HOOFDSTUK 10: Internationale handel
1. Voordelen van Internationale handel
• Landen drijven handel om er beide voordeel uit te halen
• Een land produceert waar het efficiënter in is dan een ander land (Afhankelijk van A, K en T!)
• Internationale handel brengt op LT vergoedingen voor productiefactoren dichter bij elkaar
• Op KT mogelijk welvaartsverlies voor inefficiënte landen
➔ In het algemeen werkt internationale handel welvaartsverhogend
• Meer afzet → kunnen dus op grotere schaal produceren
• Betere kwaliteit tegen lagere prijs doordat men efficiënter werkt
• Breder assortiment
• Door concurrentie wordt blijvende innovatie en flexibiliteit gestimuleerd
• Op andere domeinen ook samen werken (vb.. transportbeleid, milieuwetgeving..)
• Stimuleert overheidsefficiëntie
2. Nadelen van Internationale handel
• Emigratie (legaal en illegaal)
▪ Laaggeschoolden gaan vaak in het buitenland een laagbetaalde job zoeken
• Brain drain
▪ Hooggeschoolden in arme landen verlaten dat land vaak omwille van betere kansen in andere
landen en keren meestal niet meer terug
• Internationale samenwerking nodig die nu vaak nog ontbreekt
▪ Internationaal migratiebeleid dringend nodig → zorgt nog voor te veel spanningen
• Milieu- en energieproblemen doordat productie enorm gestegen is
• Culturele en sociale gevolgen
▪ Overnemen van andere waarden zorgen voor teloorgang van eigen cultuur
▪ Globalisering zorgt voor groter aanbod, maar ook voor eentonig aanbod
vb. winkels in verschillende landen komen overeen
• Overheden verliezen onafhankelijkheid
▪ Wie als overheid niet het gewenste beleid van internationale markten voert, dreigt zijn
industrie te zien vertrekken
3. Buitenlandse handel van België: enkele cijfers
Belgische economie kenmerkt zich door een grote mate van openheid
→ we hebben dan ook centrale ligging binnen EU
,IMPORTS
• Chemische producten
• Vervoermaterieel
• Minerale producten
EXPORTS
• Chemische producten
• Vervoermaterieel
• Machines en toestellen
4. De wisselmarkt
Wisselmarkt = geheel van vraag naar en aanbod van 2 verschillende valuta
Wisselkoers = de prijs waartegen de vreemde munt verhandelt wordt
Betalingen gebeuren altijd door tussenkomst van banken.
Er is geen officiële wisselmarkt in de eurozone: banken onderhandelen rechtstreeks
→ De ECB publiceert dagelijks een referentiekoers
Notatie van de wisselkoers en het transactieverloop
Wisselkoersnotatie
A) Wisselkoers met vaste notatie in het buitenland
= de wisselkoers geeft aan hoeveel eenheden van de eigen munt nodig zijn om 1 eenheid buitenlandse munt te
kopen
1,00 USD = 0,70 EUR
B) Wisselkoers met vaste notatie in het binnenland
= de wisselkoers geeft aan hoeveel eenheden buitenlandse munt men krijgt voor 1 eenheid van de eigen munt
→ meest gebruikte methode
1 EUR = 1,43 USD
➔ Er kan makkelijk van notitie worden gewisseld
1 EUR/ 1,43 = 1,43 USD/ 1,43
0,70 EUR = 1 USD
OPGELET!!
Als er staat EUR/ USD betekent dit wisselkoers van de dollar met vaste notatie in het binnen land
→ DUS: hoeveel dollar je krijgt voor 1 euro
Transactieverloop
Betalingen gebeuren altijd door tussenkomst van banken
→ Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication (SWIFT) speelt belangrijke rol in
internationaal betalingsverkeer
➔ Ze zijn verantwoordelijk voor communicatie en verzending van internationale transacties tussen
deelnemende banken
, Er is geen officiële wisselmarkt in de eurozone: banken onderhandelen rechtstreeks. De ECB publiceert
dagelijks een referentiekoers → banken mogen hier wel van afwijken
Handelaar zal aan zijn bank de opdracht geven om het bedrag van zijn aankoop om te wisselen in de munt van
de handelspartner
Banken hanteren een biedkoers (= aankoopkoers) en een laatkoers (= verkoopkoers)
Biedkoers = de prijs die de banken bieden voor de vreemde munten die hen wordt aangeboden
laatkoers = de prijs die de banken vragen voor de vreemde munten die ze verkopen
➔ Het verschil hiertussen is de winstmarge voor de bank + eventuele transactiekosten.
Wisselmarkt kan men opdelen in
Cliëntmarkt – interbankenmarkt
Cliëntmarkt = wanneer individuele personen of ondernemingen vreemde deviezen kopen met bank als
tegenpartij
Interbankenmarkt = wanneer banken onderling vreemde deviezen uitwisselen
Contantmarkt – termijnmarkt
Contantmarkt = munten worden op eenzelfde ogenblik gewisseld tegen op dat moment geldende wisselkoers
Termijnmarkt = contracten worden gesloten waarbij men nu de prijs bepaalt voor een aankoop in de toekomst
(meestal 6/ 9 maanden later)
Evenwichtige wisselmarkt = de prijs (aantal USD) dat men bijvoorbeeld voor een euro betaalt in de USA is gelijk
aan de prijs die men in België voor een euro betaald
➔ Moet men minder dollar geven voor een euro in België dan in de USA → WINSTMOGELIJKHEDEN
➔ Iemand kan met behulp van vlug elektronisch verkeer met dollars euro’s kopen in België en die direct
verkopen in de USA waarbij men (afgezien van kleine transactiekosten) meteen winst maakt
= arbitrage
Gevolg van arbitrage in dit geval is
➢ Vraag naar Euro’s in België stijgt →prijs in dollar in België gaat toenemen
➢ Aanbod van Euro’s in USA stijgt → prijs in dollar in USA gaat afnemen
➔ Arbitrage brengt wisselkoersen naar elkaar toe
➔ Door groot aantal transacties op wisselmarkt → stijgen en dalen koeren pijlsnel
Het evenwicht op de wisselmarkt
De vraag naar vreemde munten
Redenen om vreemde valuta te vragen
• Aankoop van goederen/ diensten buitende eurozone
• Betalen van primaire inkomens buiten de eurozone
• Inkomensoverdrachten naar buiten de eurozone
vb. buitenlanders die hun inkomen overmaken naar huis
• Beleggen buiten de eurozone
• Investeren buiten de eurozone
• Speculatie
De vraag naar vreemde munten verloopt grafisch steeds dalen
→ hoe duurder aankoop munt, hoe minder interesse in aankoop
1. Voordelen van Internationale handel
• Landen drijven handel om er beide voordeel uit te halen
• Een land produceert waar het efficiënter in is dan een ander land (Afhankelijk van A, K en T!)
• Internationale handel brengt op LT vergoedingen voor productiefactoren dichter bij elkaar
• Op KT mogelijk welvaartsverlies voor inefficiënte landen
➔ In het algemeen werkt internationale handel welvaartsverhogend
• Meer afzet → kunnen dus op grotere schaal produceren
• Betere kwaliteit tegen lagere prijs doordat men efficiënter werkt
• Breder assortiment
• Door concurrentie wordt blijvende innovatie en flexibiliteit gestimuleerd
• Op andere domeinen ook samen werken (vb.. transportbeleid, milieuwetgeving..)
• Stimuleert overheidsefficiëntie
2. Nadelen van Internationale handel
• Emigratie (legaal en illegaal)
▪ Laaggeschoolden gaan vaak in het buitenland een laagbetaalde job zoeken
• Brain drain
▪ Hooggeschoolden in arme landen verlaten dat land vaak omwille van betere kansen in andere
landen en keren meestal niet meer terug
• Internationale samenwerking nodig die nu vaak nog ontbreekt
▪ Internationaal migratiebeleid dringend nodig → zorgt nog voor te veel spanningen
• Milieu- en energieproblemen doordat productie enorm gestegen is
• Culturele en sociale gevolgen
▪ Overnemen van andere waarden zorgen voor teloorgang van eigen cultuur
▪ Globalisering zorgt voor groter aanbod, maar ook voor eentonig aanbod
vb. winkels in verschillende landen komen overeen
• Overheden verliezen onafhankelijkheid
▪ Wie als overheid niet het gewenste beleid van internationale markten voert, dreigt zijn
industrie te zien vertrekken
3. Buitenlandse handel van België: enkele cijfers
Belgische economie kenmerkt zich door een grote mate van openheid
→ we hebben dan ook centrale ligging binnen EU
,IMPORTS
• Chemische producten
• Vervoermaterieel
• Minerale producten
EXPORTS
• Chemische producten
• Vervoermaterieel
• Machines en toestellen
4. De wisselmarkt
Wisselmarkt = geheel van vraag naar en aanbod van 2 verschillende valuta
Wisselkoers = de prijs waartegen de vreemde munt verhandelt wordt
Betalingen gebeuren altijd door tussenkomst van banken.
Er is geen officiële wisselmarkt in de eurozone: banken onderhandelen rechtstreeks
→ De ECB publiceert dagelijks een referentiekoers
Notatie van de wisselkoers en het transactieverloop
Wisselkoersnotatie
A) Wisselkoers met vaste notatie in het buitenland
= de wisselkoers geeft aan hoeveel eenheden van de eigen munt nodig zijn om 1 eenheid buitenlandse munt te
kopen
1,00 USD = 0,70 EUR
B) Wisselkoers met vaste notatie in het binnenland
= de wisselkoers geeft aan hoeveel eenheden buitenlandse munt men krijgt voor 1 eenheid van de eigen munt
→ meest gebruikte methode
1 EUR = 1,43 USD
➔ Er kan makkelijk van notitie worden gewisseld
1 EUR/ 1,43 = 1,43 USD/ 1,43
0,70 EUR = 1 USD
OPGELET!!
Als er staat EUR/ USD betekent dit wisselkoers van de dollar met vaste notatie in het binnen land
→ DUS: hoeveel dollar je krijgt voor 1 euro
Transactieverloop
Betalingen gebeuren altijd door tussenkomst van banken
→ Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication (SWIFT) speelt belangrijke rol in
internationaal betalingsverkeer
➔ Ze zijn verantwoordelijk voor communicatie en verzending van internationale transacties tussen
deelnemende banken
, Er is geen officiële wisselmarkt in de eurozone: banken onderhandelen rechtstreeks. De ECB publiceert
dagelijks een referentiekoers → banken mogen hier wel van afwijken
Handelaar zal aan zijn bank de opdracht geven om het bedrag van zijn aankoop om te wisselen in de munt van
de handelspartner
Banken hanteren een biedkoers (= aankoopkoers) en een laatkoers (= verkoopkoers)
Biedkoers = de prijs die de banken bieden voor de vreemde munten die hen wordt aangeboden
laatkoers = de prijs die de banken vragen voor de vreemde munten die ze verkopen
➔ Het verschil hiertussen is de winstmarge voor de bank + eventuele transactiekosten.
Wisselmarkt kan men opdelen in
Cliëntmarkt – interbankenmarkt
Cliëntmarkt = wanneer individuele personen of ondernemingen vreemde deviezen kopen met bank als
tegenpartij
Interbankenmarkt = wanneer banken onderling vreemde deviezen uitwisselen
Contantmarkt – termijnmarkt
Contantmarkt = munten worden op eenzelfde ogenblik gewisseld tegen op dat moment geldende wisselkoers
Termijnmarkt = contracten worden gesloten waarbij men nu de prijs bepaalt voor een aankoop in de toekomst
(meestal 6/ 9 maanden later)
Evenwichtige wisselmarkt = de prijs (aantal USD) dat men bijvoorbeeld voor een euro betaalt in de USA is gelijk
aan de prijs die men in België voor een euro betaald
➔ Moet men minder dollar geven voor een euro in België dan in de USA → WINSTMOGELIJKHEDEN
➔ Iemand kan met behulp van vlug elektronisch verkeer met dollars euro’s kopen in België en die direct
verkopen in de USA waarbij men (afgezien van kleine transactiekosten) meteen winst maakt
= arbitrage
Gevolg van arbitrage in dit geval is
➢ Vraag naar Euro’s in België stijgt →prijs in dollar in België gaat toenemen
➢ Aanbod van Euro’s in USA stijgt → prijs in dollar in USA gaat afnemen
➔ Arbitrage brengt wisselkoersen naar elkaar toe
➔ Door groot aantal transacties op wisselmarkt → stijgen en dalen koeren pijlsnel
Het evenwicht op de wisselmarkt
De vraag naar vreemde munten
Redenen om vreemde valuta te vragen
• Aankoop van goederen/ diensten buitende eurozone
• Betalen van primaire inkomens buiten de eurozone
• Inkomensoverdrachten naar buiten de eurozone
vb. buitenlanders die hun inkomen overmaken naar huis
• Beleggen buiten de eurozone
• Investeren buiten de eurozone
• Speculatie
De vraag naar vreemde munten verloopt grafisch steeds dalen
→ hoe duurder aankoop munt, hoe minder interesse in aankoop
