Migraine
Groep Geneesmiddel Aangrijpingspunt Werking Bijwerkingen Plaats in beleid
Triptanen Sumatriptan, Activatie 5HT1B (vasoconstrictie) en Verminderd -Medicatieover-gebruikshoofdpijn bij Aanvalsbehandeling,
zolmitriptan, 5HT1D-receptoren (afgifte CGRP en migraineaanval en verlicht gebruik >15 dagen/maand gedurende tweede keus. Innemen aan
naratriptan, serotonine omlaag) in de de hoofdpijn 3 maanden begin van de hoofdpijn
rizatriptan bloedvaatjes in de dura matter. Dit -Drukkend gevoel op de borst: lijkend (pas na aura). Start lage
zorgt voor dilatatie craniale op AP klachten, komt door contrictie dosering, verhoog als
extracerebrale bloedvaten en van coronairevaten via 5HT1b nodig.
remmen de activiteit van de receptoren.
trigeminus neurogene durale -Algemene bijwerkingen:
perivasculaire ontstekingsreacties misselijkheid, braken, moeheid,
worden geremd. sufheid/slaperigheid.
Paracetamol Paracetamol (1) remmen van cyclo-oxygenases Verminderd -Medicatieover-gebruikshoofdpijn bij Aanvalsbehandeling, eerste
(COX, enzymen betrokken bij migraineaanval en verlicht gebruik >10 dagen/maand gedurende keus vanwege minder
ontstekingsreacties) de hoofdpijn 3 maanden bijwerkingen tweede keus.
(2) beïnvloeding van het -Maagzweren/bloedingen: invloed op Innemen aan begin van de
serotonerge systeem; dat zijn COX. Maagbeschermer nodig. hoofdpijn.
zenuwbanen die onder andere een -Interne bloedingen
rol spelen bij de gewaarwording
van pijn.
NSAID’s Ibuprofen, Remmen van cyclo-oxygenases Verminderd -Medicatieover-gebruikshoofdpijn bij Aanvalsbehandeling,
acetylsalicylzuur, (COX, enzymen betrokken bij migraineaanval en verlicht gebruik >10 dagen/maand gedurende tweede keus. Innemen
naproxen ontstekingsreacties) de hoofdpijn 3 maanden begin van de hoofdpijn.
-Maagzweren/bloedingen: invloed op Zorg voor voldoende hoge
COX. Maagbeschermer nodig. dosering.
-Interne bloedingen
Anti-emeticum Domperidon Dopamine-antagonist die de Verminderd braken bij Aanvalsbehandeling,
peristaltiek van maag en duodenum migraine aanval. eventueel toevoegen bij
en de druk van de gastro- misselijkheid
oesofageale sfincter doet Zorgt ook voor versnelde
toenemen en tevens de sfincter van opname middelen door
de pylorus relaxeert. Hierdoor versnelling van de
, ontstaat een versnelde maaglediging.
maaglediging, waardoor braken kan
worden voorkomen; mogelijk
speelt ook antagonisme van
dopaminereceptoren in de
chemoreceptor-triggerzone hierbij
een rol. Het werkingsmechanisme
berust waarschijnlijk op perifere
antidopaminewerking.
Metoclopramide Perifere antidopaminerge Verminderd braken bij Aanvalsbehandeling,
eigenschappen. Het anti-emetische migraine aanval eventueel toevoegen bij
effect is het gevolg van misselijkheid
antagonisme van D2-receptoren in
de chemoreceptor-triggerzone en
het braakcentrum van de medulla,
en van antagonisme van 5HT3-
receptoren en agonisme van 5HT4-
receptoren. Verder versterkt
metoclopramide de peristaltiek van
het proximale deel van het maag-
darmkanaal, verhoogt het de tonus
van de onderste sluitspier van de
oesofagus en ontspant het de
pylorus.
Beta-blokker Metoprolol Werkingsmechanisme voor Afname van migraine -Vermoeidheid/depressie: verlaagde Preventieve behandeling,
migraine = niet opgehelderd, dus aanvallen met 50% bij 50% CO en verlaagde spierperfusie bij wordt aanbevolen door
hoef je niet te weten. van de patiënten. inspanning. NHG als eerste keuze.
-Orthostatische hypotensie
Antagonist beta1-receptoren -Koude extremiteiten: verminderde Contra-indicatie: hart- en
waardoor verminderde invloed vasodilatatie in bloedvaatjes onder de vaatziekten. TIA ofzo.
adrenerge prikkels op het hart: huid.
verlaging hartminuutvolume en -Misselijkheid, buikpijn, diarree,
cardiale zuurstofverbruik. obstipatie: binding b2 receptoren,
, Bij migraine zorgt het voor ook in GI en hersenen
verlaging van de druk in de vaatjes -bronchoconstrictie; bètareceptoren
van de cortex (dura mater), in longen, belangrijk bij astma
waardoor de spanning afneemt en patiënten
de gebieden in de hersenen minder -hartfalen/bradycardie
worden gestimuleerd. -hypoglykemie: glucose afgifte door
Verlaging spanning in vaatjes de lever wordt gecontroleerd door b2
hersenen, waardoor de gebieden in receptoren.
de hersenen minder worden
gestimuleerd.
Anti-epileptica Valproïnezuur Vermoedelijk: verhoging GABA als Afname van migraine -Tremor: tussen de dosering door, Preventieve behandeling
gevolg remming afbraak en/of aanvallen met 50% bij 50% weer verhoogde GABA: trillingen
beïnvloeding GABA-receptoren + van de patiënten. door verhoogde prikkelgeleiding
spanningsgevoelige natrium- en
kaliumkanalen.
Verhoging GABA zorgt voor
verminderde prikkelgeleiding,
waardoor klachten afnemen
Topiramaat Vermoedelijk: blokkeren Afname van migraine Preventieve behandeling
spanningsgevoelige aanvallen met 50% bij 50%
natriumkanalen, versterkt hoge van de patiënten.
mate de activiteit van y-
aminoboterzuur en antagoneert in
geringe mate de glutamaat
activiteit
Blokkade prikkelgeleiding waardoor
minder signalen door de hersenen
gaan en de hoofdpijn afneemt
Groep Geneesmiddel Aangrijpingspunt Werking Bijwerkingen Plaats in beleid
Triptanen Sumatriptan, Activatie 5HT1B (vasoconstrictie) en Verminderd -Medicatieover-gebruikshoofdpijn bij Aanvalsbehandeling,
zolmitriptan, 5HT1D-receptoren (afgifte CGRP en migraineaanval en verlicht gebruik >15 dagen/maand gedurende tweede keus. Innemen aan
naratriptan, serotonine omlaag) in de de hoofdpijn 3 maanden begin van de hoofdpijn
rizatriptan bloedvaatjes in de dura matter. Dit -Drukkend gevoel op de borst: lijkend (pas na aura). Start lage
zorgt voor dilatatie craniale op AP klachten, komt door contrictie dosering, verhoog als
extracerebrale bloedvaten en van coronairevaten via 5HT1b nodig.
remmen de activiteit van de receptoren.
trigeminus neurogene durale -Algemene bijwerkingen:
perivasculaire ontstekingsreacties misselijkheid, braken, moeheid,
worden geremd. sufheid/slaperigheid.
Paracetamol Paracetamol (1) remmen van cyclo-oxygenases Verminderd -Medicatieover-gebruikshoofdpijn bij Aanvalsbehandeling, eerste
(COX, enzymen betrokken bij migraineaanval en verlicht gebruik >10 dagen/maand gedurende keus vanwege minder
ontstekingsreacties) de hoofdpijn 3 maanden bijwerkingen tweede keus.
(2) beïnvloeding van het -Maagzweren/bloedingen: invloed op Innemen aan begin van de
serotonerge systeem; dat zijn COX. Maagbeschermer nodig. hoofdpijn.
zenuwbanen die onder andere een -Interne bloedingen
rol spelen bij de gewaarwording
van pijn.
NSAID’s Ibuprofen, Remmen van cyclo-oxygenases Verminderd -Medicatieover-gebruikshoofdpijn bij Aanvalsbehandeling,
acetylsalicylzuur, (COX, enzymen betrokken bij migraineaanval en verlicht gebruik >10 dagen/maand gedurende tweede keus. Innemen
naproxen ontstekingsreacties) de hoofdpijn 3 maanden begin van de hoofdpijn.
-Maagzweren/bloedingen: invloed op Zorg voor voldoende hoge
COX. Maagbeschermer nodig. dosering.
-Interne bloedingen
Anti-emeticum Domperidon Dopamine-antagonist die de Verminderd braken bij Aanvalsbehandeling,
peristaltiek van maag en duodenum migraine aanval. eventueel toevoegen bij
en de druk van de gastro- misselijkheid
oesofageale sfincter doet Zorgt ook voor versnelde
toenemen en tevens de sfincter van opname middelen door
de pylorus relaxeert. Hierdoor versnelling van de
, ontstaat een versnelde maaglediging.
maaglediging, waardoor braken kan
worden voorkomen; mogelijk
speelt ook antagonisme van
dopaminereceptoren in de
chemoreceptor-triggerzone hierbij
een rol. Het werkingsmechanisme
berust waarschijnlijk op perifere
antidopaminewerking.
Metoclopramide Perifere antidopaminerge Verminderd braken bij Aanvalsbehandeling,
eigenschappen. Het anti-emetische migraine aanval eventueel toevoegen bij
effect is het gevolg van misselijkheid
antagonisme van D2-receptoren in
de chemoreceptor-triggerzone en
het braakcentrum van de medulla,
en van antagonisme van 5HT3-
receptoren en agonisme van 5HT4-
receptoren. Verder versterkt
metoclopramide de peristaltiek van
het proximale deel van het maag-
darmkanaal, verhoogt het de tonus
van de onderste sluitspier van de
oesofagus en ontspant het de
pylorus.
Beta-blokker Metoprolol Werkingsmechanisme voor Afname van migraine -Vermoeidheid/depressie: verlaagde Preventieve behandeling,
migraine = niet opgehelderd, dus aanvallen met 50% bij 50% CO en verlaagde spierperfusie bij wordt aanbevolen door
hoef je niet te weten. van de patiënten. inspanning. NHG als eerste keuze.
-Orthostatische hypotensie
Antagonist beta1-receptoren -Koude extremiteiten: verminderde Contra-indicatie: hart- en
waardoor verminderde invloed vasodilatatie in bloedvaatjes onder de vaatziekten. TIA ofzo.
adrenerge prikkels op het hart: huid.
verlaging hartminuutvolume en -Misselijkheid, buikpijn, diarree,
cardiale zuurstofverbruik. obstipatie: binding b2 receptoren,
, Bij migraine zorgt het voor ook in GI en hersenen
verlaging van de druk in de vaatjes -bronchoconstrictie; bètareceptoren
van de cortex (dura mater), in longen, belangrijk bij astma
waardoor de spanning afneemt en patiënten
de gebieden in de hersenen minder -hartfalen/bradycardie
worden gestimuleerd. -hypoglykemie: glucose afgifte door
Verlaging spanning in vaatjes de lever wordt gecontroleerd door b2
hersenen, waardoor de gebieden in receptoren.
de hersenen minder worden
gestimuleerd.
Anti-epileptica Valproïnezuur Vermoedelijk: verhoging GABA als Afname van migraine -Tremor: tussen de dosering door, Preventieve behandeling
gevolg remming afbraak en/of aanvallen met 50% bij 50% weer verhoogde GABA: trillingen
beïnvloeding GABA-receptoren + van de patiënten. door verhoogde prikkelgeleiding
spanningsgevoelige natrium- en
kaliumkanalen.
Verhoging GABA zorgt voor
verminderde prikkelgeleiding,
waardoor klachten afnemen
Topiramaat Vermoedelijk: blokkeren Afname van migraine Preventieve behandeling
spanningsgevoelige aanvallen met 50% bij 50%
natriumkanalen, versterkt hoge van de patiënten.
mate de activiteit van y-
aminoboterzuur en antagoneert in
geringe mate de glutamaat
activiteit
Blokkade prikkelgeleiding waardoor
minder signalen door de hersenen
gaan en de hoofdpijn afneemt
