Samenvatting Medische Kennis | 1.1C | Onderdeel 18 | Ziekteverschijnselen bij luchtwegproblemen

Onderdeel 18 Ziekteverschijnselen bij luchtwegproblemen

Voorbereiding
 Interne geneeskunde: Hoofdstuk 7  alleen 7.3, 7.4.2, 7.5 en 7.11
 Pathologie: 1. Hoofdstuk 9 en 11


1. Perifere en centrale cyanose verklaren

Info:
 Onder cyanose/blauwzucht versta je een blauwig-grijze verkleuring van de huid en slijmvliezen
 Verkleuring word veroorzaakt door toegenomen concentrate van gereduceerde hemoglobine in
capillairen  opgebouwd uit ijzermolecuul en omgeven door viertal eiwitstructuren
 Zuurstof kan aan ijzermolecuul gekoppeld zijn  geoxigeneerd Hb/oxyhemoglobine
 Bloed met veel geoxigeneerd hemoglobine bevat helderrode kleur  gereduceerd Hb is donkerrood
 Huid en slijmvliezen zijn normaal roze gekleurd door aanwezige bloed in capillairen - bloed bevat
overgrote deel geoxigeneerd hemoglobine
 Normale concentrate van hemoglobine in bloed  8-10 mmol/l (15 g/dl)
 Hoeveelheid gereduceerd hemoglobine is hoger dan 3,13 mmol/l  zuurstofverzadiging circa 85%
 Cyanose is niet altjd makkelijk vast te stellen
 Moeilijk waar te nemen bij dikke huid of gepigmenteerde huid
 Beste bij daglicht te observeren
 Cyanose is meestal waarneembaar aan lippen, nagelbed, oren en andere uitstekende lichaamsdelen
 Cyanose kan verschillende oorzaken hebben

Centrale cyanose
 Doet zich voor wanneer in arteriële bloed al te weinig zuurstof aan hemoglobine is gebonden
 Hoeveelheid reduceerd hemoglobine in slagaderlijke bloed is hoger dan normaal
 Gaswisselingstoornissen in longen kan komen door niet voldoende geoxigeneeerd  kan optreden bij
astma-aanval, longontsteking en longemfyseem
 Bekende hartafwijking is tetralogie van Fallot  longslagader is vernauwd en er is een gat in het
septum cordis
 Centrale cyanose kan optreden bij linkerdecompensate van hart
 Situates waarin sprake is van chronische hypoxie (zuurstoftekort in weefsels) zal lichaam extra
erytropoetne aanmaken  word in beenmerg aangemaakt
 Aantal rode bloedlichaampjes in bloed zal stjgen en daardoor ook hemoglobine gehalte
 Situate komt voor bij chronische longfalen
 Wat de oorzaak van cyanose is  altjd sprake van verminderde zuurstofverzadiging van arteriele
bloed (bloedgasanalyse kan worden vastgesteld)
 Daling naar 85%  cyanose treed op
 Te herkennen aan blauwig verkleuring  gaat gepaard met trommelstokvingers
 Trommelstokvingers  vingers en tenen vertonen aan uiteinde van vingers/tenen verbreding (alleen
weke delen zijn vervormd)
 Niet duidelijk hoe tommelstokvingers ontstaan
 Trommelstokvingers kunnen voortkomen in familie
 Wijst op probleem met circulate of ademhaling

Perifere cyanose
 Komt alleen voor aan acra (lichaamsuiteinde)  word acrocyanose genoemd
 Oorzaken: verminderde doorstroming van weefsels door vasoconstricte of vertraagde bloedcirculate
 bloed blijft hierdoor langer in weefsels
 Afgeven van zuurstof blijft doorgaan en er ontstaat meer gereduceerd hemoglobine  grens van
3,13mmol word overschreden
 Huid is vaak alleen cyanotsch verkleurd, slijmvliezen hebben normale kleur

, Voorbeelden waar het bij gebeurd:
 Decompensato  centrale en perifere cyanose kan bij decompensato cordis optreden
 Shock
 Fenomeen van Raynaud  hierbij vernauwen de kleine slagaders zich versterkt na contact met kou
(handen kunnen bijv koud, blauw en pijnlijk worden)
 Afgesnoerd zijn van lichaamsdeel  venen worden eerst afgeknepen en stagneert de afvoer van bloed
 Koude omgeving  omgevings temperatuur is laag, huid zal minder doorbloed worden

Koolmonoxidevergifiging
 Weefsels kunnen kersenroode (morgenrood) kleur hebben  kan optreden bij
koolmonoxidevergiftiging
 Koolmonoxide bindt sneller en sterker aanhemoglobine dan zuurstof
 Door hypoxie kunnen hersenen niet goed meer functoneren of raken beschadigd  gevolg: kan o.a.
circulate en respirate (ademhaling) tekortschieten  cyanose en bleekheid zijn daarvan het gevolg
 Meest voorkomende oorzaken zijn gasgeisers in kleine, niet goed geventleerde ruimten  o.a.
houtkachels, gaskachels en openhaarden
 Verschijnselen: hoofdpijn, sufeid, slaperigheid en eventuele bewusteloosheid

2. Oorzaken, verschijnselen, onderzoek en behandeling van pneumonie, astma bronchiale, COPD en
pneumothorax beschrijven.

Pneumonie:
 Door liggende houding in bed bestaat kans dat patent minder goed zal doorademen
 Longblaasjes in onderste longvelden blijven dichtziten waardoor vocht uitreed naar inhoud van
longblaasjes
 Sprake van retente van slijm in luchtwegen
 Vormen van longontsteking heet hypostatsche pneumonie
 Ontsteking van longparenchym (longweefsel)

Oorzaken:
 Longontsteking kan optreden na 72 uur na ziekenhuisopname (CAP)  dit heet ziekenhuisinfecte
 Nosocomiale pneumonie = ziekenhuisinfecte (5% loopt dit op)
 Obstructe van luchtwegen door bijv tumoren, corpus alienum, aspirate en cara
 Aangetast luchtslijmvlies door virale infectes of door iwerking van chemische of fysische irritanta
 Veranderd longweefsel  embolie
 Retente van slijm in luchtwegen  bijv slecht doorademen, operate of bedlegerige patënten
 Stuwing in pulmonale circulate

Verschijnselen:
 Hoesten dat diep weg komt en vaak gepaard gaat met pijn in borst
 Opgeven van purulent sputum
 Koorts (soms hoge koorts vooraf gegaan door koude rillingen)
 Dyspnoe en tachypneu  gepaard met ‘neusvleugelen’ (meebewegen vanzijkanten van neus door
versterkte luchtstroom bij in- en uitademen)
 Cyanose  door wegvallen van deel van longen voor gasuitwisseling met daarbij deels vernauwd zijn
van longvaten als reacte op ziekteproces
 Pijn tjdens ademhaling
 Soms ‘koortsuitslag’  opfikkering van herpes labialis door weersomstandigheden
 Ernstge pneumonie kan vergezeld gaan van shockdreiging  gevolg van bloedvergiftiging
 Risico op overlijden is reëel bij ouderen  heet silent killer

Algemene symptomen en onderzoek
 Koorts  soms hoge koorts voorafgaand door koude rilling