MEMO Geschiedenis Samenvatting H1-H14

Geschiedenis Samenvatni MEMO Geschiedenis VWO

H1 Jaiers en boeren
§1 De agrarische revolute
De agrarische revolutee
De overgang van jagen en verzamelen als voornaamste middel van bestaan naar een
sedentair bestaan als boer (ook wel neolithische revolutee) Kenmerken voor deze revolute
is dat de mens de natuur steeds meer naar zijn hand ging zeten)
 Gevolgen:
- Snelle bevolkingsgroei;
- De ontwikkeling van veeteelt;
- De ontwikkeling van allerlei nieuwe technieken;
- Achteruitgang van de gezondheid vanwege het eenzijdige voedsel;
- Het ontstaan van een hiërarchie in de samenleving)

§2 Het ontstaan van steden
Arbeidsverdeling en hiërarchiee
Door de rijke oogsten was het niet langer nodig dat iedereen zich bezighield met de
voedselvoorziening) Daardoor konden men zich ook in andere actviteiten specialiseren en
ontstonden er nieuwe beroepen, zoals de kleermaker en de smid) Doordat er allerlei
handelswaar beschikbaar kwam ontstond ook het beroep van koopman) Een andere groep
specialiseerde zich in het contact met de goden; de priesters) Op deze manier ontstond in de
stedelijke gemeenschappen niet alleen een arbeidsverdeling, maar ook een hiërarchiee er
kwamen verschillende sociale lagen, die van elkaar verschilden in rijkdom en macht)

§3 Machtge rijken in het Midden-OMosten
De vroegste statene
Een staat is een afgebakend gebeid met een gecentraliseerd bestuur en een overkoepelend
rechtssysteem waar de overheid een geweldsmonopolie heef en verantwoordelijk is voor
de ordehandhaving en de verdediging van de landsgrenzen) Voor het bestuur beschikte de
farao over een enorm ambtenarenapparaat)

Polytheïsmee
De Egyptsche godsdienst was polytheïstsch) Een belangrijk kenmerk van de Egyptsche
godsdienst was het geloof in een leven na de dood)
De belangrijkste taak van de farao was het handhaven van de ‘Maät’e de stabiliteit en de
harmonie in de samenleving) Zonder Maät zou de wereld in volledige chaos storten) De farao
moest door zijn autoriteit op de juiste manier te laten gelden en door de goden met
gebeden en speciale rituelen tevreden te stellen ervoor zorgen dat er altjd Maät in het land
heerste) De farao was dan ook oppermachtg en had een strakke grip op alle onderdelen van
de samenleving)

, H2 De klassieke oudheid
§1 De Griekse democrate
Bestuur door het volke
In het oude Griekenland werden beslissingen genomen door een volksvergadering) Er was
sprake van een directe democratee alle mannen die geen slaaf waren mochten rechtstreeks
meebeslissen) Deze mannen bezaten het burgerrecht)
De Atheense democrate was zo ingericht dat niemand te veel macht kon veroveren) De
belangrijkste beslissingen waren in handen van de volksvertegenwoordiging) Omdat hier niet
alles aan de orde kon komen koos deze vergadering elk jaar een stadsbestuure de Raad van
500) Het dagelijks bestuur bestond uit 50 raadsleden, die niet langer dan een maand
aanbleven) De angst voor te veel macht van één persoon was ook zichtbaar in de
rechtspraak en het leger)

§2 Het hellenisme
Alexander de Grote (356-323 v)C)ee
Alexander veroverde het hele Perzische Rijk) Bijzonder was dat hij erin slaagde zijn macht in
de pas veroverde gebieden te handhaven) Verklaringen voor zijn grote succese
1) Persoonlijke eigenschappen en militair inzicht: Alexander had een enorm
doorzettingsvermogen en was een groot strateeg;
2) Aanpassing aan gewoonten: Alexander speelde goed in op de gewoonten in de landen
waarover hij regeerde) Hiermee won hij veel goodwill en militaire steun;
3) Streven naar een gemengde elite: voor het handhaven van de macht stchte Alexander
overal in zijn rijk nieuwe steden, hier kwamen soldaten te wonen die zich spoedig met de
lokale bewoners zouden vermengen)

Hellenistsche cultuure
Alexander de Grote had geen erfgenaam en na zijn dood veroverden zijn generaals in een
reeks burgeroorlogen delen van het rijk) Zo ontstonden enkele grote koninkrijken onder
Griekstalige heersers (diadochene) Tijdens de heerschappij van de diadochen raakte de
Griekse cultuur verspreid over heel het gehele veroverde gebied) Deze verbreiding kende
een aantal aspectene
- De Griekse cultuur werd ingevoerd als bestuurstaal;
- De Griekse democrate veranderede in een oligarchie;
- De aanleg van typisch Griekse centra van ontmoetng en vermaak, zoals theaters en
gymnasia;
- De verbreiding van de Griekse beeldende kunst)

§3 De Romeinse Republiek
Verovering van een wereldrijke
Bij de uitbreiding van het rijk maakten de Romeinen gebruik van twee middelene
1) Diplomate: dit bestond vooral uit het sluiten van bondgenootschappen met lokale
heersers) Rome beloofde bescherming in ruil voor gehoorzaamheid en soldaten;
2) Morlogsvoering: het Romeinse leger bestond aanvankelijk uit gewone boeren, maar
ontwikkelde zich later tot een bijna onverslaanbaar beroepsleger)
Om hun macht te verstevigen gaven de Romeinen de verslagen volken een fatsoenlijke
behandeling) Bovendien kregen soldaten als beloning voor hun diensttijd vaak een stuk
grond in de nieuw veroverde gebieden waardoor de Romeinse invloed werd versterkt)