Samenvatting H6 HRM Leerboek - Motivatie en leidinggeven
6.1 Wat bezielt mensen?
We zeggen vaak “Wat bezielt ze toch?”, wanneer mensen een gedrag vertonen dat wij
niet begrijpen.
Voorbeeld 6.1 Motivatie als een combinatie van factoren
● John Steinen heeft als hobby bergen beklimmen. Liefde voor bergen heeft hij van zijn
vader, die hem vroeger meenam op lange bergwandelingen. Daar is hij ook voor het
eerst in aanraking gekomen met alpine klimmers. Zijn vader en hij keken vaak vol
bewondering naar die mannen die hoog boven hen aan touwen tegen de rotswand
hingen.
● Toen John 16 jaar was, werd hij lid van een klimvereniging; hij leerde
basistechnieken en maakte hij samen met anderen klimtochten.
● Inmiddels is hij een goede klimmer met uitstekende basisconditie.
● Hij besteed veel tijd aan om dit zo te houden.
● Samen met anderen gaat hij proberen om de K2 te beklimmen, de op één na
hoogste berg van de wereld.
De vraag is: Wat bezielt John om zoveel energie te stoppen in een op het eerste gezicht
zinloze bezigheid? Antwoord:
● Te maken met de persoon van John.
● Daarnaast beschikt hij over kennis en kunde om deze bergen te beklimmen.
● Het gaat ook om de situatie waarin John verkeert. De club waar hij lid van is, daarin
zijn ook mensen met dezelfde passie. Zo blijft hij met die groep doelen stellen en blijft
hij gemotiveerd.
Bij motivatie gaat het steeds om een combinatie van factoren, die aan ene kant met de
persoon te maken hebben en aan de andere kant met de situatie waarin iemand zich
bevindt.
Omschrijving motivatie
● Factoren die aanzetten tot gedrag
● Intensiteit van het gedrag en de persistentie (duur) van het doelgericht gedrag.
● Een deel heeft te maken met de persoon zelf en een deel daarvan heeft te maken
met de situatie waarin die persoon zich bevindt. Al deze factoren zorgen voor het
ontstaan van gedrag en zorgen ervoor dat we ergens motivatie voor hebben.
Verschil intrinsieke motivatie en extrinsieke motivatie
● Intrinsieke motivatie: gemotiveerd door het gedrag zelf. IEmand wil iets graag.
● Extrinsieke motivatie: gemotiveerd van buitenaf. Kan geld zijn, status,
schouderklopje etc.
Arbeidsmotivatie gaat over alles, zowel intrinsiek en extrinsiek dat ons motiveert om zo te
werken dat we de doelen die we moeten behalen, ook behalen.
Intrinsieke factoren kunnen beïnvloed worden door medewerkers zorgvuldig te selecteren,
zodat hun drijfveren passen bij de te verrichten taak.
, Extrinsieke factoren kunnen worden beïnvloed door de prestaties op waarde te schatten en
ze passend te belonen. Ook de arbeidsomstandigheden en -verhoudingen spelen hierbij een
belangrijke rol.
6.2 Theorieën over motivatie
Twee soorten theorieën:
● Theorie die proberen vast te stellen welke menselijke drijfveren en behoeften er zijn
die aanzetten tot gedrag (inhoudstheorieën)
● Theorie die vooral antwoord proberen te geven op de vraag hoe het proces van
motivatie tot verdrag verloopt (procestheorieën)
6.2.1 Menselijke behoeften en drijfveren: een overzicht van de belangrijkste
inhoudstheorieën
Welke drijfveren hebben invloed op het menselijk gedrag?
Sociale behoeften van mensen
○ Scientific Management
■ Werkproces werd in deelprocessen uiteen gelegd en daarbinnen
werden vaak relatief eenvoudige taken precies omschreven.
■ Men ging ervan uit dat door geld motivatie ontstaat wanneer zij alleen
met de taak in kwestie bezighouden.
○ Hawthorne experimenten
■ Nagegaan wat er zou gebeuren als er andere verlichting zou zijn, er
meer of minder rustpauzes zouden zijn, mensen op een andere
manier beloond zouden worden enzovoort.
■ Uitkomst: onverklaarbare resultaten.
● Bijvoorbeeld vrouwen presteerden beter, ook al werden hun
omstandigheden slechter. Zij denken dat het kwam door de
aandacht die ze kregen.
○ Mensen zijn sociale wezens die aandacht en steun van anderen nodig
hebben. Deze stroming binnen de psychologie werd Human
Relationsbeweging genoemd. Basisveronderstellingen van deze
benadering:
■ Een mens werkt niet alleen voor geld, maar heeft emoties en zoekt
vriendschappen/relaties die gedrag tijdens werk beïnvloeden.
■ Werknemers vormen groepen met eigen normen, kenmerken,
bindingen en opvattingen.
■ Wanneer de leiding van een organisatie het gedrag van medewerkers
wil sturen, moeten ze rekening houden met deze sociale wensen en
behoeften.
Behoefte van mensen om zich te ontplooien
○ Theorie van Maslow, vijf basisbehoeften van mensen.
○ De behoeften volgen elkaar op. Men heeft pas een behoefte uit de volgende
categorie wanneer de behoefte uit lagere categorie is bevredigd.
6.1 Wat bezielt mensen?
We zeggen vaak “Wat bezielt ze toch?”, wanneer mensen een gedrag vertonen dat wij
niet begrijpen.
Voorbeeld 6.1 Motivatie als een combinatie van factoren
● John Steinen heeft als hobby bergen beklimmen. Liefde voor bergen heeft hij van zijn
vader, die hem vroeger meenam op lange bergwandelingen. Daar is hij ook voor het
eerst in aanraking gekomen met alpine klimmers. Zijn vader en hij keken vaak vol
bewondering naar die mannen die hoog boven hen aan touwen tegen de rotswand
hingen.
● Toen John 16 jaar was, werd hij lid van een klimvereniging; hij leerde
basistechnieken en maakte hij samen met anderen klimtochten.
● Inmiddels is hij een goede klimmer met uitstekende basisconditie.
● Hij besteed veel tijd aan om dit zo te houden.
● Samen met anderen gaat hij proberen om de K2 te beklimmen, de op één na
hoogste berg van de wereld.
De vraag is: Wat bezielt John om zoveel energie te stoppen in een op het eerste gezicht
zinloze bezigheid? Antwoord:
● Te maken met de persoon van John.
● Daarnaast beschikt hij over kennis en kunde om deze bergen te beklimmen.
● Het gaat ook om de situatie waarin John verkeert. De club waar hij lid van is, daarin
zijn ook mensen met dezelfde passie. Zo blijft hij met die groep doelen stellen en blijft
hij gemotiveerd.
Bij motivatie gaat het steeds om een combinatie van factoren, die aan ene kant met de
persoon te maken hebben en aan de andere kant met de situatie waarin iemand zich
bevindt.
Omschrijving motivatie
● Factoren die aanzetten tot gedrag
● Intensiteit van het gedrag en de persistentie (duur) van het doelgericht gedrag.
● Een deel heeft te maken met de persoon zelf en een deel daarvan heeft te maken
met de situatie waarin die persoon zich bevindt. Al deze factoren zorgen voor het
ontstaan van gedrag en zorgen ervoor dat we ergens motivatie voor hebben.
Verschil intrinsieke motivatie en extrinsieke motivatie
● Intrinsieke motivatie: gemotiveerd door het gedrag zelf. IEmand wil iets graag.
● Extrinsieke motivatie: gemotiveerd van buitenaf. Kan geld zijn, status,
schouderklopje etc.
Arbeidsmotivatie gaat over alles, zowel intrinsiek en extrinsiek dat ons motiveert om zo te
werken dat we de doelen die we moeten behalen, ook behalen.
Intrinsieke factoren kunnen beïnvloed worden door medewerkers zorgvuldig te selecteren,
zodat hun drijfveren passen bij de te verrichten taak.
, Extrinsieke factoren kunnen worden beïnvloed door de prestaties op waarde te schatten en
ze passend te belonen. Ook de arbeidsomstandigheden en -verhoudingen spelen hierbij een
belangrijke rol.
6.2 Theorieën over motivatie
Twee soorten theorieën:
● Theorie die proberen vast te stellen welke menselijke drijfveren en behoeften er zijn
die aanzetten tot gedrag (inhoudstheorieën)
● Theorie die vooral antwoord proberen te geven op de vraag hoe het proces van
motivatie tot verdrag verloopt (procestheorieën)
6.2.1 Menselijke behoeften en drijfveren: een overzicht van de belangrijkste
inhoudstheorieën
Welke drijfveren hebben invloed op het menselijk gedrag?
Sociale behoeften van mensen
○ Scientific Management
■ Werkproces werd in deelprocessen uiteen gelegd en daarbinnen
werden vaak relatief eenvoudige taken precies omschreven.
■ Men ging ervan uit dat door geld motivatie ontstaat wanneer zij alleen
met de taak in kwestie bezighouden.
○ Hawthorne experimenten
■ Nagegaan wat er zou gebeuren als er andere verlichting zou zijn, er
meer of minder rustpauzes zouden zijn, mensen op een andere
manier beloond zouden worden enzovoort.
■ Uitkomst: onverklaarbare resultaten.
● Bijvoorbeeld vrouwen presteerden beter, ook al werden hun
omstandigheden slechter. Zij denken dat het kwam door de
aandacht die ze kregen.
○ Mensen zijn sociale wezens die aandacht en steun van anderen nodig
hebben. Deze stroming binnen de psychologie werd Human
Relationsbeweging genoemd. Basisveronderstellingen van deze
benadering:
■ Een mens werkt niet alleen voor geld, maar heeft emoties en zoekt
vriendschappen/relaties die gedrag tijdens werk beïnvloeden.
■ Werknemers vormen groepen met eigen normen, kenmerken,
bindingen en opvattingen.
■ Wanneer de leiding van een organisatie het gedrag van medewerkers
wil sturen, moeten ze rekening houden met deze sociale wensen en
behoeften.
Behoefte van mensen om zich te ontplooien
○ Theorie van Maslow, vijf basisbehoeften van mensen.
○ De behoeften volgen elkaar op. Men heeft pas een behoefte uit de volgende
categorie wanneer de behoefte uit lagere categorie is bevredigd.
