ZSO 1: Inleiding tot Preconcepteeorg
1. Inleiding tot preconcepte
Meest voorkomende oorzaak van sterven en blijvende ziekte bij kinderen:
Aangeboren anatomische afwijkingen
Vroeggeboorte
Intra-uteriene groeivertraging
2. Preconceptonele eorg
De eerste 12 weken van de zwangerschap is de gevoeligste periode. Zwangerschap is dan uitwendig amper
zichtbaar en de moeder weet dan vaak nog niet dat ze zwanger is. Toch is deze periode doorslaggevend in het
bepalen van vroeggeboorte, latere zwangerschaps-vergifiging, …
De oorzaak van een pathologie kan ontstaan tjdens de embryogenese o.i.v. van zowel genetsche als
omgevings-invloeden.
Beïnvloedende factoren:
Alcohol
Roken
Medicate
Voeding
Interacte tussen genetsche en omgevingsfactoren
Omgeving:
Voeding
Roken
Alcohol
Drugs
Medicijnen
… Embryogenese Gezondheid
& placenta foetus / PG /
(epi)genetsch: Kind
Moed
er
Vade
r
Preconceptonele zorg is het voorbereiden van de ouders op de zwangerschap door risicofactoren zoveel
mogelijk te elimineren voor deze kwetsbare periode.
=> Gezonder voor de ontwikkelende vrucht, maar ook voor de aanstaande moeder
1
,4 onderdelen van preconcepteeorg:
1. Risico analyse
Anamnese:
Medische en verloskundige voorgeschiedenis
Infectes
Aangeboren afwijkingen, erfelijke aandoeningen in de familie
Werkomgeving
Voeding
Rookgedrag, medicate, alcohol, drugs
2. Gezondheidsvoorlichtng en advies
Gezondheidsbevorderende informate
Werkomstandigheden
Beweging
Informate rond screening en diagnostek
3. Counseling
Bij risico's voor een afwijkende zwangerschapsuitkomst
O.b.v. goede informate en risico afwegingen kiezen voor voltooien of beëindigen van zwangerschap
Elke situate is individueel verschillend:
o Ernst aandoening
o Invloed aandoening op zwangerschap
o Invloed op aandoening, maternale morbiditeit en mortaliteit
o Gevaren van medicate
o Herhalingskans
4. Intervente
Actef gezondheid bevorderen
Foliumzuursupplement
Behandeling infectes
Vaccinates
Stoppen met roken
Gewichtsvermindering bij overgewicht
Bewegen
Medicate aanpassen
...
2
,ZSO 2: Geboorteregeling: Antconcepte op Maat
1. Achtergrond
Antconcepte = Geboorteregeling. Dit omvat alle methoden die een seksueel actef paar kan gebruiken om
zwangerschap te voorkomen of te onderbreken.
Het doel van antconcepte is in strikte zin bevruchtng voorkomen. Het bied ons als mens de mogelijk om de
voortplantng te controleren. Voortplantng wordt op deze manier losgekoppeld van geslachtsgemeenschap.
Er kunnen verschillende reden zijn om niet te kiezen voor gezinsuitbreiding:
Etnisch
Religieus
Economisch
Filosofisch
Ethisch
…
Niet elke geslachtsgemeenschap heef een zwangerschap tot gevolg. De vrouw is immers pas gedurende enkele
dagen van iedere cyclus vruchtbaar en zelfs dan komt het niet telkens tot een bevruchtng.
Niet alle voorbehoedsmiddelen zijn even betrouwbaar!
2. Doelstellingen
De student weet wat antconcepte is en kent het belang ervan.
Geboorteregeling. Dit omvat alle methoden die een seksueel actef paar kan gebruiken om zwangerschap te
voorkomen of te onderbreken.
Het doel van antconcepte is in strikte zin bevruchtng voorkomen. Het bied ons als mens de mogelijk om de
voortplantng te controleren. Voortplantng wordt op deze manier losgekoppeld van geslachtsgemeenschap.
De student kent de kenmerken van een ideaal antconceptef middel.
Doeltrefend
Werkingsduur
Niet-contracepteve voordelen
Weinig bijwerkingen
Herstel en tjd tot terugkeer van de fertliteit
De student weet hoe antconceptemiddelen kunnen ingedeeld worden.
Hormonale methoden
Combinatemiddelen met oestrogenen en progestagenen: pil, ring, pleister
Middelen met alleen progestageen: minipil, prikpil, hormoonstaafe, spiraal
Intra-uteriene methoden
3
, Natuurlijke methoden
Barrièremiddelen
Klassieke methoden
Definiteve methoden
De student weet wat coïtus interruptus betekend en kent de betrouwbaarheid.
Een manier van antconcepte waarbij de man gedurende de geslachtsgemeenschap zijn penis uit de vagina haalt
juist voor zijn orgasme zodat de ejaculate buiten de vagina plaatsvindt. Deze techniek is bijzonder
onbetrouwbaar als antconceptemiddel omdat de vrouw ook zwanger kan worden van het voorvocht of als een
druppel van het sperma contact maakt met de omgeving van de vagina.
De student weet wat periodieke onthouding is en op welke manier dit kan worden toegepast.
Een methode van antconcepte die zich baseert op de menstruatecyclus van de vrouw. Deze werkt door
geslachtsgemeenschap tot de onvruchtbare periode van de vrouwelijke cyclus te beperken. De methodezekerheid
van de meest gebruikte methode, de zogenaamde sympto-thermale methode, behoort tot de hoogste graad. De
kans op een zwangerschap bij honderd echtparen die de methode correct gebruiken gedurende een jaar, de
zogenaamde Pearl-index, ligt lager dan 0,4%.
Meer geavanceerde vormen zoals de sympto-thermale methode gebruiken drie andere aanwijzingen om de
ovulate nauwkeuriger te kunnen voorspellen:
1. de lichaamstemperatuur van de vrouw,
2. het al dan niet aanwezig zijn van (vruchtbaar) slijm in de vagina van de vrouw
3. de stand van de baarmoedermond.
De lichaamstemperatuur van de vrouw gaat na de ovulate door veranderingen in hormoonspiegels zo'n 0,2 tot
0,9°C omhoog. Deze verhoging duurt voort tot de volgende menstruate. Door de temperatuur eerst een aantal
maanden op te schrijven kan een nauwkeuriger idee gekregen worden over het moment van ovulate. Een
periodieke onthouding die alleen gebruikmaakt van het observeren van de lichaamstemperatuur staat bekend als
de temperatuurmethode.
Het baarmoederhalsslijm verandert gedurende de cyclus van textuur. Vlak voor de ovulate is het glad, helder
(doorzichtg) en heel erg rekbaar, op andere dagen meer vast, wit en kleverig. Ook dit kan worden gebruikt om
het ovulatetjdstp vast te stellen. De Billings-methode maakt alleen gebruik van de slijmobservate.
Daarnaast opent de baarmoedermond zich gedurende de vruchtbare periode, de stand van de baarmoedermond
verandert ook en hij wordt bovendien zeer soepel. Dit is een extra controlemiddel om het tjdstp van de ovulate
vast te stellen.
In de sympto-thermale methode worden deze drie waarnemingen gecombineerd. Dit geef een helder en zeer
betrouwbaar beeld van het tjdstp van de ovulate.
De berekening
Bij de meeste vrouwen duurt de menstruatecyclus tussen 24 en 32 dagen. Hij start met de menstruatebloeding.
De ovulate vindt plaats tussen de 12e en 18e dag, afankelijk van de lengte van de periode. Eventuele fuctuate
in de lengte van de periode zit vrijwel altjd in de periode voor de ovulate. De eicel moet binnen 24 uur worden
4
1. Inleiding tot preconcepte
Meest voorkomende oorzaak van sterven en blijvende ziekte bij kinderen:
Aangeboren anatomische afwijkingen
Vroeggeboorte
Intra-uteriene groeivertraging
2. Preconceptonele eorg
De eerste 12 weken van de zwangerschap is de gevoeligste periode. Zwangerschap is dan uitwendig amper
zichtbaar en de moeder weet dan vaak nog niet dat ze zwanger is. Toch is deze periode doorslaggevend in het
bepalen van vroeggeboorte, latere zwangerschaps-vergifiging, …
De oorzaak van een pathologie kan ontstaan tjdens de embryogenese o.i.v. van zowel genetsche als
omgevings-invloeden.
Beïnvloedende factoren:
Alcohol
Roken
Medicate
Voeding
Interacte tussen genetsche en omgevingsfactoren
Omgeving:
Voeding
Roken
Alcohol
Drugs
Medicijnen
… Embryogenese Gezondheid
& placenta foetus / PG /
(epi)genetsch: Kind
Moed
er
Vade
r
Preconceptonele zorg is het voorbereiden van de ouders op de zwangerschap door risicofactoren zoveel
mogelijk te elimineren voor deze kwetsbare periode.
=> Gezonder voor de ontwikkelende vrucht, maar ook voor de aanstaande moeder
1
,4 onderdelen van preconcepteeorg:
1. Risico analyse
Anamnese:
Medische en verloskundige voorgeschiedenis
Infectes
Aangeboren afwijkingen, erfelijke aandoeningen in de familie
Werkomgeving
Voeding
Rookgedrag, medicate, alcohol, drugs
2. Gezondheidsvoorlichtng en advies
Gezondheidsbevorderende informate
Werkomstandigheden
Beweging
Informate rond screening en diagnostek
3. Counseling
Bij risico's voor een afwijkende zwangerschapsuitkomst
O.b.v. goede informate en risico afwegingen kiezen voor voltooien of beëindigen van zwangerschap
Elke situate is individueel verschillend:
o Ernst aandoening
o Invloed aandoening op zwangerschap
o Invloed op aandoening, maternale morbiditeit en mortaliteit
o Gevaren van medicate
o Herhalingskans
4. Intervente
Actef gezondheid bevorderen
Foliumzuursupplement
Behandeling infectes
Vaccinates
Stoppen met roken
Gewichtsvermindering bij overgewicht
Bewegen
Medicate aanpassen
...
2
,ZSO 2: Geboorteregeling: Antconcepte op Maat
1. Achtergrond
Antconcepte = Geboorteregeling. Dit omvat alle methoden die een seksueel actef paar kan gebruiken om
zwangerschap te voorkomen of te onderbreken.
Het doel van antconcepte is in strikte zin bevruchtng voorkomen. Het bied ons als mens de mogelijk om de
voortplantng te controleren. Voortplantng wordt op deze manier losgekoppeld van geslachtsgemeenschap.
Er kunnen verschillende reden zijn om niet te kiezen voor gezinsuitbreiding:
Etnisch
Religieus
Economisch
Filosofisch
Ethisch
…
Niet elke geslachtsgemeenschap heef een zwangerschap tot gevolg. De vrouw is immers pas gedurende enkele
dagen van iedere cyclus vruchtbaar en zelfs dan komt het niet telkens tot een bevruchtng.
Niet alle voorbehoedsmiddelen zijn even betrouwbaar!
2. Doelstellingen
De student weet wat antconcepte is en kent het belang ervan.
Geboorteregeling. Dit omvat alle methoden die een seksueel actef paar kan gebruiken om zwangerschap te
voorkomen of te onderbreken.
Het doel van antconcepte is in strikte zin bevruchtng voorkomen. Het bied ons als mens de mogelijk om de
voortplantng te controleren. Voortplantng wordt op deze manier losgekoppeld van geslachtsgemeenschap.
De student kent de kenmerken van een ideaal antconceptef middel.
Doeltrefend
Werkingsduur
Niet-contracepteve voordelen
Weinig bijwerkingen
Herstel en tjd tot terugkeer van de fertliteit
De student weet hoe antconceptemiddelen kunnen ingedeeld worden.
Hormonale methoden
Combinatemiddelen met oestrogenen en progestagenen: pil, ring, pleister
Middelen met alleen progestageen: minipil, prikpil, hormoonstaafe, spiraal
Intra-uteriene methoden
3
, Natuurlijke methoden
Barrièremiddelen
Klassieke methoden
Definiteve methoden
De student weet wat coïtus interruptus betekend en kent de betrouwbaarheid.
Een manier van antconcepte waarbij de man gedurende de geslachtsgemeenschap zijn penis uit de vagina haalt
juist voor zijn orgasme zodat de ejaculate buiten de vagina plaatsvindt. Deze techniek is bijzonder
onbetrouwbaar als antconceptemiddel omdat de vrouw ook zwanger kan worden van het voorvocht of als een
druppel van het sperma contact maakt met de omgeving van de vagina.
De student weet wat periodieke onthouding is en op welke manier dit kan worden toegepast.
Een methode van antconcepte die zich baseert op de menstruatecyclus van de vrouw. Deze werkt door
geslachtsgemeenschap tot de onvruchtbare periode van de vrouwelijke cyclus te beperken. De methodezekerheid
van de meest gebruikte methode, de zogenaamde sympto-thermale methode, behoort tot de hoogste graad. De
kans op een zwangerschap bij honderd echtparen die de methode correct gebruiken gedurende een jaar, de
zogenaamde Pearl-index, ligt lager dan 0,4%.
Meer geavanceerde vormen zoals de sympto-thermale methode gebruiken drie andere aanwijzingen om de
ovulate nauwkeuriger te kunnen voorspellen:
1. de lichaamstemperatuur van de vrouw,
2. het al dan niet aanwezig zijn van (vruchtbaar) slijm in de vagina van de vrouw
3. de stand van de baarmoedermond.
De lichaamstemperatuur van de vrouw gaat na de ovulate door veranderingen in hormoonspiegels zo'n 0,2 tot
0,9°C omhoog. Deze verhoging duurt voort tot de volgende menstruate. Door de temperatuur eerst een aantal
maanden op te schrijven kan een nauwkeuriger idee gekregen worden over het moment van ovulate. Een
periodieke onthouding die alleen gebruikmaakt van het observeren van de lichaamstemperatuur staat bekend als
de temperatuurmethode.
Het baarmoederhalsslijm verandert gedurende de cyclus van textuur. Vlak voor de ovulate is het glad, helder
(doorzichtg) en heel erg rekbaar, op andere dagen meer vast, wit en kleverig. Ook dit kan worden gebruikt om
het ovulatetjdstp vast te stellen. De Billings-methode maakt alleen gebruik van de slijmobservate.
Daarnaast opent de baarmoedermond zich gedurende de vruchtbare periode, de stand van de baarmoedermond
verandert ook en hij wordt bovendien zeer soepel. Dit is een extra controlemiddel om het tjdstp van de ovulate
vast te stellen.
In de sympto-thermale methode worden deze drie waarnemingen gecombineerd. Dit geef een helder en zeer
betrouwbaar beeld van het tjdstp van de ovulate.
De berekening
Bij de meeste vrouwen duurt de menstruatecyclus tussen 24 en 32 dagen. Hij start met de menstruatebloeding.
De ovulate vindt plaats tussen de 12e en 18e dag, afankelijk van de lengte van de periode. Eventuele fuctuate
in de lengte van de periode zit vrijwel altjd in de periode voor de ovulate. De eicel moet binnen 24 uur worden
4
