PRE-MASTER RECHTSGELEERDHEID
STRARECHTELIJKE
AANSPRAKELIJKHEID -
EXAMENGIDS S1
Instelling: Tilburg University (TiU)
Vak: Strafrechtelijke aansprakelijkheid
Leerjaar: Pre-master Rechtsgeleerdheid
Semester: S1
, PRE-MASTER RECHTSGELEERDHEID//
STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKLIJKHEID
EXAMENGIDS S1
WEEK 1// KORTE INTRODUCTIE LEERSTUKKEN EN KOPPELING STRAFPROCESRECHT
1.1. VOORWAARDEN VOOR STRAFBAARHEID
Voorwaarden voor strafbaarheid
1. Een (menselijke) gedraging
2. Die valt binnen de grenzen van een wettelijke
delictsomschrijving
3. Die wederrechtelijk is
4. En aan schuld te wijten
Let op!
Het betreft vier cumulatieve voorwaarden.
2. HET WETTELIJK BESLISMODEL VAN DE ARTIKELEN 348 – 350 SV
Voorvragen (formeel) art. 348 Sv
1. Is de dagvaarding geldig (art. 348 Sr) ? + Ga naar vraag 2
- Nietigheid van de dagvaarding (art. 349 lid 1 Sv)
2. Is de rechter bevoegd (art. 348 Sr)? + Ga naar vraag 3
- Onbevoegdheid rechter (art. 349 lid 1 Sv)
3. Is de officier van justitie ontvankelijk (art. 348 Sr)? + Ga naar vraag 4
- Niet-ontvankelijkheid officier van justitie (art. 349
lid 1 Sv)
4. Zijn er redenen voor schorsing van de vervolging + Ga naar de materiële hoofdvragen (art. 350 Sv)
(art. 348 Sr)? - Schorsing van de vervolging (art. 349 lid 1 Sv)
Indien de formele voorvragen van art. 348 Sv zijn doorlopen, ga je naar de materiële hoofdvragen van art. 350
Sv.
Hoofdvragen (materieel) art. 350 Sv
1. Kan het ten laste gelegde feit worden bewezen + Ga naar vraag 2
(bewijsvraag)? - Vrijspraak (art. 352 lid 1 Sv)
2. Levert de bewezenverklaring een strafbaar feit op + Ga naar vraag 3
(kwalificatievraag)? - OVAR (art. 352 lid 2 Sv)
3. Is de verdachte strafbaar (strafbaarheidsvraag)? + Ga naar vraag 4
Is het bewezenverklaarde wederrechtelijk? - OVAR (art. 352 lid 2 Sv)
Is het bewezenverklaarde verwijtbaar?
4. Welke straf of maatregel moet worden opgelegd? + Einduitspraak (art. 351 Sv)
- n.v.t.
, WEEK 2// LEGALITEITSBEGINSEL, OVERGANGSRECHT EN RECHTSMACHT
2.1. LEGALITEITSBEGINSEL
Elementen van legaliteit
1. Aansprakelijkheid op grond van een wettelijke
bepaling
- Nullum crimen sine lege: geen misdaad zonder wet. Hieronder
valt het vereiste van lex certa, wat inhoudt dat de wet zo duidelijk
en helder mogelijk moet beschrijven welk gedrag strafbaar is
gesteld.
- Nulla poena sine lege: je kunt niet gestraft worden zonder dat
een wettelijke bepaling daartoe zet.
2. Verbod van terugwerkende kracht
Nulla poena sine lege praevia
3. Verbod van te extensieve interpretatie en
analogie
Rechter mag niet op de stoel van de wetgever zitten, mag niet te
ver interpreteren
2.2. OVERGANGSRECHT (TIJD)
Verandering van
wetgeving
Wijziging Wijziging
delictsomschrijving sanctierecht
Verandering van wetgeving
Wijzigingen die verband houden met de Wijzigingen in regels van sanctierecht
delictsomschrijving 1. Er moet sprake zijn van een wijziging in de
1. Er moet sprake zijn van wetgeving die invloed sanctieregels (specifieke sanctienorm of algemene
heeft op een delictsomschrijving in het strafrecht regels van strafrechtelijke sanctiestelsel
HR Incest: dit hoeft niet persé een strafrechtelijke wet te zijn +
zolang deze maar impact heeft op de delictsomschrijving in het
2. De gunstigere sanctie wordt onmiddellijk gebruikt
strafrecht ‘ontucht met minderjarige’
+ voor de verdachte Er dient dus niet gekeken te
2. De gewijzigde delictsomschrijving moet worden naar het anders denken van de wetgever
kwalificeren als een verandering in wetgeving (art. 1 over de strafwaardigheid van het ten laste gelegde
lid 2 Sr) gedrag (beperkt materiële leer).
+ HR Lex Mitior
3. Om te beoordelen of er bij een wijziging in de
Dus: vindt er een wijziging plaats in de sanctienorm nadat
delictsomschrijving sprake is van een verandering in verdachte het delict heeft begaan? Dan wordt verdachte berecht
wetgeving gebruiken we de beperkt materiële leer volgens de meest gunstigere sanctienorm, ook indien deze niet
HR Lex Mitior, HR Gewijzigde Warenwetgeving gold ten tijde van het handelen van verdachte (in uitzondering op
De verandering in de delictsomschrijving moet afkomstig zijn van de hoofdregel van art. 1 lid 1 Sr).
een anders denken van de wetgever over de strafwaardigheid van
het ten laste gelegde gedrag. Dit is niet het geval indien een
wijziging in de delictsomschrijving slechts een tijdelijk karakter
heeft (bijv. wijziging in strafbaarheid jagen in jachtseizoen).
Let op!
Als er sprake is van een anders denken van de wetgever over de
strafwaardigheid, spreken we van een verandering van wetgeving
in de zin van art. 1 lid 2 Sr, er dient dus de meest gunstige
STRARECHTELIJKE
AANSPRAKELIJKHEID -
EXAMENGIDS S1
Instelling: Tilburg University (TiU)
Vak: Strafrechtelijke aansprakelijkheid
Leerjaar: Pre-master Rechtsgeleerdheid
Semester: S1
, PRE-MASTER RECHTSGELEERDHEID//
STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKLIJKHEID
EXAMENGIDS S1
WEEK 1// KORTE INTRODUCTIE LEERSTUKKEN EN KOPPELING STRAFPROCESRECHT
1.1. VOORWAARDEN VOOR STRAFBAARHEID
Voorwaarden voor strafbaarheid
1. Een (menselijke) gedraging
2. Die valt binnen de grenzen van een wettelijke
delictsomschrijving
3. Die wederrechtelijk is
4. En aan schuld te wijten
Let op!
Het betreft vier cumulatieve voorwaarden.
2. HET WETTELIJK BESLISMODEL VAN DE ARTIKELEN 348 – 350 SV
Voorvragen (formeel) art. 348 Sv
1. Is de dagvaarding geldig (art. 348 Sr) ? + Ga naar vraag 2
- Nietigheid van de dagvaarding (art. 349 lid 1 Sv)
2. Is de rechter bevoegd (art. 348 Sr)? + Ga naar vraag 3
- Onbevoegdheid rechter (art. 349 lid 1 Sv)
3. Is de officier van justitie ontvankelijk (art. 348 Sr)? + Ga naar vraag 4
- Niet-ontvankelijkheid officier van justitie (art. 349
lid 1 Sv)
4. Zijn er redenen voor schorsing van de vervolging + Ga naar de materiële hoofdvragen (art. 350 Sv)
(art. 348 Sr)? - Schorsing van de vervolging (art. 349 lid 1 Sv)
Indien de formele voorvragen van art. 348 Sv zijn doorlopen, ga je naar de materiële hoofdvragen van art. 350
Sv.
Hoofdvragen (materieel) art. 350 Sv
1. Kan het ten laste gelegde feit worden bewezen + Ga naar vraag 2
(bewijsvraag)? - Vrijspraak (art. 352 lid 1 Sv)
2. Levert de bewezenverklaring een strafbaar feit op + Ga naar vraag 3
(kwalificatievraag)? - OVAR (art. 352 lid 2 Sv)
3. Is de verdachte strafbaar (strafbaarheidsvraag)? + Ga naar vraag 4
Is het bewezenverklaarde wederrechtelijk? - OVAR (art. 352 lid 2 Sv)
Is het bewezenverklaarde verwijtbaar?
4. Welke straf of maatregel moet worden opgelegd? + Einduitspraak (art. 351 Sv)
- n.v.t.
, WEEK 2// LEGALITEITSBEGINSEL, OVERGANGSRECHT EN RECHTSMACHT
2.1. LEGALITEITSBEGINSEL
Elementen van legaliteit
1. Aansprakelijkheid op grond van een wettelijke
bepaling
- Nullum crimen sine lege: geen misdaad zonder wet. Hieronder
valt het vereiste van lex certa, wat inhoudt dat de wet zo duidelijk
en helder mogelijk moet beschrijven welk gedrag strafbaar is
gesteld.
- Nulla poena sine lege: je kunt niet gestraft worden zonder dat
een wettelijke bepaling daartoe zet.
2. Verbod van terugwerkende kracht
Nulla poena sine lege praevia
3. Verbod van te extensieve interpretatie en
analogie
Rechter mag niet op de stoel van de wetgever zitten, mag niet te
ver interpreteren
2.2. OVERGANGSRECHT (TIJD)
Verandering van
wetgeving
Wijziging Wijziging
delictsomschrijving sanctierecht
Verandering van wetgeving
Wijzigingen die verband houden met de Wijzigingen in regels van sanctierecht
delictsomschrijving 1. Er moet sprake zijn van een wijziging in de
1. Er moet sprake zijn van wetgeving die invloed sanctieregels (specifieke sanctienorm of algemene
heeft op een delictsomschrijving in het strafrecht regels van strafrechtelijke sanctiestelsel
HR Incest: dit hoeft niet persé een strafrechtelijke wet te zijn +
zolang deze maar impact heeft op de delictsomschrijving in het
2. De gunstigere sanctie wordt onmiddellijk gebruikt
strafrecht ‘ontucht met minderjarige’
+ voor de verdachte Er dient dus niet gekeken te
2. De gewijzigde delictsomschrijving moet worden naar het anders denken van de wetgever
kwalificeren als een verandering in wetgeving (art. 1 over de strafwaardigheid van het ten laste gelegde
lid 2 Sr) gedrag (beperkt materiële leer).
+ HR Lex Mitior
3. Om te beoordelen of er bij een wijziging in de
Dus: vindt er een wijziging plaats in de sanctienorm nadat
delictsomschrijving sprake is van een verandering in verdachte het delict heeft begaan? Dan wordt verdachte berecht
wetgeving gebruiken we de beperkt materiële leer volgens de meest gunstigere sanctienorm, ook indien deze niet
HR Lex Mitior, HR Gewijzigde Warenwetgeving gold ten tijde van het handelen van verdachte (in uitzondering op
De verandering in de delictsomschrijving moet afkomstig zijn van de hoofdregel van art. 1 lid 1 Sr).
een anders denken van de wetgever over de strafwaardigheid van
het ten laste gelegde gedrag. Dit is niet het geval indien een
wijziging in de delictsomschrijving slechts een tijdelijk karakter
heeft (bijv. wijziging in strafbaarheid jagen in jachtseizoen).
Let op!
Als er sprake is van een anders denken van de wetgever over de
strafwaardigheid, spreken we van een verandering van wetgeving
in de zin van art. 1 lid 2 Sr, er dient dus de meest gunstige
