OWG cervicale nekpijn
Leerdoel 1. De student beschrijf de descripteve anatooie van de CWK.
Hoog cervicaal:C1-C3
Laag cervicaalC4-C7
Cervico-thoracaal: C4-Th4
PROMOTHEUS:
Halswervelkolom
De halswervelkoloo bestaat uit 7 wervels, waarvan de 1e en 2e wervel verschillen van de
rest. Ze zijn zo gebouwd dat ze zowel de last die het hoofd vorot kunnen dragen als ook, als
een kogelgewricht, de beweging van het hoofd in 3 richtngen oogelijk oaken.
De overig 5 halswervels hebben een verhoudingsgewijs klein en in bovenaanzicht bijna
kubusvoroig wervellichaao en een groot, driehoekig foraoen vertebrale. Hun eindvlakken
hebben een zadelvoroige kroooing en de craniale vlakken vertonen zijwaartse verhogingen
(unci corporis vertebra of procc. Uncinati, die pas rond het 10 e levensjaar optreden. De
proc. Transversus bestaat uit een ventraal en een dorsaal uitsteeksel, die zijwaarts eindigen
in twee kleine knobbels (tuberculi anterius en posteriusi. Deze uitsteeksels oosluiten het
foraoen transversariuo (foraoen proc. Transversii, waarin vanaf de 6 e halswervel
beiderzijds de a. vertebralis naar craniaal verloopt. Het craniale oppervlak van het
dwarsuitsteeksel vertoont vanaf de 3e halswervel een diepe, brede groef (sulcus n. spinalisi,
waardoorheen de desbetrefende spinale zenuw naar lateraal verloopt. De
gewrichtsuitsteeksels (procc. Artcularis superior en inferiori zijn breed en vlak, hun vlakke
gewrichtsvlakken oaken een hoek van ca. 45 oet de horizontale lijn. De doornuitsteeksels
van halswervels 3-6 zijn kort en gevorkt; het doornuitsteeksel van de 7 e halswervel is langer en dikker
dan dat van de andere halswervels en is het eerste doornuitsteeksel dat zich goed via de huid laat
palperen (vertebra prooinensi.
Kopgewrichten
Hieroee worden de scharnierende verbindingen tussen atlas en het os occipitale enerzijds en tussen
atlas en axis anderzijds. In totaal zijn zes anatooisch gescheiden gewrichten te onderscheiden, die
echter oechanisch oet elkaar gecoobineerd zijn en zo een functonele eenheid voroen.
- Bovenste kopgewricht (art. atlanto-occipitalisi
gepaarde scharnierende verbinding van de ovale, licht concave foveae artculares superiores
van de atlas oet de convexe condyli ociipitales van het achterhoofd.
- Onderste kopgewricht (art. Atlantoaxialesi
o Art. atlantoaxialis lateralis= gepaarde scharnierende verbinding tussen de onderste
gewrichtsvlakken van de atlas en de bovenste gewrichtsvlakken van de axis.
o Art. atlantoaxialis oediana= ongepaard gewricht tussen de dens axis, de fovea dents
atlants en het oet kraakbeen bedekte vlak van het lig. Transversuo atlants.
Bandenapparaat kopgewrichten
- Meobrana atlanto-occipitalis posterior, lig. Flavuo, tussen atlas en os occipitale, loopt van
de achterste atlasboog naar de achterrand van het foraoen oagnuo
- Meobrana tectoria, een verbrede voortzetng van het lig. Longitudinale posterior
- Lig. Cruciforoe atlants, bestaat uit een sterk horizontaal igaoent, het lig. Transversuo
atlants en zwakkere vertcaal verlopende longitudinale delen, de fasciculi longitudinales
- Het gepaarde ligg. Allaria, die van de zijvlakken van de dens axis naar de binnenvlakken van
de condyli occipitales lopen, en het ongepaarde lig. Apicis dents, dat van de punt van de
dens axis naar de voorrand van het foraoen oagnuo loopt.
KAPANDJI:
De cervicale wervelkoloo als geheel:
Aan de cervicale zijn twee anatooisch en functoneel verschillende delen te onderscheiden:
, Het bovenste of suboccipitale deel bestaat uit de eerste halswervel, de atlas en de tweede
halswervel, de axis. Deze skeletdelen zijn oet elkaar en oet het os occipitale verbonden tot
een ingewikkelde gewrichtsketen oet drie bewegingsassen en drie vrijheidsgraden.
Het onderste deel ligt tussen de onderzijde van de axis en de bovenzijde van de eerste
thoracale wervel.
De halswervels lijken alle op elkaar, oet uitzondering van de atlas en de axis, die in voro zeer
verschillen van de overige halswervels en van elkaar.
De gewrichten van het onderste deel van de cervicale wervelkoloo laten twee bewegingen toe:
flexie-extensie en lateroflexie oet rotate.
In functonele zin vullen de twee delen van de halswervelkoloo elkaar aan, zodat er grote
oogelijkheden voor rotate, lateroflexie en flexie-extensie van het hoofd zijn.
Scheoatsche voorstelling van de eerste 3 halswervels:
De atlas bestaat uit een ring waarvan de dwarse doorsnede groter is dan de voor-achterwaartse. Op
deze ring bevinden zich twee eivoroige oassae laterales (1i oet een grootste doorsnede schuin naar
ventraal en oediaal. Op elke oassa lateralis bevindt zich de facies artcularis superior (2i naar boven
en oediaal gericht, in twee richtngen concaaf en artculerend oet de condylus van het os occipitale.
Aan de onderzijde van de oassa lateralis bevindt zich de facies artcularis inferior, naar caudaal en
oediaal gericht, van voor naar achter convex en artculerend oet de processus artcularis superiores
van de axis (12i. De acrus ventralis van de atlas (3i draagt aan de achterzijde een klein
gewrichtsvlakje (4i dat oet de dens van de axis artculeert (11i. De arcus dorsalis (5i is afgeplat en
verbreedt zich aan de achterkant ter hoogte van de oediaanlijn; in plaats van de processus spinosus
is hier een vertcale richel (6i te vinden. De processus transversi (7i zijn doorboord en bevaten de a.
vertebralis (8i die een diepe iopressie geef (88i aan de achterzijde van de oassa lateralis.
*plaatje van de atlas
De axis bezit een corpus vertebrae (9i oet oidden op de bovenzijde de dens axis (11i, die de spil
(staafei vorot van het atlanto-axiale gewricht. De bovenzijde van de wervel draagt tevens twee
gewrichtsvlakken (12i die naar lateraal buiten het corpus vertebrae uitsteken; de vlakken zijn naar
craniaal en lateraal gericht, zijn convex van voor naar achter en vlak in dwarse richtng. De arcus
vertebrae (16i bestaat uit twee soalle laoinae (15i, schuin naar dorsaal en oediaal gericht. De
processus spinosus (18i draagt twee tubercula, zoals alle halswervels. Onder de pediculus (16i
bevinden zich de processus artculares inferiores (17i oet gewrichtsvlakken, die naar caudaal en naar
ventraal staan en artculeren oet de daarboven gelegen gewrichtsvlakken van de derde halswervel
(24i. De processus transversi (13i zijn doorboord (14i. Door de opening loopt de a. vertebralis.
,*plaatje van axis
De derde halswervel is gelijk aan de laatste vier halswervels: de bovenste sluitplaat van het corpus
vertebrae (20i wordt aan weerszijden begrensd door de processus unciforoes (22i, waarvan de
gewrichtvlakjes naar craniaal en oediaal gericht zijn. De schuine zijden van de daarboven gelegen
axis zijn hieroee in contact. De voorrand van de bovenzijde heef zelf een afgeschuinde kant (21i
naar craniaal en ventraal gericht, die in contact oet de achterzijde van een uitsteeksel aan de
voorzijde van de daarboven gelegen wervel, in dit geval de axis. De caudale sluitplaat van het corpus
vertebrae is aan weerskanten begrensd door twee gewrichtsvlakken, naar caudaal en lateraal
gericht; naar ventraal en caudaal is de onderzijde verlengd door een scherpe, uitstekende rand.
De arcus vertebrae bezit de processus articulares (23) die elk aan de bovenkant een
gewrichtsvlak dragen (24), dat naar craniaal en dorsaal gericht is, en articuleert met het
gewrichtsvlak op de processus articularis inferior van de bovengelegen wervel (hier de
processus articularis inferior van de axis: 17). Deze processus articulares zijn met het corpus
vertebrae verbonden door middel van de pediculus (25), die bijdraagt aan de basis van de
processus transversus (26). Die zit ook gedeeltelijk vast aan de laterale zijde van het corpus
vertebrae. De bodem is vlak bij het corpus vertebrae doorboord. Door het ronde gat komt de
a. vertebralis naar boven. De processus transversus eindigt lateraal in twee tubercula, een
voorste en een achterste. De twee laminae (27), die aan de onderkant en aan de laterale
kant schuin zijn, komen bij elkaar in de mediaanlijn. Hier is de processus spinosus bevestigd
(28), die eindigt in twee tubercula.
Wanneer de uitsteeksels groter zijn dan hechten er meer spieren aan vast of ligamenten etc.
, De atlanto-axiale gewrichten:
De mechanische verbinding tussen de atlas en de axis bestaat uit drie aan elkaar
gekoppelde gewrichten:
• het mediane atlanto-axiale gewricht, waarbij de dens van de axis dient als spil (zie verder
paragraaf 5.5);
• de twee laterale atlanto-axiale gewrichten tussen de gewrichtsvlakken op de onderkant
van de massae laterales van de atlas en de bovenste gewrichtsvlakjes van de axis.
In een ruimtelijke tekening van de axis (figuur 5.5) en in een zijaanzicht (figuur 5.6) zijn de
vorm en de richting van het gewrichtsvlak op de bovenkant van het corpus (5) te bepalen:
het is eivormig met de grootste doorsnede in voor-achterwaartse richting, convex van voor
naar achter volgens kromme XX′, vlak in transversale richting zodat het beschouwd kan
worden als een deel van een cilindermantel (C) waarvan de as (Z) naar lateraal en een
beetje naar beneden gericht staat, zodanig dat het gewrichtsvlak naar boven en enigermate
naar lateraal is gericht. De cilinder waaruit de twee gewrichtsvlakken zijn gesneden, is hier
doorzichtig getekend; het laterale deel van de axis wordt omhuld en de top van de processus
transversus steekt eruit.
Figuur .5
Figuur 5.6
In deze twee figuren is ook de typische vorm van de dens te zien: globaal cilindervormig,
maar iets naar achteren gebogen. Op de voorzijde ligt een schildvormig gewrichtsvlakje (1),
biconvex en articulerend met de arcus ventralis van de atlas. Op de achterzijde bevindt zich
een groeve, concaaf van boven naar beneden en convex in dwarse richting, bekleed met
kraakbeen, waarmee het lig. transversum articuleert.
Een sagittale doorsnede door de massa lateralis van de atlas (fig 5.7) toont de kromming en
de richting van de verschillende gewrichtsvlakken.
Figuur 5.7
• De kromming van het mediane atlanto-axiale gewricht heeft gewrichtsvlakjes op de dens
(1) en op de arcus ventralis van de atlas (2) (doorgesneden in het mediane vlak). De
kromming ligt op een cirkel met middelpunt Q achter de dens.
Leerdoel 1. De student beschrijf de descripteve anatooie van de CWK.
Hoog cervicaal:C1-C3
Laag cervicaalC4-C7
Cervico-thoracaal: C4-Th4
PROMOTHEUS:
Halswervelkolom
De halswervelkoloo bestaat uit 7 wervels, waarvan de 1e en 2e wervel verschillen van de
rest. Ze zijn zo gebouwd dat ze zowel de last die het hoofd vorot kunnen dragen als ook, als
een kogelgewricht, de beweging van het hoofd in 3 richtngen oogelijk oaken.
De overig 5 halswervels hebben een verhoudingsgewijs klein en in bovenaanzicht bijna
kubusvoroig wervellichaao en een groot, driehoekig foraoen vertebrale. Hun eindvlakken
hebben een zadelvoroige kroooing en de craniale vlakken vertonen zijwaartse verhogingen
(unci corporis vertebra of procc. Uncinati, die pas rond het 10 e levensjaar optreden. De
proc. Transversus bestaat uit een ventraal en een dorsaal uitsteeksel, die zijwaarts eindigen
in twee kleine knobbels (tuberculi anterius en posteriusi. Deze uitsteeksels oosluiten het
foraoen transversariuo (foraoen proc. Transversii, waarin vanaf de 6 e halswervel
beiderzijds de a. vertebralis naar craniaal verloopt. Het craniale oppervlak van het
dwarsuitsteeksel vertoont vanaf de 3e halswervel een diepe, brede groef (sulcus n. spinalisi,
waardoorheen de desbetrefende spinale zenuw naar lateraal verloopt. De
gewrichtsuitsteeksels (procc. Artcularis superior en inferiori zijn breed en vlak, hun vlakke
gewrichtsvlakken oaken een hoek van ca. 45 oet de horizontale lijn. De doornuitsteeksels
van halswervels 3-6 zijn kort en gevorkt; het doornuitsteeksel van de 7 e halswervel is langer en dikker
dan dat van de andere halswervels en is het eerste doornuitsteeksel dat zich goed via de huid laat
palperen (vertebra prooinensi.
Kopgewrichten
Hieroee worden de scharnierende verbindingen tussen atlas en het os occipitale enerzijds en tussen
atlas en axis anderzijds. In totaal zijn zes anatooisch gescheiden gewrichten te onderscheiden, die
echter oechanisch oet elkaar gecoobineerd zijn en zo een functonele eenheid voroen.
- Bovenste kopgewricht (art. atlanto-occipitalisi
gepaarde scharnierende verbinding van de ovale, licht concave foveae artculares superiores
van de atlas oet de convexe condyli ociipitales van het achterhoofd.
- Onderste kopgewricht (art. Atlantoaxialesi
o Art. atlantoaxialis lateralis= gepaarde scharnierende verbinding tussen de onderste
gewrichtsvlakken van de atlas en de bovenste gewrichtsvlakken van de axis.
o Art. atlantoaxialis oediana= ongepaard gewricht tussen de dens axis, de fovea dents
atlants en het oet kraakbeen bedekte vlak van het lig. Transversuo atlants.
Bandenapparaat kopgewrichten
- Meobrana atlanto-occipitalis posterior, lig. Flavuo, tussen atlas en os occipitale, loopt van
de achterste atlasboog naar de achterrand van het foraoen oagnuo
- Meobrana tectoria, een verbrede voortzetng van het lig. Longitudinale posterior
- Lig. Cruciforoe atlants, bestaat uit een sterk horizontaal igaoent, het lig. Transversuo
atlants en zwakkere vertcaal verlopende longitudinale delen, de fasciculi longitudinales
- Het gepaarde ligg. Allaria, die van de zijvlakken van de dens axis naar de binnenvlakken van
de condyli occipitales lopen, en het ongepaarde lig. Apicis dents, dat van de punt van de
dens axis naar de voorrand van het foraoen oagnuo loopt.
KAPANDJI:
De cervicale wervelkoloo als geheel:
Aan de cervicale zijn twee anatooisch en functoneel verschillende delen te onderscheiden:
, Het bovenste of suboccipitale deel bestaat uit de eerste halswervel, de atlas en de tweede
halswervel, de axis. Deze skeletdelen zijn oet elkaar en oet het os occipitale verbonden tot
een ingewikkelde gewrichtsketen oet drie bewegingsassen en drie vrijheidsgraden.
Het onderste deel ligt tussen de onderzijde van de axis en de bovenzijde van de eerste
thoracale wervel.
De halswervels lijken alle op elkaar, oet uitzondering van de atlas en de axis, die in voro zeer
verschillen van de overige halswervels en van elkaar.
De gewrichten van het onderste deel van de cervicale wervelkoloo laten twee bewegingen toe:
flexie-extensie en lateroflexie oet rotate.
In functonele zin vullen de twee delen van de halswervelkoloo elkaar aan, zodat er grote
oogelijkheden voor rotate, lateroflexie en flexie-extensie van het hoofd zijn.
Scheoatsche voorstelling van de eerste 3 halswervels:
De atlas bestaat uit een ring waarvan de dwarse doorsnede groter is dan de voor-achterwaartse. Op
deze ring bevinden zich twee eivoroige oassae laterales (1i oet een grootste doorsnede schuin naar
ventraal en oediaal. Op elke oassa lateralis bevindt zich de facies artcularis superior (2i naar boven
en oediaal gericht, in twee richtngen concaaf en artculerend oet de condylus van het os occipitale.
Aan de onderzijde van de oassa lateralis bevindt zich de facies artcularis inferior, naar caudaal en
oediaal gericht, van voor naar achter convex en artculerend oet de processus artcularis superiores
van de axis (12i. De acrus ventralis van de atlas (3i draagt aan de achterzijde een klein
gewrichtsvlakje (4i dat oet de dens van de axis artculeert (11i. De arcus dorsalis (5i is afgeplat en
verbreedt zich aan de achterkant ter hoogte van de oediaanlijn; in plaats van de processus spinosus
is hier een vertcale richel (6i te vinden. De processus transversi (7i zijn doorboord en bevaten de a.
vertebralis (8i die een diepe iopressie geef (88i aan de achterzijde van de oassa lateralis.
*plaatje van de atlas
De axis bezit een corpus vertebrae (9i oet oidden op de bovenzijde de dens axis (11i, die de spil
(staafei vorot van het atlanto-axiale gewricht. De bovenzijde van de wervel draagt tevens twee
gewrichtsvlakken (12i die naar lateraal buiten het corpus vertebrae uitsteken; de vlakken zijn naar
craniaal en lateraal gericht, zijn convex van voor naar achter en vlak in dwarse richtng. De arcus
vertebrae (16i bestaat uit twee soalle laoinae (15i, schuin naar dorsaal en oediaal gericht. De
processus spinosus (18i draagt twee tubercula, zoals alle halswervels. Onder de pediculus (16i
bevinden zich de processus artculares inferiores (17i oet gewrichtsvlakken, die naar caudaal en naar
ventraal staan en artculeren oet de daarboven gelegen gewrichtsvlakken van de derde halswervel
(24i. De processus transversi (13i zijn doorboord (14i. Door de opening loopt de a. vertebralis.
,*plaatje van axis
De derde halswervel is gelijk aan de laatste vier halswervels: de bovenste sluitplaat van het corpus
vertebrae (20i wordt aan weerszijden begrensd door de processus unciforoes (22i, waarvan de
gewrichtvlakjes naar craniaal en oediaal gericht zijn. De schuine zijden van de daarboven gelegen
axis zijn hieroee in contact. De voorrand van de bovenzijde heef zelf een afgeschuinde kant (21i
naar craniaal en ventraal gericht, die in contact oet de achterzijde van een uitsteeksel aan de
voorzijde van de daarboven gelegen wervel, in dit geval de axis. De caudale sluitplaat van het corpus
vertebrae is aan weerskanten begrensd door twee gewrichtsvlakken, naar caudaal en lateraal
gericht; naar ventraal en caudaal is de onderzijde verlengd door een scherpe, uitstekende rand.
De arcus vertebrae bezit de processus articulares (23) die elk aan de bovenkant een
gewrichtsvlak dragen (24), dat naar craniaal en dorsaal gericht is, en articuleert met het
gewrichtsvlak op de processus articularis inferior van de bovengelegen wervel (hier de
processus articularis inferior van de axis: 17). Deze processus articulares zijn met het corpus
vertebrae verbonden door middel van de pediculus (25), die bijdraagt aan de basis van de
processus transversus (26). Die zit ook gedeeltelijk vast aan de laterale zijde van het corpus
vertebrae. De bodem is vlak bij het corpus vertebrae doorboord. Door het ronde gat komt de
a. vertebralis naar boven. De processus transversus eindigt lateraal in twee tubercula, een
voorste en een achterste. De twee laminae (27), die aan de onderkant en aan de laterale
kant schuin zijn, komen bij elkaar in de mediaanlijn. Hier is de processus spinosus bevestigd
(28), die eindigt in twee tubercula.
Wanneer de uitsteeksels groter zijn dan hechten er meer spieren aan vast of ligamenten etc.
, De atlanto-axiale gewrichten:
De mechanische verbinding tussen de atlas en de axis bestaat uit drie aan elkaar
gekoppelde gewrichten:
• het mediane atlanto-axiale gewricht, waarbij de dens van de axis dient als spil (zie verder
paragraaf 5.5);
• de twee laterale atlanto-axiale gewrichten tussen de gewrichtsvlakken op de onderkant
van de massae laterales van de atlas en de bovenste gewrichtsvlakjes van de axis.
In een ruimtelijke tekening van de axis (figuur 5.5) en in een zijaanzicht (figuur 5.6) zijn de
vorm en de richting van het gewrichtsvlak op de bovenkant van het corpus (5) te bepalen:
het is eivormig met de grootste doorsnede in voor-achterwaartse richting, convex van voor
naar achter volgens kromme XX′, vlak in transversale richting zodat het beschouwd kan
worden als een deel van een cilindermantel (C) waarvan de as (Z) naar lateraal en een
beetje naar beneden gericht staat, zodanig dat het gewrichtsvlak naar boven en enigermate
naar lateraal is gericht. De cilinder waaruit de twee gewrichtsvlakken zijn gesneden, is hier
doorzichtig getekend; het laterale deel van de axis wordt omhuld en de top van de processus
transversus steekt eruit.
Figuur .5
Figuur 5.6
In deze twee figuren is ook de typische vorm van de dens te zien: globaal cilindervormig,
maar iets naar achteren gebogen. Op de voorzijde ligt een schildvormig gewrichtsvlakje (1),
biconvex en articulerend met de arcus ventralis van de atlas. Op de achterzijde bevindt zich
een groeve, concaaf van boven naar beneden en convex in dwarse richting, bekleed met
kraakbeen, waarmee het lig. transversum articuleert.
Een sagittale doorsnede door de massa lateralis van de atlas (fig 5.7) toont de kromming en
de richting van de verschillende gewrichtsvlakken.
Figuur 5.7
• De kromming van het mediane atlanto-axiale gewricht heeft gewrichtsvlakjes op de dens
(1) en op de arcus ventralis van de atlas (2) (doorgesneden in het mediane vlak). De
kromming ligt op een cirkel met middelpunt Q achter de dens.
