Samenvatting Minor – Oncologische Cliënt
Minor VT
1
,VPL – VT Minor – Oncologische cliënt
In dit document zijn alle leerdoelen gebruikt om er zeker van te zijn dat alle
leerstof behandeld wordt.
Inhoudsopgave
Verpleegkundige diagnosen met interventies........................................................................................4
Voedingstekort...................................................................................................................................4
Beschadigd mondslijmvlies.................................................................................................................4
Misselijkheid en braken......................................................................................................................5
Lesweek 1...............................................................................................................................................6
Hoorcollege – Preventie......................................................................................................................6
Hoorcollege – Kanker & Behandelmethoden....................................................................................10
Hoorcollege – Organisatie oncologische zorg...................................................................................14
Hoorcollege – Epidemiologie en ‘’Wat is kanker?’’...........................................................................20
Hoorcollege – Radiologie..................................................................................................................25
Lesweek 2.............................................................................................................................................27
Hoorcollege – Pathologie..................................................................................................................27
Hoorcollege – Klinisch wetenschappelijk onderzoek........................................................................28
Werkgroep – Psychosociale zorg en mantelzorg...............................................................................29
Hoorcollege – Verpleegkundige aspecten borstkanker.....................................................................32
Hoorcollege – Chemotherapie..........................................................................................................39
Hoorcollege – Medische aspecten van borstkanker..........................................................................45
Hoorcollege – Voeding bij kanker.....................................................................................................47
Lesweek 3.............................................................................................................................................49
Hoorcollege – Longkanker en de verpleegkundige aspecten............................................................49
Werkgroep – Misselijkheid en braken bij cytostatica........................................................................52
Hoorcollege – De sociale gevolgen van kanker.................................................................................54
Hoorcollege – Farmacologie in de oncologie....................................................................................55
Hoorcollege – Radiotherapie............................................................................................................57
Lesweek 4.............................................................................................................................................59
Hoorcollege – Palliatieve zorg...........................................................................................................59
Werkgroep – Goede doelen..............................................................................................................61
Hoorcollege – Prostaatkanker en verpleegkundige aspecten...........................................................62
Werkgroep – Seksualiteit en Fertiliteit..............................................................................................66
Werkgroep – Hormoontherapie........................................................................................................69
Lesweek 5.............................................................................................................................................72
2
, Hoorcollege – Hematologie volwassenen & verpleegkundige aspecten...........................................72
Hoorcollege – Targeted Therapy en Immunotherapie......................................................................80
Hoorcollege – Het zieke kind............................................................................................................84
Werkgroep – Complementaire zorg..................................................................................................86
RC – Acute Lymfatische Leukemie (ALL)............................................................................................88
Lesweek 6.............................................................................................................................................91
Hoorcollege – Pijn bij kanker............................................................................................................91
Hoorcollege – Medische aspecten huidkanker.................................................................................93
PRVT – Veilig werken met cytostatica...............................................................................................98
PR – Robot-simulatie.......................................................................................................................102
Hoorcollege – Nazorg na kanker.....................................................................................................105
Lesweek 7...........................................................................................................................................107
Hoorcollege – Darmkanker en de verpleegkundige aspecten.........................................................107
Hoorcollege – Palliatieve sedatie en euthanasie.............................................................................112
Hoorcollege – Zorg voor het colo- & ileostoma..............................................................................114
Hoorcollege – Oncologische mondzorg...........................................................................................115
Hoorcollege – Verpleegkundige aspecten palliatieve zorg..............................................................117
Hoorcollege – Dood, verlies en rouw..............................................................................................119
Lesweek 8...........................................................................................................................................120
Hoorcollege – Hoofd-hals oncologie en verpleegkundige aspecten................................................120
Hoorcollege – Totale larynxextirpatie inclusief verpleegkundige aspecten.....................................127
Hoorcollege – Oncologische wondzorg...........................................................................................129
Toetsmatrijs Minor Oncologie
Onderwerp Aantal vragen
Preventie 4
Epidemiologie 4
Behandeling (algemeen, chemo- en radiotherapie, 7
immunotherapie, targeted thearpy)
Organisatie van de oncologische zorg 2
Ziektebeelden 28 (7 ziektebeelden; 4
vragen per ziektebeeld)
Oncologische verpleegproblemen (pijn, seksualiteit en 20
fertiliteit, stomazorg, wondzorg, mondzorg en veilig werken met
cytostatica)
Voeding 3
Psychosociale zorg 4
Complementaire zorg 2
Palliatieve zorg 6
Sedatie en Euthanasie 7
Dood, verlies en rouw 5
Totaal: 92 vragen
3
, Verpleegkundige diagnosen met interventies
Voedingstekort
De diagnose ‘voedingstekort’ wordt gesteld wanneer er sprake is van gewichtsverlies
bij een adequate voedselinname, aversie tegen eten of onvermogen om op een adequate
wijze voedsel in te nemen.
De aanwezigheid en ernst van de kritische kenmerken kunnen gescoord worden m.b.v.
een Malnutrition Universal Screening Tool (MUST-score). Dit meetinstrument legt de
lengte en het gewicht vast en berekent de BMI. Vervolgens wordt het gewichtsverlies
vastgelegd en wordt beoordeeld of de patiënt in de komende dagen in staat zal zijn
voldoende voedingsstoffen tot zich te nemen. Aan de hand daarvan wordt een richtlijn
gegeven welke voedingsinterventies geïndiceerd zijn.
Een ander meetinstrument om ondervoeding vast te stellen is de Short Nutritional
Assessment Questionnaire (SNAQ-score). Aan de hand van drie vragen tijdens een
anamnese wordt de patiënt gescreend op ondervoeding.
Wanneer kanker wordt gediagnosticeerd heeft 50-60% van de patiënten last van
onbedoeld gewichtsverlies. Door de veranderde stofwisseling, kankercellen hebben een
hoge energiebehoefte, bestaat er een grotere behoefte aan voedingsstoffen, mogelijk
vergroot door huiddefecten, terwijl grote hoeveelheden eten vaak niet verdragen worden.
Interventies
- Zo veel mogelijk voedingsstoffen in een zo klein mogelijk volume per dag
- Aantrekkelijk en aangenaam maken van het moment van eten
- Aandacht voor gevoelens, bijvoorbeeld frustratie, angst of wanhoop
- Diëtist in consult vragen
- Activiteitenplan opstellen – afgestemd op mogelijkheden en energie (activiteiten
gericht op toename van de eetlust, aandacht voor afleiding en een afwisseling van
in- en ontspanning)
Beschadigd mondslijmvlies
De diagnose ‘orale mucositis’ wordt gesteld wanneer sprake is van een beschadiging
van de lippen en/of slijmvliezen in de mondholte.
De ernst van de klachten kan gescoord worden met de Mondstatusscorelijst of de Oral
Mucositis Assessment Scale. Beide meetinstrumenten brengen de klachten als
roodheid, pijn, laesies en/of oedeem in kaart.
Door chemo- en radiotherapie ontstaat atrofie (afname van het volume van een cel, een
weefsel of een deel van het lichaam) van het mondslijmvlies en kunnen er laesies
ontstaan. Ook treden er smaakveranderingen, misselijkheid en/of braken en soms
gebitsproblemen tijdens de behandeling op.
Interventies
- Pijnbestrijding – mondspoeling met ijswater of -schaafsel of het aanstippen van
enkele laesies met lidocaïne viskeus.
- Patiënt duidelijke instructies geven over het belang en uitvoering van een
effectieve mondverzorging en evalueren of de patiënt dagelijks in staat is dit
zelfstandig uit te voeren
o Poets de tanden 4 keer per dag met een zachte tandenborstel en een milde
fluoridebevattende tandpasta.
o Spoel de borstel af onder stromend water en zet deze droog weg met een
borstelklep.
o Reinig de gebitsprothese met tanspasta en leg deze ’s nachts weg in water.
o Wanneer er sprake is van mucositis dienst de prothese niet gedragen te
worden.
4
Minor VT
1
,VPL – VT Minor – Oncologische cliënt
In dit document zijn alle leerdoelen gebruikt om er zeker van te zijn dat alle
leerstof behandeld wordt.
Inhoudsopgave
Verpleegkundige diagnosen met interventies........................................................................................4
Voedingstekort...................................................................................................................................4
Beschadigd mondslijmvlies.................................................................................................................4
Misselijkheid en braken......................................................................................................................5
Lesweek 1...............................................................................................................................................6
Hoorcollege – Preventie......................................................................................................................6
Hoorcollege – Kanker & Behandelmethoden....................................................................................10
Hoorcollege – Organisatie oncologische zorg...................................................................................14
Hoorcollege – Epidemiologie en ‘’Wat is kanker?’’...........................................................................20
Hoorcollege – Radiologie..................................................................................................................25
Lesweek 2.............................................................................................................................................27
Hoorcollege – Pathologie..................................................................................................................27
Hoorcollege – Klinisch wetenschappelijk onderzoek........................................................................28
Werkgroep – Psychosociale zorg en mantelzorg...............................................................................29
Hoorcollege – Verpleegkundige aspecten borstkanker.....................................................................32
Hoorcollege – Chemotherapie..........................................................................................................39
Hoorcollege – Medische aspecten van borstkanker..........................................................................45
Hoorcollege – Voeding bij kanker.....................................................................................................47
Lesweek 3.............................................................................................................................................49
Hoorcollege – Longkanker en de verpleegkundige aspecten............................................................49
Werkgroep – Misselijkheid en braken bij cytostatica........................................................................52
Hoorcollege – De sociale gevolgen van kanker.................................................................................54
Hoorcollege – Farmacologie in de oncologie....................................................................................55
Hoorcollege – Radiotherapie............................................................................................................57
Lesweek 4.............................................................................................................................................59
Hoorcollege – Palliatieve zorg...........................................................................................................59
Werkgroep – Goede doelen..............................................................................................................61
Hoorcollege – Prostaatkanker en verpleegkundige aspecten...........................................................62
Werkgroep – Seksualiteit en Fertiliteit..............................................................................................66
Werkgroep – Hormoontherapie........................................................................................................69
Lesweek 5.............................................................................................................................................72
2
, Hoorcollege – Hematologie volwassenen & verpleegkundige aspecten...........................................72
Hoorcollege – Targeted Therapy en Immunotherapie......................................................................80
Hoorcollege – Het zieke kind............................................................................................................84
Werkgroep – Complementaire zorg..................................................................................................86
RC – Acute Lymfatische Leukemie (ALL)............................................................................................88
Lesweek 6.............................................................................................................................................91
Hoorcollege – Pijn bij kanker............................................................................................................91
Hoorcollege – Medische aspecten huidkanker.................................................................................93
PRVT – Veilig werken met cytostatica...............................................................................................98
PR – Robot-simulatie.......................................................................................................................102
Hoorcollege – Nazorg na kanker.....................................................................................................105
Lesweek 7...........................................................................................................................................107
Hoorcollege – Darmkanker en de verpleegkundige aspecten.........................................................107
Hoorcollege – Palliatieve sedatie en euthanasie.............................................................................112
Hoorcollege – Zorg voor het colo- & ileostoma..............................................................................114
Hoorcollege – Oncologische mondzorg...........................................................................................115
Hoorcollege – Verpleegkundige aspecten palliatieve zorg..............................................................117
Hoorcollege – Dood, verlies en rouw..............................................................................................119
Lesweek 8...........................................................................................................................................120
Hoorcollege – Hoofd-hals oncologie en verpleegkundige aspecten................................................120
Hoorcollege – Totale larynxextirpatie inclusief verpleegkundige aspecten.....................................127
Hoorcollege – Oncologische wondzorg...........................................................................................129
Toetsmatrijs Minor Oncologie
Onderwerp Aantal vragen
Preventie 4
Epidemiologie 4
Behandeling (algemeen, chemo- en radiotherapie, 7
immunotherapie, targeted thearpy)
Organisatie van de oncologische zorg 2
Ziektebeelden 28 (7 ziektebeelden; 4
vragen per ziektebeeld)
Oncologische verpleegproblemen (pijn, seksualiteit en 20
fertiliteit, stomazorg, wondzorg, mondzorg en veilig werken met
cytostatica)
Voeding 3
Psychosociale zorg 4
Complementaire zorg 2
Palliatieve zorg 6
Sedatie en Euthanasie 7
Dood, verlies en rouw 5
Totaal: 92 vragen
3
, Verpleegkundige diagnosen met interventies
Voedingstekort
De diagnose ‘voedingstekort’ wordt gesteld wanneer er sprake is van gewichtsverlies
bij een adequate voedselinname, aversie tegen eten of onvermogen om op een adequate
wijze voedsel in te nemen.
De aanwezigheid en ernst van de kritische kenmerken kunnen gescoord worden m.b.v.
een Malnutrition Universal Screening Tool (MUST-score). Dit meetinstrument legt de
lengte en het gewicht vast en berekent de BMI. Vervolgens wordt het gewichtsverlies
vastgelegd en wordt beoordeeld of de patiënt in de komende dagen in staat zal zijn
voldoende voedingsstoffen tot zich te nemen. Aan de hand daarvan wordt een richtlijn
gegeven welke voedingsinterventies geïndiceerd zijn.
Een ander meetinstrument om ondervoeding vast te stellen is de Short Nutritional
Assessment Questionnaire (SNAQ-score). Aan de hand van drie vragen tijdens een
anamnese wordt de patiënt gescreend op ondervoeding.
Wanneer kanker wordt gediagnosticeerd heeft 50-60% van de patiënten last van
onbedoeld gewichtsverlies. Door de veranderde stofwisseling, kankercellen hebben een
hoge energiebehoefte, bestaat er een grotere behoefte aan voedingsstoffen, mogelijk
vergroot door huiddefecten, terwijl grote hoeveelheden eten vaak niet verdragen worden.
Interventies
- Zo veel mogelijk voedingsstoffen in een zo klein mogelijk volume per dag
- Aantrekkelijk en aangenaam maken van het moment van eten
- Aandacht voor gevoelens, bijvoorbeeld frustratie, angst of wanhoop
- Diëtist in consult vragen
- Activiteitenplan opstellen – afgestemd op mogelijkheden en energie (activiteiten
gericht op toename van de eetlust, aandacht voor afleiding en een afwisseling van
in- en ontspanning)
Beschadigd mondslijmvlies
De diagnose ‘orale mucositis’ wordt gesteld wanneer sprake is van een beschadiging
van de lippen en/of slijmvliezen in de mondholte.
De ernst van de klachten kan gescoord worden met de Mondstatusscorelijst of de Oral
Mucositis Assessment Scale. Beide meetinstrumenten brengen de klachten als
roodheid, pijn, laesies en/of oedeem in kaart.
Door chemo- en radiotherapie ontstaat atrofie (afname van het volume van een cel, een
weefsel of een deel van het lichaam) van het mondslijmvlies en kunnen er laesies
ontstaan. Ook treden er smaakveranderingen, misselijkheid en/of braken en soms
gebitsproblemen tijdens de behandeling op.
Interventies
- Pijnbestrijding – mondspoeling met ijswater of -schaafsel of het aanstippen van
enkele laesies met lidocaïne viskeus.
- Patiënt duidelijke instructies geven over het belang en uitvoering van een
effectieve mondverzorging en evalueren of de patiënt dagelijks in staat is dit
zelfstandig uit te voeren
o Poets de tanden 4 keer per dag met een zachte tandenborstel en een milde
fluoridebevattende tandpasta.
o Spoel de borstel af onder stromend water en zet deze droog weg met een
borstelklep.
o Reinig de gebitsprothese met tanspasta en leg deze ’s nachts weg in water.
o Wanneer er sprake is van mucositis dienst de prothese niet gedragen te
worden.
4
