detectie via EM, DNA
papillomavirus papillomavirus (genitale) wratten hond, knaagdier (PCR)
papillomata ter hoogte van transmissie thv huid (zwembad,
slijmvlies laryngeale/ sporthal,…) en thv geslachtsorgaan
orale papillomata (SOA)
!! kan kwaadaardig worden: incubatie 3-6m
- type 6, 11: keel/mond
kanker
- type 16, 18, 31, 33:
cervix carcinoma (ook
vulva en penis)
poxviridae molluscipox-virus dsDNA Molluscum contagiosum cryotherapie, meestal onschuldig
(parelwratten: goedaardige antivirale tenzij bij ↓ IS (dan
tumoren, 2mm, rond, wit) therapie bij ↓IS uitgebreide letsels)
monkeupox-virus dsDNA monkeypox/apenpokken = vaccin smallpox via wilde dieren kliniek vergelijkbaar
met vocht gevulde blaren pt op pt: na contact met laesies, met smallpox
over hele lichaam (ook lichaamsvocht, droplets, gecon-
handpalmen!) die open tamineerd materiaal
springen, koorts, gezwollen
lymfenoduli † van 10%
variolavirus dsDNA mensenpokken/variola/ vaccin wordt geeradiceerd sinds eind jaren ‘70!! ziekte met oude
smallpox = blaren over hele nog steeds geschiedenis:
lichaam (ook handpalmen!), bewaard, mens = enige reservoir beschrijvingen
centrifuge distributie (meer Edward Jenner gevonden van bij de
rash op uiteinden lichaam: legde basis voor 2 klinische vormen: oude Egyptenaren
hoofd en extremiteiten) en vaccin - variola major: meest frequent,
allen in zelfde stadium (↔ † van 30% stadia:
bijv. windpokken) - variola minor: minder frequent, - intubatie (12-14d):
† van 1% onbesmettelijk,
ook andere organen aan- geen symptomen
getast (aantasting lever en !! † vaak agv hevige immuunreac e - prodroom (abrupte
milt) in meerdere organen en mogelijke start, 2-4d): koorts,
surinfectie van de laesies (sepsis) hoofdpijn, malaise,
na infectie: veel littekens, pijn in lichaam,…
mogelijke kleurenblindheid,
- rash (4d): meest
surinfectie laesies met
besmettelijk, open-
sepsis tot gevolg
brekende blaasjes
,familie/genus/… pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
vaccinatie
humaan HHV-1/2 = herpes dsDNA enveloppe, complex behandeling pt op pt, geen dierenreservoir
herpesvirus simplex virus (HSV) 1/2 genoom (74 genen) met met acyclovir IV
(HHV) long & short uniqueregion komt voor bij 1/3 van de
wereldbevolking
- HSV1 2 kenmerken: neuro- orale infectie belangrijk % op kinderleeftijd
virulentie (invasie en primaire laesie = besmet
replicatie in CZS) + latente stomatitis ulcerosa (zweren ↑ prevalen e:
infectie (in neuronale op tong/tandvlees/wang/…) ontwikkelingslanden en lage socio-
ganglia kans op secundair: economische status
reactivatie) - herpes labialis (koorts-
blaas) na stomatitis
ulcerosa bij ↓ IS,
stress,…
- keratoconjunctivitis na
neonatale infectie
- encefalitis, meningitis
=> koortsblaas, stomatitis,
oesofagitis, meningitis
- HSV2 genitale infectie besmetting meestal vanaf seksueel
primaire laesie: aften actief
secundaire laesie: ↑ prevalen e: meer bedpartners
- herpes genitalis
- herpes neonatorum neonatorum: transmissie intra-
(huid/oog/mond infectie, partum
encephalitis)
=> genitale blaasjes
HHV-3 = varicellovirus latente infectie (in neurons, primaire infectie: wind- behandeling primair: droplets (kids tussen 2-6j)
reactivatie mogelijk bij ↓ pokken (waterpokken, met acyclovir secundair: reactivatie (↓ IS: HIV)
varicella zoster virus IS) ckicken pox): jeukende IV/PO
(VZV) blaasjes die eindigen in
korstjes, in ≠ fasen
verspreid over heel lichaam
pas op volwassen leeftijd:
gevaarlijker pneumonie
reactivatie herpes zoster
(gordelroos/zona): blaasjes,
zenuwpijn, 1 dermatoom
+ risk voor surinfectie
,familie/genus/… pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
vaccinatie
HHV-4 = epstein-barr latentie (in B-cellen) kan asymptomatisch gaan geen! in mond- en keelsecreet
virus (EBV)
mononucleosis infectiosa infectie:
(klierkoorts): koorts, - kinderen asymptomatisch,
gezwollen lymfeklieren met levenslange immuniteit
wit beslag, hepatitis,… - jongvolwassene 50%
klierkoorts
lymfomen/lymfeklierkanker Afrikaanse kids: lymfomen
(Burkitt’s lymphoma)
HHV-5 = cytomegalovirus latentie (in monocyten, primair: asymptomatisch behandeling primair: via keel, urine, cervix,
(CMV) lymfocyten, epitheelcellen) - kids: beetje koorts met gancyclovir sperma vaak als kind: in crèche/
- volwassene: koorts, (IV of PO) of kleuterklas gekregen
keelpijn, hepatitis, rash, foscavir
verlengde postvirale => nadeel: secundair: intra-uterien (naar baby
vermoeidheid (doet geven BM- bij 1% van de zwangere vrouwen
denken aan klierkoorts) depressie geïnfecteerd met CMV), HIV/↓ IS
secundair/reactivatie:
congenitale infectie
(orgaanaantasting:
oesofagitis, pneumonie,
gastro-enteritis, retinitis
met blindheid, encefalitis,
BM-depressie met
hemolytische anemie en
trombocytopenie) + koorts
zwangerschap: (neuro-)
schade bij foetus
HHV-6 (roseolovirus) en latentie (in TL) primair: roseola infantum -
HHV-7 of exanthema subitum (6e
kinderziekte) koorts,
vlekjes op hals/gelaat:
exantheem (afdalend)
secundair: gedissemineerd
HHV-8 (rhadinovirus ) latentie (in TL? en BL) kaposi sarcoma = angio- frequent bij hiv-pt
= kaposi’s sarcoma- sarcoom (BV-tumor in huid
associared herpesvirus en mucosa) purperen
(KSHV) vlekken, oedeem onderste
lidmaat
,familie/genus/… pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
vaccinatie
paramyxo- mazelenvirus - ssRNA pleiomorf, enveloppe met mazelen (1e kinderziekte): basisvaccin zéér besmettelijk, enkel bij mens pathogenese:
viridae glycoproteïnen, matrix, - prodormaal: koorts, (pt op pt), levenslange immuniteit replicatie in lucht-
eigen polymerase hoest, cunctivitis epitheelcellen en
- enantheem (vlekken op via droplets of direct contact conjunctiva spreidt
mucosa) via regionale lymfe-
- exantheem (vlekken op klieren in bb: 1e
huid: start bij haarlijn en viremie reticulo-
daalt dan van kop tot endotheliaal systeem
weer verspreiden =
teen af)
2e viremie (tijdelijke
is voelbaar als
onderdrukking BM met
schuurpapier!
leukopenie) neutra-
liserende AL en herstel
risc: bacteriële surinfectie,
encephalitis, subacute
scleroserende pan-
encefalitis (SSPE)
bofvirus parotitis epidemica (bof): basisvaccin speeksel, droplets, urine
infectie bovenste luchtweg,
viremie, koorts heviger bij volwassenen
andere locaties: parotis,
testis (orchitis), CZS
complicatie: onvruchtbaar
agv orchitis, meningo-
encephalitis
togavirussen rubella virus + ssDNA rubella (3e kinderziekte): basisvaccin levenslange immuniteit
- postnataal: viremie en (voor ssDNA
huiduitslag, zelden geen zwangere infectie bij zwangerschap over-
complicaties vrouwen zonder weeg onderbreking?
- zwangerschap: immuniteit)
congenitaal rubella
syndroom ( = neuronale
afwijkingen bij foetus),
gevolgen = miskraam,
congenitale afwijkingen,
afwijking aan hart/ogen/
gehoor/…
,familie/genus pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
(virulentiefactors)* vaccinatie
parvoviridae parvovirus-B 19 ssDNA erythema infectiosum (5e
kinderziekte):
- koorts, ‘slapped cheeck’
(rode wangen)
- complicatie: impact op
BM
virussen luchtweg
familie/genus pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
(virulentiefactors)* vaccinatie
Orthomyxo- influenzavirus (griepvirus) - ssRNA lipide enveloppe met 2 aanpassings-
viridae (8 losse eiwitten: mechanismen:
genen/ - hemagglutinine (H) - antigene shift = 2
segmenten) - neuraminidase (N) virussen met andere
structuur reshuffled
vorming nieuw
partikel met stukken
van beide virussen
- antigene drift = toe-
vallige mutaties die
ontstaan als RNA
gekopieerd wordt
specifieke nomen-
clatuur zie onder
type A H 1-15 griep = respiratoire infectie risicogroep - seizoensgriep: elke winter, AG shift + AG drift
N 1-9 (3 types: seizoen, vogel, vaccineren voorspelbaar, transmissie via
pandemie) tegen seizoens- droplets/aerosol/materiaal vogelgriep uitbraken:
mens: H 1, 2, 3 + N 1, 2 griep - vogelgriep: af en toe, minder 1997 Hong Kong, 2003
dieren (vogels): alle H/N voorspelbaar, transmissie van Nederland
kans op vorming nieuw dier naar mens
influenza A die bij mens - grieppandemie: minder grieppandemieën:
kan komen Spaanse griep (1918),
frequent, gevaarlijk indien nieuw
Mexicaans griep (2009)
virus door AG shift met nieuwe
HA, hoge pt naar pt transmissie
type B H en N antigeen goed te zelfde complicaties ondanks enkel pathogeen bij mens enkel AG drift (traag)
onderscheiden van lage mortaliteit
influenza A epidemie elke 3-4 jaar (minder
verspreid en lagere morbiditeit),
geen pandemieën
, familie/genus pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
(virulentiefactors)* vaccinatie
Coronaviridae coronavirus + ssRNA enveloppe met 2 corona COVID-19 vaccin
glycoproteïnen:
Pp1a/b - S (spike) receptor behandeling:
(niet-struct. binding, celfusie monoklonale AL,
eiwitten) - M (membraan) trans- dexamethasone
membraan budding, (corticosteroïd)
S, E, M, N enveloppe vorming
eiwitten Molnupirav ?
(spike, + soms ook 3e: HE-proteïne (antiviraal
enveloppe, middel)
membraan,
nucelo-
capside)
picornaviridae rhinovirus + ssRNA erg klein genoom (bevat (neus)verkoudheid: voornamelijk in winter, wereldwijd doet vatbaarheid voor
code voor structurele en inflammatie neusslijmvlies (bacteriële) infectie
niet-structurele eiwitten) + oedeem (= slijmen/neus- stijgen op 3 manieren:
loop) - opening tight
3 verschillende VP-eiwitten junctions = bacterie
die mooi samen in een pneumonie (kids, kan beter door-
structuur assembleren bejaarden, ↓IS) dringen
vormen ‘omkapseling’ - cascade
(geen enveloppe) risc voor (bacteriële) co- inflammatoire
/surinfectie vaak componenten =
influenza, S. aureus of
betere endocytose
pneumokokken
- ↑ # receptoren =
betere endocytose
adenoviridae adenovirus dsDNA breed scala aan infecties: typisch bij jonge kinderen 46 immunologisch
- infectie bovenste verschillende types
luchtwegen (1-7) transmissie via direct contact
- pharyngoconjuctivitis = (druppels, handen) + instrumenten stabiel in omgeving:
keelontsteking (3,7) kan tegen chemische/
- Keratoconjuctivitis (8) fysische agentia en
- Bronchopneumonie extreme pH lange
(1,2,3,7) overleving buiten
lichaam
- Gastro-enteritis (40-47)
Paramyxo- respiratoir syncytieel pleiomorf, enveloppe met longinfecties (pneumonie) herinfectie mogelijk
viridae virus (RSV) glycoproteïnen, matrix, bij jonge kids
eigen polymerase banale griep bij oudere kids
en volwassenen
te kennen virussen, bacteriën, AB,
fungi en antifungale therapie
,overzicht virussen
parvoviridae parvovirus-B 19 ssDNA Reoviridae rotavirus dsRNA
togavirussen rubella virus ssDNA Caliciviridae hepatitis E virus + ssRNA
hepadnaviridae hepatitis B virus (HBV) dsDNA RT Coronaviridae coronavirus + ssRNA
adenoviridae adenovirus dsDNA Caliciviridae norovirus + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-1/2 = herpes simplex virus (HSV) 1/2 dsDNA Caliciviridae sapporo-live virussen + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-3 = varicellovirus dsDNA Flaviviridae hepatitis C virus (HCV) + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-4 = epstein-barr virus dsDNA picornaviridae rhinovirus + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-5 = cytomegalovirus (CMV) dsDNA picornaviridae enterovirus + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-6 (roseolovirus) en HHV-7 dsDNA picornaviridae poliomyelitisvirus + ssRNA
humaan herpesvirus (HHV) HHV-8 (rhadinovirus ) dsDNA picornaviridae coxsackievirus + ssRNA
= kaposi’s sarcoma-associared herpesvirus (KSHV)
papovaviridae: papillomavirus HPV = humaan papillomavirus dsDNA picornaviridae ECHO-virus + ssRNA
poxviridae molluscipox-virus dsDNA picornaviridae enterovirus 68-71 + ssRNA
poxviridae monkeu-ypox-virus dsDNA picornaviridae (enterovirus) hepatitis A virus (HAV) + ssRNA
poxviridae variolavirus dsDNA kolmioviridae hepatitis D virus (HDV) - ssRNA
Orthomyxo-viridae influenzavirus (griepvirus) - ssRNA
Paramyxo-viridae respiratoir syncytieel virus (RSV) - ssRNA
paramyxo-viridae mazelenvirus - ssRNA
paramyxo-viridae bofvirus - ssRNA
,virussen huid
familie/genus pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
(virulentiefactors)* vaccinatie
papovaviridae: HPV = humaan dsDNA (genitale) verruca vulgaris = voorkomen: mens, rund, paard, detectie via EM, DNA
papillomavirus papillomavirus (genitale) wratten hond, knaagdier (PCR)
papillomata ter hoogte van transmissie thv huid (zwembad,
slijmvlies laryngeale/ sporthal,…) en thv geslachtsorgaan
orale papillomata (SOA)
!! kan kwaadaardig worden: incubatie 3-6m
- type 6, 11: keel/mond
kanker
- type 16, 18, 31, 33:
cervix carcinoma (ook
vulva en penis)
poxviridae molluscipox-virus dsDNA Molluscum contagiosum cryotherapie, meestal onschuldig
(parelwratten: goedaardige antivirale tenzij bij ↓ IS (dan
tumoren, 2mm, rond, wit) therapie bij ↓IS uitgebreide letsels)
monkeupox-virus dsDNA monkeypox/apenpokken = vaccin smallpox via wilde dieren kliniek vergelijkbaar
met vocht gevulde blaren pt op pt: na contact met laesies, met smallpox
over hele lichaam (ook lichaamsvocht, droplets, gecon-
handpalmen!) die open tamineerd materiaal
springen, koorts, gezwollen
lymfenoduli † van 10%
variolavirus dsDNA mensenpokken/variola/ vaccin wordt geeradiceerd sinds eind jaren ‘70!! ziekte met oude
smallpox = blaren over hele nog steeds geschiedenis:
lichaam (ook handpalmen!), bewaard, mens = enige reservoir beschrijvingen
centrifuge distributie (meer Edward Jenner gevonden van bij de
rash op uiteinden lichaam: legde basis voor 2 klinische vormen: oude Egyptenaren
hoofd en extremiteiten) en vaccin - variola major: meest frequent,
allen in zelfde stadium (↔ † van 30% stadia:
bijv. windpokken) - variola minor: minder frequent, - intubatie (12-14d):
† van 1% onbesmettelijk,
ook andere organen aan- geen symptomen
getast (aantasting lever en !! † vaak agv hevige immuunreac e - prodroom (abrupte
milt) in meerdere organen en mogelijke start, 2-4d): koorts,
surinfectie van de laesies (sepsis) hoofdpijn, malaise,
na infectie: veel littekens, pijn in lichaam,…
mogelijke kleurenblindheid,
- rash (4d): meest
surinfectie laesies met
besmettelijk, open-
sepsis tot gevolg
brekende blaasjes
,familie/genus/… pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
vaccinatie
humaan HHV-1/2 = herpes dsDNA enveloppe, complex behandeling pt op pt, geen dierenreservoir
herpesvirus simplex virus (HSV) 1/2 genoom (74 genen) met met acyclovir IV
(HHV) long & short uniqueregion komt voor bij 1/3 van de
wereldbevolking
- HSV1 2 kenmerken: neuro- orale infectie belangrijk % op kinderleeftijd
virulentie (invasie en primaire laesie = besmet
replicatie in CZS) + latente stomatitis ulcerosa (zweren ↑ prevalen e:
infectie (in neuronale op tong/tandvlees/wang/…) ontwikkelingslanden en lage socio-
ganglia kans op secundair: economische status
reactivatie) - herpes labialis (koorts-
blaas) na stomatitis
ulcerosa bij ↓ IS,
stress,…
- keratoconjunctivitis na
neonatale infectie
- encefalitis, meningitis
=> koortsblaas, stomatitis,
oesofagitis, meningitis
- HSV2 genitale infectie besmetting meestal vanaf seksueel
primaire laesie: aften actief
secundaire laesie: ↑ prevalen e: meer bedpartners
- herpes genitalis
- herpes neonatorum neonatorum: transmissie intra-
(huid/oog/mond infectie, partum
encephalitis)
=> genitale blaasjes
HHV-3 = varicellovirus latente infectie (in neurons, primaire infectie: wind- behandeling primair: droplets (kids tussen 2-6j)
reactivatie mogelijk bij ↓ pokken (waterpokken, met acyclovir secundair: reactivatie (↓ IS: HIV)
varicella zoster virus IS) ckicken pox): jeukende IV/PO
(VZV) blaasjes die eindigen in
korstjes, in ≠ fasen
verspreid over heel lichaam
pas op volwassen leeftijd:
gevaarlijker pneumonie
reactivatie herpes zoster
(gordelroos/zona): blaasjes,
zenuwpijn, 1 dermatoom
+ risk voor surinfectie
,familie/genus/… pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
vaccinatie
HHV-4 = epstein-barr latentie (in B-cellen) kan asymptomatisch gaan geen! in mond- en keelsecreet
virus (EBV)
mononucleosis infectiosa infectie:
(klierkoorts): koorts, - kinderen asymptomatisch,
gezwollen lymfeklieren met levenslange immuniteit
wit beslag, hepatitis,… - jongvolwassene 50%
klierkoorts
lymfomen/lymfeklierkanker Afrikaanse kids: lymfomen
(Burkitt’s lymphoma)
HHV-5 = cytomegalovirus latentie (in monocyten, primair: asymptomatisch behandeling primair: via keel, urine, cervix,
(CMV) lymfocyten, epitheelcellen) - kids: beetje koorts met gancyclovir sperma vaak als kind: in crèche/
- volwassene: koorts, (IV of PO) of kleuterklas gekregen
keelpijn, hepatitis, rash, foscavir
verlengde postvirale => nadeel: secundair: intra-uterien (naar baby
vermoeidheid (doet geven BM- bij 1% van de zwangere vrouwen
denken aan klierkoorts) depressie geïnfecteerd met CMV), HIV/↓ IS
secundair/reactivatie:
congenitale infectie
(orgaanaantasting:
oesofagitis, pneumonie,
gastro-enteritis, retinitis
met blindheid, encefalitis,
BM-depressie met
hemolytische anemie en
trombocytopenie) + koorts
zwangerschap: (neuro-)
schade bij foetus
HHV-6 (roseolovirus) en latentie (in TL) primair: roseola infantum -
HHV-7 of exanthema subitum (6e
kinderziekte) koorts,
vlekjes op hals/gelaat:
exantheem (afdalend)
secundair: gedissemineerd
HHV-8 (rhadinovirus ) latentie (in TL? en BL) kaposi sarcoma = angio- frequent bij hiv-pt
= kaposi’s sarcoma- sarcoom (BV-tumor in huid
associared herpesvirus en mucosa) purperen
(KSHV) vlekken, oedeem onderste
lidmaat
,familie/genus/… pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
vaccinatie
paramyxo- mazelenvirus - ssRNA pleiomorf, enveloppe met mazelen (1e kinderziekte): basisvaccin zéér besmettelijk, enkel bij mens pathogenese:
viridae glycoproteïnen, matrix, - prodormaal: koorts, (pt op pt), levenslange immuniteit replicatie in lucht-
eigen polymerase hoest, cunctivitis epitheelcellen en
- enantheem (vlekken op via droplets of direct contact conjunctiva spreidt
mucosa) via regionale lymfe-
- exantheem (vlekken op klieren in bb: 1e
huid: start bij haarlijn en viremie reticulo-
daalt dan van kop tot endotheliaal systeem
weer verspreiden =
teen af)
2e viremie (tijdelijke
is voelbaar als
onderdrukking BM met
schuurpapier!
leukopenie) neutra-
liserende AL en herstel
risc: bacteriële surinfectie,
encephalitis, subacute
scleroserende pan-
encefalitis (SSPE)
bofvirus parotitis epidemica (bof): basisvaccin speeksel, droplets, urine
infectie bovenste luchtweg,
viremie, koorts heviger bij volwassenen
andere locaties: parotis,
testis (orchitis), CZS
complicatie: onvruchtbaar
agv orchitis, meningo-
encephalitis
togavirussen rubella virus + ssDNA rubella (3e kinderziekte): basisvaccin levenslange immuniteit
- postnataal: viremie en (voor ssDNA
huiduitslag, zelden geen zwangere infectie bij zwangerschap over-
complicaties vrouwen zonder weeg onderbreking?
- zwangerschap: immuniteit)
congenitaal rubella
syndroom ( = neuronale
afwijkingen bij foetus),
gevolgen = miskraam,
congenitale afwijkingen,
afwijking aan hart/ogen/
gehoor/…
,familie/genus pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
(virulentiefactors)* vaccinatie
parvoviridae parvovirus-B 19 ssDNA erythema infectiosum (5e
kinderziekte):
- koorts, ‘slapped cheeck’
(rode wangen)
- complicatie: impact op
BM
virussen luchtweg
familie/genus pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
(virulentiefactors)* vaccinatie
Orthomyxo- influenzavirus (griepvirus) - ssRNA lipide enveloppe met 2 aanpassings-
viridae (8 losse eiwitten: mechanismen:
genen/ - hemagglutinine (H) - antigene shift = 2
segmenten) - neuraminidase (N) virussen met andere
structuur reshuffled
vorming nieuw
partikel met stukken
van beide virussen
- antigene drift = toe-
vallige mutaties die
ontstaan als RNA
gekopieerd wordt
specifieke nomen-
clatuur zie onder
type A H 1-15 griep = respiratoire infectie risicogroep - seizoensgriep: elke winter, AG shift + AG drift
N 1-9 (3 types: seizoen, vogel, vaccineren voorspelbaar, transmissie via
pandemie) tegen seizoens- droplets/aerosol/materiaal vogelgriep uitbraken:
mens: H 1, 2, 3 + N 1, 2 griep - vogelgriep: af en toe, minder 1997 Hong Kong, 2003
dieren (vogels): alle H/N voorspelbaar, transmissie van Nederland
kans op vorming nieuw dier naar mens
influenza A die bij mens - grieppandemie: minder grieppandemieën:
kan komen Spaanse griep (1918),
frequent, gevaarlijk indien nieuw
Mexicaans griep (2009)
virus door AG shift met nieuwe
HA, hoge pt naar pt transmissie
type B H en N antigeen goed te zelfde complicaties ondanks enkel pathogeen bij mens enkel AG drift (traag)
onderscheiden van lage mortaliteit
influenza A epidemie elke 3-4 jaar (minder
verspreid en lagere morbiditeit),
geen pandemieën
, familie/genus pathogeen DNA/RNA eigenschappen ziektebeeld behandeling/ epidemiologie extra info
(virulentiefactors)* vaccinatie
Coronaviridae coronavirus + ssRNA enveloppe met 2 corona COVID-19 vaccin
glycoproteïnen:
Pp1a/b - S (spike) receptor behandeling:
(niet-struct. binding, celfusie monoklonale AL,
eiwitten) - M (membraan) trans- dexamethasone
membraan budding, (corticosteroïd)
S, E, M, N enveloppe vorming
eiwitten Molnupirav ?
(spike, + soms ook 3e: HE-proteïne (antiviraal
enveloppe, middel)
membraan,
nucelo-
capside)
picornaviridae rhinovirus + ssRNA erg klein genoom (bevat (neus)verkoudheid: voornamelijk in winter, wereldwijd doet vatbaarheid voor
code voor structurele en inflammatie neusslijmvlies (bacteriële) infectie
niet-structurele eiwitten) + oedeem (= slijmen/neus- stijgen op 3 manieren:
loop) - opening tight
3 verschillende VP-eiwitten junctions = bacterie
die mooi samen in een pneumonie (kids, kan beter door-
structuur assembleren bejaarden, ↓IS) dringen
vormen ‘omkapseling’ - cascade
(geen enveloppe) risc voor (bacteriële) co- inflammatoire
/surinfectie vaak componenten =
influenza, S. aureus of
betere endocytose
pneumokokken
- ↑ # receptoren =
betere endocytose
adenoviridae adenovirus dsDNA breed scala aan infecties: typisch bij jonge kinderen 46 immunologisch
- infectie bovenste verschillende types
luchtwegen (1-7) transmissie via direct contact
- pharyngoconjuctivitis = (druppels, handen) + instrumenten stabiel in omgeving:
keelontsteking (3,7) kan tegen chemische/
- Keratoconjuctivitis (8) fysische agentia en
- Bronchopneumonie extreme pH lange
(1,2,3,7) overleving buiten
lichaam
- Gastro-enteritis (40-47)
Paramyxo- respiratoir syncytieel pleiomorf, enveloppe met longinfecties (pneumonie) herinfectie mogelijk
viridae virus (RSV) glycoproteïnen, matrix, bij jonge kids
eigen polymerase banale griep bij oudere kids
en volwassenen
