Muzisch agogische methodiek H1 en H2 - Dineke Behrend
Hoofdstuk 1 - Uitgangspunten
Het creatief proces is een interactief proces. Hoogleraar Mihaly heeft het begrip flow
geïntroduceerd dat een state of mind weergeeft waarbij men zich goed, ontspannen en alert
voelt, volledig opgaat in de activiteit en vaak doelgericht bezig is. Mensen die gedurende
hun dagelijkse bezigheden meer flow ervaren, blijken gelukkiger en gezonder dan mensen die
dit minder ervaren.
Zelfontplooiing en zelfexpressie dragen bij aan ons welzijn en onze ontwikkeling en zijn
nodig om autonomie te ontwikkelen en te behouden.
Mensen zijn expressief en dat zien we terug in hun omgeving, van muziek tot schilderij, van
instagram tot dans. De manier waarop je jezelf creatief uit, je wijze van communiceren, je
eigen unieke keuzes die je maakt, bepalen gedeeltelijk je identiteit.
In het social work zien we de invloed van de technologie terug, bijvoorbeeld met de opkomst
van de online hulpverlening en apps. Er komen voortdurend nieuwe trainingen, methoden en
producten op de markt. Dit zijn allemaal voorbeelden van creatieve en innovatieve
initiatieven die ons werk beïnvloeden en verbeteren.
Elke verandering in een leven, elke aanpassing aan een nieuwe situatie en elke oplossing
voor een probleem doet een beroep op ons creatief vermogen. Creativiteit en het vermogen
tot innovatie maken onze ontwikkeling mogelijk, stellen ons in staat om te creëren en geven
ons het aanpassingsvermogen dat ons als individu en soort in stand houdt.
Het creatief proces en het resultaat daarvan worden beïnvloed door ruimte, (zelf)vertrouwen
en omgeving. De persoon die zijn eigen gedachten en ideeën in een vroeg stadium afkeurt,
komt niet ver en een omgeving die zich vooral richt op de eisen is dodelijk voor het
creatieve proces. We komen uit een tijd van individualisme en waarin veel ruimte was voor
individuele ontplooiing.
Onze fysieke en sociale vrijheid is toegenomen: we zijn nog nooit zo mobiel geweest en de
sociale structuren schrijven onze toekomst niet langer voor. In onze maatschappij
beschikken we bovendien over een grote mate van vrijheid van meningsuiting en dat heeft
invloed op de vrijheid van onze gedachten. Het wegvallen van kaders en de toegenomen
vrijheid brengen een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Zowel sociale
verantwoordelijkheid als voor het veranderen van je eigen leven. Om flexibel in te spelen
op ontwikkelingen en mogelijkheden te zien zijn creativiteit, verbeeldingskracht en
innovatie onmisbaar. Er is een stevige basishouding nodig om de wereld open en vragend
tegemoet te treden en een lerende en verantwoordelijke houding aan te nemen.
Het creatieve proces zet een verandering in gang. Creatieve processen liggen binnen ieders
bereik en kunnen zich op verschillende terreinen afspelen. Bij creativiteit gaat het niet
om het product maar om het creatieve proces. Creativiteit is een aanwezig menselijke
eigenschap die de mens (verder) kan ontwikkelen.
Een soort ‘interne jury’ beoordeelt of de nieuwe ideeën geschikt zijn. Sommige systemen die
de interne jury beïnvloeden, remmen creativiteit af. Iemand die altijd vrij heeft mogen
experimenteren zal makkelijker experimenteren dan iemand die geleerd heeft dat je product
mooi of goed moet zijn, dit beïnvloedt je interne jury. De mate waarin mensen ongeremd
creatief (durven) zijn, verandert met de leeftijd mee. De interne jury wordt gevormd door
ervaringen en persoonlijkheid.
Bij volwassenen ligt de vrije creativiteit misschien minder voor de hand dan bij kinderen,
omdat in het dagelijks leven het speelse element vaak ontbreekt. Dit proces heeft ook een
functionele kant: naarmate we ouder worden krijgen we meer verantwoordelijkheden en dat
vraagt naar meer realiteit.
We gaan voortdurend nieuwe verhoudingen aan met onze omgeving. Creatieve processen zijn een
vanzelfsprekend onderdeel van ons leven. Creativiteit maakt een zo duidelijk deel uit van
het functioneren van kinderen dat het ontbreken ervan een heftig alarmsignaal is. Daarnaast
creëren we meningen en normen over hoe we het heden en de toekomst zien. Het leren
aansturen van je eigen interne jury, het leren vertrouwen op de genialiteit van je
menselijk brein en het leren ontdekken van je reikwijdte van je gedachten en ideeën vraagt
moed, kwetsbaarheid, vertrouwen en ruimte vanuit je omgeving. Het leert je ook te werken
met cliënten die belemmeringen ervaren bij het zich creatief uiten.
Hoofdstuk 1 - Uitgangspunten
Het creatief proces is een interactief proces. Hoogleraar Mihaly heeft het begrip flow
geïntroduceerd dat een state of mind weergeeft waarbij men zich goed, ontspannen en alert
voelt, volledig opgaat in de activiteit en vaak doelgericht bezig is. Mensen die gedurende
hun dagelijkse bezigheden meer flow ervaren, blijken gelukkiger en gezonder dan mensen die
dit minder ervaren.
Zelfontplooiing en zelfexpressie dragen bij aan ons welzijn en onze ontwikkeling en zijn
nodig om autonomie te ontwikkelen en te behouden.
Mensen zijn expressief en dat zien we terug in hun omgeving, van muziek tot schilderij, van
instagram tot dans. De manier waarop je jezelf creatief uit, je wijze van communiceren, je
eigen unieke keuzes die je maakt, bepalen gedeeltelijk je identiteit.
In het social work zien we de invloed van de technologie terug, bijvoorbeeld met de opkomst
van de online hulpverlening en apps. Er komen voortdurend nieuwe trainingen, methoden en
producten op de markt. Dit zijn allemaal voorbeelden van creatieve en innovatieve
initiatieven die ons werk beïnvloeden en verbeteren.
Elke verandering in een leven, elke aanpassing aan een nieuwe situatie en elke oplossing
voor een probleem doet een beroep op ons creatief vermogen. Creativiteit en het vermogen
tot innovatie maken onze ontwikkeling mogelijk, stellen ons in staat om te creëren en geven
ons het aanpassingsvermogen dat ons als individu en soort in stand houdt.
Het creatief proces en het resultaat daarvan worden beïnvloed door ruimte, (zelf)vertrouwen
en omgeving. De persoon die zijn eigen gedachten en ideeën in een vroeg stadium afkeurt,
komt niet ver en een omgeving die zich vooral richt op de eisen is dodelijk voor het
creatieve proces. We komen uit een tijd van individualisme en waarin veel ruimte was voor
individuele ontplooiing.
Onze fysieke en sociale vrijheid is toegenomen: we zijn nog nooit zo mobiel geweest en de
sociale structuren schrijven onze toekomst niet langer voor. In onze maatschappij
beschikken we bovendien over een grote mate van vrijheid van meningsuiting en dat heeft
invloed op de vrijheid van onze gedachten. Het wegvallen van kaders en de toegenomen
vrijheid brengen een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Zowel sociale
verantwoordelijkheid als voor het veranderen van je eigen leven. Om flexibel in te spelen
op ontwikkelingen en mogelijkheden te zien zijn creativiteit, verbeeldingskracht en
innovatie onmisbaar. Er is een stevige basishouding nodig om de wereld open en vragend
tegemoet te treden en een lerende en verantwoordelijke houding aan te nemen.
Het creatieve proces zet een verandering in gang. Creatieve processen liggen binnen ieders
bereik en kunnen zich op verschillende terreinen afspelen. Bij creativiteit gaat het niet
om het product maar om het creatieve proces. Creativiteit is een aanwezig menselijke
eigenschap die de mens (verder) kan ontwikkelen.
Een soort ‘interne jury’ beoordeelt of de nieuwe ideeën geschikt zijn. Sommige systemen die
de interne jury beïnvloeden, remmen creativiteit af. Iemand die altijd vrij heeft mogen
experimenteren zal makkelijker experimenteren dan iemand die geleerd heeft dat je product
mooi of goed moet zijn, dit beïnvloedt je interne jury. De mate waarin mensen ongeremd
creatief (durven) zijn, verandert met de leeftijd mee. De interne jury wordt gevormd door
ervaringen en persoonlijkheid.
Bij volwassenen ligt de vrije creativiteit misschien minder voor de hand dan bij kinderen,
omdat in het dagelijks leven het speelse element vaak ontbreekt. Dit proces heeft ook een
functionele kant: naarmate we ouder worden krijgen we meer verantwoordelijkheden en dat
vraagt naar meer realiteit.
We gaan voortdurend nieuwe verhoudingen aan met onze omgeving. Creatieve processen zijn een
vanzelfsprekend onderdeel van ons leven. Creativiteit maakt een zo duidelijk deel uit van
het functioneren van kinderen dat het ontbreken ervan een heftig alarmsignaal is. Daarnaast
creëren we meningen en normen over hoe we het heden en de toekomst zien. Het leren
aansturen van je eigen interne jury, het leren vertrouwen op de genialiteit van je
menselijk brein en het leren ontdekken van je reikwijdte van je gedachten en ideeën vraagt
moed, kwetsbaarheid, vertrouwen en ruimte vanuit je omgeving. Het leert je ook te werken
met cliënten die belemmeringen ervaren bij het zich creatief uiten.
