Leertaak stemmingsstoornissen
Bij stemmingsstoornissen gaat het globaal om depressie en manie. Een manie treedt altijd op
in het kader van een bipolaire stoornis, een stoornis waarbij de persoon tussen twee
uitersten (polen) heen en weer gaat: manieën en depressies (met tussendoor gelukkig ook
[veel] perioden met normaal functioneren). De depressie is een van de meest voorkomende
psychische aandoeningen: een kleine 20% van de bevolking wordt in de loop van zijn leven
wel eens depressief. In deze leertaak leer je er meer over, in ongeveer 2 uur.
1. Wat weet je er al van?
Omdat depressies zo vaak voorkomen is de kans groot dat je iemand kent die dat heeft
(gehad), of misschien ben je zelf wel eens depressief geweest.
Wat merk je aan iemand die depressief is? Wat roept zo iemand op in zijn omgeving? Wat
zou je erover willen weten?
Bekijk ter introductie onderstaande animatie (4 minuten).
2. Waarom is dit onderwerp belangrijk voor je?
Omdat depressie zo vaak voorkomt is het belangrijk dat je de signalen van een depressie
weet te herkennen. Als hulpverlener dien je ook te weten hoe je met mensen met een
depressie moet omgaan (en hoe niet). Zie ook www.omgaanmetdepressie.nl.
3. Wat moet je doen?
Bestudeer uit Zimbardo par.12.2.2
12.2.2 stemmingsstoornissen
Stemmingsstoornis: Abnormale verstoring in emoties of stemming, inclusief bipolaire en
unipolaire stoornis. Stemmingsstoornissen worden ook wel affectieve stoornissen genoemd.
Depressieve stoornis (ook wel unipolaire depressie): Een stemmingsstoornis die wordt
gekenmerkt door verlies van levenslust en/of zware neerslachtigheid. Het is een vorm van
depressie die niet afgewisseld wordt met manische perioden.
Wat zijn de kenmerken van een depressie (welke signalen moeten mij alarmeren)?
- Mensen voelen zich waardeloos
- Hebben nergens zin in
- Zonderen zich af van familie en vrienden
, - Kunnen niet slapen
- Verliezen hun baan
- Zie dia 7 van PowerPoint voor verschijnselen.
Welke factoren dragen bij aan het ontstaan van een depressie?
- Genetische aanleg -> vaak komt het veel voor in de familie
- Biologische aanleg -> mensen reageren vaak goed op medicatie die inwerken op de
neurotransmitters norepinefrine, serotonine en dopamine
- Virale infectie
- Verband tussen depressie en een geringere activiteit van de hersenfolven in de linker
frontaalkwabben
- Zie dia 10 van de PowerPoint voor ontstaan van depressie.
Affectieve stoornis met seizoensgebonden patroon (SAD): Vorm van depressie waarvan men
aanneemt dat ze wordt veroorzaakt door een gebrek aan zonlicht.
Dit hangt samen met het niveau van het lichtgevoelige hormoon melatonine. De natuurlijke
productie van melatonine door de pijnappelklier is direct gekoppeld aan de blootstelling aan
licht van bepaalde receptoren in het netvlies (retina). Dagelijkse fluctuaties reguleren onze
interne biologische klok. Therapie hiervoor kan zijn: dagelijks een helder portie kunstlicht.
Psychologische factoren:
Bijv. een negatief zelfbeeld, pessimistische levenshouding kunnen een vicieuze cirkel van
negatieve denkpatronen laten ontstaan. (zie fig. 12.4, blz. 503).
Aangeleerde hulpeloosheid: een verschijnsel waarbij iemand geleerd heeft negatieve
gebeurtenissen toe te schrijven aan zijn eigen persoonlijke gebreken of aan externe
omstandigheden waarover hij zelf geen controle denkt te hebben. Van mensen met
aangeleerde hulpeloosheid wordt gedacht dat ze een extreem externe locus of control
hebben.
Hoe vaak komt het voor?
- Meer bij vrouwen dan bij mannen
- 1 op de 5 volwassen maakt ooit een depressie mee in zijn/haar leven
- 1 op de 20 volwassen maakte het afgelopen jaar een depressie mee
- Zie infographic voor uitgebreide cijfers.
Bipolaire stoornis: Psychische afwijking die gepaard gaat met stemmingsschommelingen, van
manie tot depressie. Vroeger werd dit manisch-depressief genoemd. Depressie wisselt zich af
Bij stemmingsstoornissen gaat het globaal om depressie en manie. Een manie treedt altijd op
in het kader van een bipolaire stoornis, een stoornis waarbij de persoon tussen twee
uitersten (polen) heen en weer gaat: manieën en depressies (met tussendoor gelukkig ook
[veel] perioden met normaal functioneren). De depressie is een van de meest voorkomende
psychische aandoeningen: een kleine 20% van de bevolking wordt in de loop van zijn leven
wel eens depressief. In deze leertaak leer je er meer over, in ongeveer 2 uur.
1. Wat weet je er al van?
Omdat depressies zo vaak voorkomen is de kans groot dat je iemand kent die dat heeft
(gehad), of misschien ben je zelf wel eens depressief geweest.
Wat merk je aan iemand die depressief is? Wat roept zo iemand op in zijn omgeving? Wat
zou je erover willen weten?
Bekijk ter introductie onderstaande animatie (4 minuten).
2. Waarom is dit onderwerp belangrijk voor je?
Omdat depressie zo vaak voorkomt is het belangrijk dat je de signalen van een depressie
weet te herkennen. Als hulpverlener dien je ook te weten hoe je met mensen met een
depressie moet omgaan (en hoe niet). Zie ook www.omgaanmetdepressie.nl.
3. Wat moet je doen?
Bestudeer uit Zimbardo par.12.2.2
12.2.2 stemmingsstoornissen
Stemmingsstoornis: Abnormale verstoring in emoties of stemming, inclusief bipolaire en
unipolaire stoornis. Stemmingsstoornissen worden ook wel affectieve stoornissen genoemd.
Depressieve stoornis (ook wel unipolaire depressie): Een stemmingsstoornis die wordt
gekenmerkt door verlies van levenslust en/of zware neerslachtigheid. Het is een vorm van
depressie die niet afgewisseld wordt met manische perioden.
Wat zijn de kenmerken van een depressie (welke signalen moeten mij alarmeren)?
- Mensen voelen zich waardeloos
- Hebben nergens zin in
- Zonderen zich af van familie en vrienden
, - Kunnen niet slapen
- Verliezen hun baan
- Zie dia 7 van PowerPoint voor verschijnselen.
Welke factoren dragen bij aan het ontstaan van een depressie?
- Genetische aanleg -> vaak komt het veel voor in de familie
- Biologische aanleg -> mensen reageren vaak goed op medicatie die inwerken op de
neurotransmitters norepinefrine, serotonine en dopamine
- Virale infectie
- Verband tussen depressie en een geringere activiteit van de hersenfolven in de linker
frontaalkwabben
- Zie dia 10 van de PowerPoint voor ontstaan van depressie.
Affectieve stoornis met seizoensgebonden patroon (SAD): Vorm van depressie waarvan men
aanneemt dat ze wordt veroorzaakt door een gebrek aan zonlicht.
Dit hangt samen met het niveau van het lichtgevoelige hormoon melatonine. De natuurlijke
productie van melatonine door de pijnappelklier is direct gekoppeld aan de blootstelling aan
licht van bepaalde receptoren in het netvlies (retina). Dagelijkse fluctuaties reguleren onze
interne biologische klok. Therapie hiervoor kan zijn: dagelijks een helder portie kunstlicht.
Psychologische factoren:
Bijv. een negatief zelfbeeld, pessimistische levenshouding kunnen een vicieuze cirkel van
negatieve denkpatronen laten ontstaan. (zie fig. 12.4, blz. 503).
Aangeleerde hulpeloosheid: een verschijnsel waarbij iemand geleerd heeft negatieve
gebeurtenissen toe te schrijven aan zijn eigen persoonlijke gebreken of aan externe
omstandigheden waarover hij zelf geen controle denkt te hebben. Van mensen met
aangeleerde hulpeloosheid wordt gedacht dat ze een extreem externe locus of control
hebben.
Hoe vaak komt het voor?
- Meer bij vrouwen dan bij mannen
- 1 op de 5 volwassen maakt ooit een depressie mee in zijn/haar leven
- 1 op de 20 volwassen maakte het afgelopen jaar een depressie mee
- Zie infographic voor uitgebreide cijfers.
Bipolaire stoornis: Psychische afwijking die gepaard gaat met stemmingsschommelingen, van
manie tot depressie. Vroeger werd dit manisch-depressief genoemd. Depressie wisselt zich af
