Samenvatting fysiologie van de orgaanstelsels: Hematologie, 2e bachelor biomedische wetenschappen

Fysiologie van de orgaanstelsels: Hematologie

Functies van het bloed

 Transport: gas en cellen (RBC, WBC, bloedplaatjes)
 Nutritief: glucose, aminozuren, vetzuren, water en ionen
 Excretie CO2 en urine
 Homeostase: temperatuur, pH, water, elektrolieten
 Regulatoir: hormoontransport
 Immunologisch: plasma-eiwitten, bloedgroepen

Componenten

 55% plasma: extracellulair vocht met electrolieten, lipiden, proteïnen, hormonen,
stollingsfactoren, gassen
 Serum = rest van plasma na stolling (bevat dus geen
stollingsfactoren!)
 Plasmaproteïnen: albumines en globulines -> blijven in de
bloedbaan, resorptie van water naar bloedbaan
 45% cellen: RBC, WBC en bloedplaatjes
 WBC: granulocyten (eosinofielen, neutrofielen, basofielen)
lymfocyten, monocyten)

Hematocriet-waarde = Hoogte RBC/totale hoogte ≈ 45%

- Lage hematocriet: viscositeit neemt toe door aaneenkleven van RBC
- Hoge hematocriet: viscositeit neemt toe door celvormveranderingen

Viscositeit neemt af: totaal bloed > plasma > serum > water  heeft effect
op de manier waarop bloed kan worden rondgepompd en de snelheid

Viscositeit is afhankelijk van:

- Fibrinogeen concentratie: proteïnecomponent van plasma
- Hematocriet waarde: viscositeit neemt toe als hematocriet toeneemt
- Straal van het bloedvat: neemt af bij kleinere stralen
- Lineaire snelheid
- Temperatuur: daling in temperatuur (<37°C) doet viscositeit toenemen

Water: Newtoniaanse vloeistof: lineaire correlatie tussen shear stress en shear rate

Plasma: lineaire correlatie want bevat geen bloedcellen -> stroomt sneller

Yield shear stress = startpunt, curve gaat niet door nulpunt

RBC

Kenmerken:

 Biconcave schijf: 7,5µm x 2µm
 Uitgebreid cytoskelet, maar flexibel
 Geen kern, mitochondria, krebscyclus
 Glycolyse en pentosefosfaatpathway
 Metabolisme zorgt voor behoud vorm en gradiënten

, Typische metingen:

Man Vrouw
Hct (hematocriet): % totaal bloed 40-45% 36-42%
Hgb (hemoglobine) 15 gm/dl 15 gm/dl
Aantal RBC 5,4x106 RBC/mm³ 4,8x106 RBC/mm³
Percentages lager bij vrouwen door menstruatie

Afgeleide parameters: waarden buiten de normale waarden wijzen op pathologie

Parameter Formule Normale waarde
MCV (Mean Cell Volume) Hct/#RBC 80-100µ³
MCH (Mean Corpuscular Hb) Hgb/#RBC 28-32pg
MCHC (Mean Corpuscular Hgb Concentration) Hgb/Hct 30-36g%
Bioconstanten: Hct, Hgb, MCHC: bij alle dieren constant

Erythropoiese:

2.500.000 RBC/sec

Productie RBC : beenmerg

Regulatie : bijnier en nier  corticoïden en EPO

moet worden gereguleerd zodat er geen anemie ontstaat

Supraregulatie: corticoïden en EPO

- EPO: wordt toegediend om medische redenen bij bv niertransplantaties/transfusies en bij
niet-medische redenen (sporters): willen aantal RBC opdrijven om grotere zuurstofcapaciteit
te krijgen  wordt recombinant geproduceerd door muizen dus verschillend moleculair
gewicht en kan zo worden gedetecteerd
Hogere hematocriet -> hogere viscositeit -> meer kracht/energie nodig om bloed rond te
krijgen -> stollingsproblemen

Negatieve feedback:

- Stimulatie beenmerg: weinig zuurstof door bv lange tijd op hoogte te verblijven of door
bloeding  moeten meer RBC worden aangemaakt
- Inhibitie beenmerg: te veel RBC aanwezig

Hemoglobine: globine + heemring

 Bindt met O2 = oxyHgb -> normale waarde = 1,34ml O2/g Hgb (sigmoide saturatiecurve)
 Bindt met CO = COHgb: affiniteit 150x hoger  CO vergiftiging!
 Hgb oxidatie = metHgb -> geen zuurstoftransport, Fe+++